ყიზილ ფუქი
(ახალი გვერდი: '''ყიზილ ფუქ-ი''' ''(ბალყ.-ყარაჩ. Къызыл Фук: къызыл – „წითელი“, фук [букъ/бугъ...) |
|||
| (2 მომხმარებლების 3 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''ყიზილ ფუქ-ი''' ''(ბალყ.-ყარაჩ. Къызыл Фук: къызыл – „წითელი“, фук [букъ/бугъ/ бугъа] – „ხარი“)'' – ბალყარულ-ყარაჩული ნართული ეპოსის პერსონაჟი. ცხოვრობს ცასა და მიწას შორის მდებარე მინის სასახლეში და მტრობს ნართებს, რომლებიც მას ხარკს უხდიან. [[ჲორჲუზმექი]]ს ბრძანებით, ნართები ყიზილ ფუქს ხარკის გადახდას შეუწყვეტენ, რის გამოც იგი წვიმას არ აგზავნის და გვალვას იწვევს: ყანები ნადგურდება, ქალები არ მშობიარობენ, ცხოველები ნამატს არ იძლევიან. ჲორჲუზმექი არწივის ფრთებით მტრის სასახლეში შეფრინდება და მოძალადეს კლავს. ყიზილ ფუქის სიკვდილისთანავე ნართების ქვეყანას ჯერ სისხლიანი წვიმა მოევლინა და მიწა გაანოყიერა, შემდეგ კი – ჩვეულებრივი. მკვლევარები ყიზილ ფუქის პერსონაჟში აწ უკვე, თითქმის, [[დემონები|დემონად]] ქცეულ უწინდელ ნაყოფიერების ღვთაებას ხედავენ. | + | '''ყიზილ ფუქ-ი''' ''(ბალყ.-ყარაჩ. Къызыл Фук: къызыл – „წითელი“, фук [букъ/бугъ/ бугъа] – „ხარი“)'' – ბალყარულ-ყარაჩული ნართული ეპოსის [[პერსონაჟი]]. ცხოვრობს ცასა და მიწას შორის მდებარე მინის სასახლეში და მტრობს ნართებს, რომლებიც მას ხარკს უხდიან. [[ჲორჲუზმექი]]ს ბრძანებით, ნართები ყიზილ ფუქს ხარკის გადახდას შეუწყვეტენ, რის გამოც იგი წვიმას არ აგზავნის და გვალვას იწვევს: ყანები ნადგურდება, ქალები არ მშობიარობენ, ცხოველები ნამატს არ იძლევიან. ჲორჲუზმექი არწივის ფრთებით მტრის სასახლეში შეფრინდება და მოძალადეს კლავს. ყიზილ ფუქის სიკვდილისთანავე ნართების ქვეყანას ჯერ სისხლიანი წვიმა მოევლინა და მიწა გაანოყიერა, შემდეგ კი – ჩვეულებრივი. მკვლევარები ყიზილ ფუქის პერსონაჟში აწ უკვე, თითქმის, [[დემონები|დემონად]] ქცეულ უწინდელ ნაყოფიერების ღვთაებას ხედავენ. |
| ხაზი 5: | ხაზი 5: | ||
==ლიტერატურა== | ==ლიტერატურა== | ||
Джуртубаев М. Ёзден адет. Этический кодекс карачаево-балкарского (аланского) народа. Нальчик, 2009. | Джуртубаев М. Ёзден адет. Этический кодекс карачаево-балкарского (аланского) народа. Нальчик, 2009. | ||
| − | |||
==წყარო== | ==წყარო== | ||
| − | + | [[კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები]] | |
| − | + | ||
[[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული მითები]] | [[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული მითები]] | ||
[[კატეგორია:მითოლოგიური პერსონაჟები]] | [[კატეგორია:მითოლოგიური პერსონაჟები]] | ||
[[კატეგორია:ნართული ეპოსი]] | [[კატეგორია:ნართული ეპოსი]] | ||
| − | [[კატეგორია: | + | [[კატეგორია:ნართული ეპოსის პერსონაჟები]] |
მიმდინარე ცვლილება 16:59, 1 მაისი 2023 მდგომარეობით
ყიზილ ფუქ-ი (ბალყ.-ყარაჩ. Къызыл Фук: къызыл – „წითელი“, фук [букъ/бугъ/ бугъа] – „ხარი“) – ბალყარულ-ყარაჩული ნართული ეპოსის პერსონაჟი. ცხოვრობს ცასა და მიწას შორის მდებარე მინის სასახლეში და მტრობს ნართებს, რომლებიც მას ხარკს უხდიან. ჲორჲუზმექის ბრძანებით, ნართები ყიზილ ფუქს ხარკის გადახდას შეუწყვეტენ, რის გამოც იგი წვიმას არ აგზავნის და გვალვას იწვევს: ყანები ნადგურდება, ქალები არ მშობიარობენ, ცხოველები ნამატს არ იძლევიან. ჲორჲუზმექი არწივის ფრთებით მტრის სასახლეში შეფრინდება და მოძალადეს კლავს. ყიზილ ფუქის სიკვდილისთანავე ნართების ქვეყანას ჯერ სისხლიანი წვიმა მოევლინა და მიწა გაანოყიერა, შემდეგ კი – ჩვეულებრივი. მკვლევარები ყიზილ ფუქის პერსონაჟში აწ უკვე, თითქმის, დემონად ქცეულ უწინდელ ნაყოფიერების ღვთაებას ხედავენ.
[რედაქტირება] ლიტერატურა
Джуртубаев М. Ёзден адет. Этический кодекс карачаево-балкарского (аланского) народа. Нальчик, 2009.
