ადიიხუ
NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
(ახალი გვერდი: '''ნათელხელება ადიიხუ''' დ. მერეთუყოვი. '''ადი...) |
|||
| (2 მომხმარებლების 11 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | [[ფაილი:Adiixu.jpg|thumb|200პქ|'''ნათელხელება ადიიხუ''' დ. მერეთუყოვი.]] | + | [[ფაილი:Adiixu.jpg|thumb|200პქ|'''ნათელხელება ადიიხუ''' <br />დ. მერეთუყოვი.]] |
| − | '''ადიიხუ / ადიიფი''' ''(ადიღ. Iэдииху / Iэдыиф: Iэдий – „იდაყვი“, ху – „თეთრი“)'' - ჩერქეზული ნართული ეპოსის პერსონაჟი. ჩერქეზთა შორის ყველაზე გავრცელებული თქმულების თანახმად, მდ. პატარა ზელენჩუყის მარჯვენა სანაპიროზე, ვიწროების პიკზე ცხოვრობდა ადიიხუ, არაჩვეულებრივი სილამაზისა და უნარის მქონე ქალი. მდინარის სანაპიროებს ერთმანეთთან ტილოს ხიდი აკავშირებდა. ამ ხიდით ადიიხუს ქმარი – ფსაბიდა – თარეშით მოპოვებულ ცხენებს მოერეკებოდა. ამ დროს ადიიხუ თავისი მანათობელი ხელებით ქმარს ხიდს უნათებდა, რისი წყალობითაც ეს უკანასკნელი უკუნ ღამეშიც კი მდინარეზე იოლად გადადიოდა. ერთ-ერთ ასეთ ღამეში ადიიხუმ, რომელსაც ქმარმა დახმარება აუკრძალა, მას გზა არ გაუნათა. ამის შედეგად ფსაბიდა ცხენებთან ერთად მდინარეში დაიხრჩო. როცა ინათა, ადიიხუმ ქმრის გვამი იპოვა, დამარხა და, ისე, რომ საფლავი ბოლომდე მოწესრიგებული არ ჰქონდა, | + | '''ადიიხუ / ადიიფი''' ''(ადიღ. Iэдииху / Iэдыиф: Iэдий – „იდაყვი“, ху – „თეთრი“)'' - ჩერქეზული ნართული ეპოსის [[პერსონაჟი]]. ჩერქეზთა შორის ყველაზე გავრცელებული თქმულების თანახმად, მდ. პატარა ზელენჩუყის მარჯვენა სანაპიროზე, ვიწროების პიკზე ცხოვრობდა ადიიხუ, არაჩვეულებრივი სილამაზისა და უნარის მქონე ქალი. მდინარის სანაპიროებს ერთმანეთთან ტილოს [[ხიდი (არქიტექტურა)|ხიდი]] აკავშირებდა. ამ ხიდით ადიიხუს ქმარი – ფსაბიდა – თარეშით მოპოვებულ ცხენებს მოერეკებოდა. ამ დროს ადიიხუ თავისი მანათობელი ხელებით ქმარს ხიდს უნათებდა, რისი წყალობითაც ეს უკანასკნელი უკუნ ღამეშიც კი მდინარეზე იოლად გადადიოდა. ერთ-ერთ ასეთ ღამეში ადიიხუმ, რომელსაც ქმარმა დახმარება აუკრძალა, მას გზა არ გაუნათა. ამის შედეგად ფსაბიდა ცხენებთან ერთად მდინარეში დაიხრჩო. როცა ინათა, ადიიხუმ ქმრის გვამი იპოვა, დამარხა და, ისე, რომ საფლავი ბოლომდე მოწესრიგებული არ ჰქონდა, [[სოსრუყო]]სთან [[სარეცელი]] გაიყო. |
| − | ==ლიტერატურა== | + | ===ლიტერატურა=== |
* Нарты. Адыгский героический эпос. М., 1974; | * Нарты. Адыгский героический эпос. М., 1974; | ||
* Мыжей М., Пащты М. Адыгэ мифологием и энциклопедие. Тхьэхэр, лIыхъужьхэр, культхэр, нэщэнэхэр. Черкесск-Нальшык-Мейкъуапэ. 2012; | * Мыжей М., Пащты М. Адыгэ мифологием и энциклопедие. Тхьэхэр, лIыхъужьхэр, культхэр, нэщэнэхэр. Черкесск-Нальшык-Мейкъуапэ. 2012; | ||
* Темирова Р. Х. К этимологии имени «Адиюх» // Археология и этнология Северного Кавказа. Вып. 2. Нальчик, 2013. | * Темирова Р. Х. К этимологии имени «Адиюх» // Археология и этнология Северного Кавказа. Вып. 2. Нальчик, 2013. | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
==წყარო== | ==წყარო== | ||
| − | + | [[კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები]] | |
| ხაზი 21: | ხაზი 18: | ||
[[კატეგორია:მითოლოგია]] | [[კატეგორია:მითოლოგია]] | ||
[[კატეგორია:კავკასიური მითები]] | [[კატეგორია:კავკასიური მითები]] | ||
| + | [[კატეგორია:ჩერქეზული მითები]] | ||
| + | [[კატეგორია:ნართული ეპოსი]] | ||
| + | [[კატეგორია:ნართული ეპოსის პერსონაჟები]] | ||
| + | [[კატეგორია:მითოლოგიური პერსონაჟები]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 16:00, 1 მაისი 2023 მდგომარეობით
დ. მერეთუყოვი.
ადიიხუ / ადიიფი (ადიღ. Iэдииху / Iэдыиф: Iэдий – „იდაყვი“, ху – „თეთრი“) - ჩერქეზული ნართული ეპოსის პერსონაჟი. ჩერქეზთა შორის ყველაზე გავრცელებული თქმულების თანახმად, მდ. პატარა ზელენჩუყის მარჯვენა სანაპიროზე, ვიწროების პიკზე ცხოვრობდა ადიიხუ, არაჩვეულებრივი სილამაზისა და უნარის მქონე ქალი. მდინარის სანაპიროებს ერთმანეთთან ტილოს ხიდი აკავშირებდა. ამ ხიდით ადიიხუს ქმარი – ფსაბიდა – თარეშით მოპოვებულ ცხენებს მოერეკებოდა. ამ დროს ადიიხუ თავისი მანათობელი ხელებით ქმარს ხიდს უნათებდა, რისი წყალობითაც ეს უკანასკნელი უკუნ ღამეშიც კი მდინარეზე იოლად გადადიოდა. ერთ-ერთ ასეთ ღამეში ადიიხუმ, რომელსაც ქმარმა დახმარება აუკრძალა, მას გზა არ გაუნათა. ამის შედეგად ფსაბიდა ცხენებთან ერთად მდინარეში დაიხრჩო. როცა ინათა, ადიიხუმ ქმრის გვამი იპოვა, დამარხა და, ისე, რომ საფლავი ბოლომდე მოწესრიგებული არ ჰქონდა, სოსრუყოსთან სარეცელი გაიყო.
[რედაქტირება] ლიტერატურა
- Нарты. Адыгский героический эпос. М., 1974;
- Мыжей М., Пащты М. Адыгэ мифологием и энциклопедие. Тхьэхэр, лIыхъужьхэр, культхэр, нэщэнэхэр. Черкесск-Нальшык-Мейкъуапэ. 2012;
- Темирова Р. Х. К этимологии имени «Адиюх» // Археология и этнология Северного Кавказа. Вып. 2. Нальчик, 2013.
