ბოლნური ჯვარი
(ახალი გვერდი: ბოლნური ჯვარი '''ბოლნური ჯვარი''' − (ინგლ. Bolnisi cros...) |
(→წყარო) |
||
| (ერთი მომხმარებლის ერთი შუალედური ვერსია არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
[[ფაილი:Bolnisuri jvari.JPG|thumb|ბოლნური ჯვარი]] | [[ფაილი:Bolnisuri jvari.JPG|thumb|ბოლნური ჯვარი]] | ||
| − | '''ბოლნური ჯვარი''' − (ინგლ. Bolnisi cross), [[ქრისტიანობა|ქრისტიანული]] [[ჯვარი]], რომლის თანაბარი ზომის მკლავები ბოლოსკენ ფართოვდება. ხშირად წარმოდგენილია წრეში ჩახაზული ფორმით. [[საქართველო]]ში მისი ყველაზე ადრეული და ამავე დროს ყველაზე ცნობილი გამოსახულება [[ბოლნისის სიონი]]ს ტაძრის [[ფასადი|ფასადის]] ქვაზეა გამოსახული და V საუკუნით თარიღდება. სწორედ მას უკავშირდება ბოლნური ჯვრის სახელწოდებაც. ჯვრის ირგვლივ ამოკვეთილია უძველესი ქართული ასომთავრული (მრგლოვანი) წარწერა. სავარაუდოდ, ჯვრის ეს ფორმა იმპერატორ კონსტანტინე დიდს უნდა უკავშირდებოდეს. დღეს ბოლნური ჯვარი ერთ-ერთი ქართული ეროვნული [[სიმბოლო]]ა და გამოყენებულია ეროვნულ სიმბოლიკაში (მათ შორის, ბოლნისის მუნიციპალიტეტის [[გერბი|გერბსა]] და [[დროშა]]ზე). მისი მცირედ სახეცვლილი ფორმა კი საქართველოს ე.წ. ხუთჯვრიანი დროშის შემადგენელი ნაწილია. ბოლნური ჯვრის განსაკუთრებით ფართო გავრცელების არეალია ქვემო და შიდა [[ქართლი]], ქუთაისი; [[მცხეთა]], [[სამცხე]], გვხვდება აგრეთვე [[აჭარა]]ში (ბობოყვათი), [[სამეგრელო]]ში (ნოქალაქევი), აფხაზეთსა (მრამბა, წებელდა) და სხვა მხარეებში. | + | '''ბოლნური ჯვარი''' − (ინგლ. Bolnisi cross), [[ქრისტიანობა|ქრისტიანული]] [[ჯვარი]], რომლის თანაბარი ზომის მკლავები ბოლოსკენ ფართოვდება. ხშირად წარმოდგენილია წრეში ჩახაზული ფორმით. [[საქართველო]]ში მისი ყველაზე ადრეული და ამავე დროს ყველაზე ცნობილი გამოსახულება [[ბოლნისის სიონი]]ს ტაძრის [[ფასადი|ფასადის]] ქვაზეა გამოსახული და V საუკუნით თარიღდება. სწორედ მას უკავშირდება ბოლნური ჯვრის სახელწოდებაც. ჯვრის ირგვლივ ამოკვეთილია უძველესი ქართული ასომთავრული (მრგლოვანი) წარწერა. სავარაუდოდ, ჯვრის ეს ფორმა იმპერატორ კონსტანტინე დიდს უნდა უკავშირდებოდეს. დღეს ბოლნური ჯვარი ერთ-ერთი ქართული ეროვნული [[სიმბოლო]]ა და გამოყენებულია ეროვნულ სიმბოლიკაში (მათ შორის, ბოლნისის მუნიციპალიტეტის [[გერბი|გერბსა]] და [[დროშა]]ზე). მისი მცირედ სახეცვლილი ფორმა კი საქართველოს ე.წ. ხუთჯვრიანი დროშის შემადგენელი ნაწილია. ბოლნური ჯვრის განსაკუთრებით ფართო გავრცელების არეალია ქვემო და შიდა [[ქართლი]], ქუთაისი; [[მცხეთა]], [[სამცხე]], გვხვდება აგრეთვე [[აჭარა]]ში (ბობოყვათი), [[სამეგრელო]]ში ([[ნოქალაქევი]]), აფხაზეთსა (მრამბა, წებელდა) და სხვა მხარეებში. |
ზოგადად, პირველი ცივილიზებული ხალხი, რომელიც ფართოდ იყენებდა ჯვარს როგორც სიმბოლოს, იყვნენ ძველი ეგვიპტელები (მაგ., ჯვარი „ანხი“ – სიცოცხლისა და ღმერთების სიმბოლო; ჯვარი „[[ანუ]]“ – ზეციური ღმერთი); ასირიელები (რგოლში ჩასმული ჯვარი განასახიერებდა მზის ღმერთ აშურას ერთ-ერთ ატრიბუტს); ინდოელები (ჯვარს გამოსახავდნენ თავსაბურავებსა და ღმერთ [[კრიშნა]]ს ხელებზე); სამხრეთ ამერიკელი მუისიკის ხალხს სჯეროდა, რომ ჯვარი ახდენდა მავნე სულების განდევნას და ათავსებდნენ მას ახალშობილის საწოლში და სხვ. მსოფლიოში გავრცელებული ისტორიული ჯვრის სახეებია: ასირიული, ძველეგვიპტური, კელტური, ბერძნული, ლათინური, მართლმადიდებლური, პაპის, ბოლნური, ბიზანტიის, სომხური, მალტური, ტევტონური, [[წმინდა ნინო]]ს, იერუსალიმის, ბასკური, მაკედონიური და სხვ. | ზოგადად, პირველი ცივილიზებული ხალხი, რომელიც ფართოდ იყენებდა ჯვარს როგორც სიმბოლოს, იყვნენ ძველი ეგვიპტელები (მაგ., ჯვარი „ანხი“ – სიცოცხლისა და ღმერთების სიმბოლო; ჯვარი „[[ანუ]]“ – ზეციური ღმერთი); ასირიელები (რგოლში ჩასმული ჯვარი განასახიერებდა მზის ღმერთ აშურას ერთ-ერთ ატრიბუტს); ინდოელები (ჯვარს გამოსახავდნენ თავსაბურავებსა და ღმერთ [[კრიშნა]]ს ხელებზე); სამხრეთ ამერიკელი მუისიკის ხალხს სჯეროდა, რომ ჯვარი ახდენდა მავნე სულების განდევნას და ათავსებდნენ მას ახალშობილის საწოლში და სხვ. მსოფლიოში გავრცელებული ისტორიული ჯვრის სახეებია: ასირიული, ძველეგვიპტური, კელტური, ბერძნული, ლათინური, მართლმადიდებლური, პაპის, ბოლნური, ბიზანტიის, სომხური, მალტური, ტევტონური, [[წმინდა ნინო]]ს, იერუსალიმის, ბასკური, მაკედონიური და სხვ. | ||
| ხაზი 15: | ხაზი 15: | ||
==წყარო== | ==წყარო== | ||
[[სამშენებლო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]] | [[სამშენებლო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]] | ||
| − | |||
[[კატეგორია:საქართველოს ეროვნული სიმბოლოები]] | [[კატეგორია:საქართველოს ეროვნული სიმბოლოები]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 22:20, 14 ნოემბერი 2022 მდგომარეობით
ბოლნური ჯვარი − (ინგლ. Bolnisi cross), ქრისტიანული ჯვარი, რომლის თანაბარი ზომის მკლავები ბოლოსკენ ფართოვდება. ხშირად წარმოდგენილია წრეში ჩახაზული ფორმით. საქართველოში მისი ყველაზე ადრეული და ამავე დროს ყველაზე ცნობილი გამოსახულება ბოლნისის სიონის ტაძრის ფასადის ქვაზეა გამოსახული და V საუკუნით თარიღდება. სწორედ მას უკავშირდება ბოლნური ჯვრის სახელწოდებაც. ჯვრის ირგვლივ ამოკვეთილია უძველესი ქართული ასომთავრული (მრგლოვანი) წარწერა. სავარაუდოდ, ჯვრის ეს ფორმა იმპერატორ კონსტანტინე დიდს უნდა უკავშირდებოდეს. დღეს ბოლნური ჯვარი ერთ-ერთი ქართული ეროვნული სიმბოლოა და გამოყენებულია ეროვნულ სიმბოლიკაში (მათ შორის, ბოლნისის მუნიციპალიტეტის გერბსა და დროშაზე). მისი მცირედ სახეცვლილი ფორმა კი საქართველოს ე.წ. ხუთჯვრიანი დროშის შემადგენელი ნაწილია. ბოლნური ჯვრის განსაკუთრებით ფართო გავრცელების არეალია ქვემო და შიდა ქართლი, ქუთაისი; მცხეთა, სამცხე, გვხვდება აგრეთვე აჭარაში (ბობოყვათი), სამეგრელოში (ნოქალაქევი), აფხაზეთსა (მრამბა, წებელდა) და სხვა მხარეებში.
ზოგადად, პირველი ცივილიზებული ხალხი, რომელიც ფართოდ იყენებდა ჯვარს როგორც სიმბოლოს, იყვნენ ძველი ეგვიპტელები (მაგ., ჯვარი „ანხი“ – სიცოცხლისა და ღმერთების სიმბოლო; ჯვარი „ანუ“ – ზეციური ღმერთი); ასირიელები (რგოლში ჩასმული ჯვარი განასახიერებდა მზის ღმერთ აშურას ერთ-ერთ ატრიბუტს); ინდოელები (ჯვარს გამოსახავდნენ თავსაბურავებსა და ღმერთ კრიშნას ხელებზე); სამხრეთ ამერიკელი მუისიკის ხალხს სჯეროდა, რომ ჯვარი ახდენდა მავნე სულების განდევნას და ათავსებდნენ მას ახალშობილის საწოლში და სხვ. მსოფლიოში გავრცელებული ისტორიული ჯვრის სახეებია: ასირიული, ძველეგვიპტური, კელტური, ბერძნული, ლათინური, მართლმადიდებლური, პაპის, ბოლნური, ბიზანტიის, სომხური, მალტური, ტევტონური, წმინდა ნინოს, იერუსალიმის, ბასკური, მაკედონიური და სხვ.
აკირბის წმინდა სამების ეკლესიის ფასადზე გრეხილით შექმნილ მედალიონში ჩაწერილი ბოლნური ჯვარი
ქვეშის ეკლესია, საქართველო
ბოლნური ჯვარი უქიმერიონის ციხის კედელზე, ქ. ქუთაისი
ბოლნური ჯვარი მცხეთის ჯვრის მონასტრის ფასადზე
