ემბაზი
(→წყარო) |
|||
| (ერთი მომხმარებლის 12 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
[[ფაილი:Embazi.png|მარჯვნივ|250პქ]] | [[ფაილი:Embazi.png|მარჯვნივ|250პქ]] | ||
| − | '''ემბაზი''' - ''(ბერძ.)'' შესვლა. ნათლისღებისათვის განკუთვნილი ჭურჭელი. „ემბაზის“ შვილი ნიშნავს მონათლულს. ემბაზი საბანელი, განსაწმედელი, ნათლისღებისათვის განკუთვნილი ქვის, ხის ან ლითონის დიდი თასის მსგავსი (შეიძლება ოთხკუთხა ფორმისაც იყოს) ჭურჭელი. სამი პატარა შანდლით სანთლებისათვის, რომლებსაც ნათლობის საიდუმლოს ჩატარებისას ანთებენ. „ემბაზის შვილი“ ნიშნავს მონათლულს. ნათლობის საიდუმლოს გარკვეულ მომენტში ემბაზში ჩასხმულ ნაკურთხ წყალში მღვდელი სამგზის შთაფლვითა და ლოცვით ნათლავს ერისკაცს. | + | '''ემბაზი''' - ''(ბერძ.)'' შესვლა. [[ნათლისღება|ნათლისღებისათვის]] განკუთვნილი ჭურჭელი. „ემბაზის“ შვილი ნიშნავს მონათლულს. ემბაზი საბანელი, განსაწმედელი, ნათლისღებისათვის განკუთვნილი ქვის, ხის ან ლითონის დიდი [[თასი|თასის]] მსგავსი (შეიძლება ოთხკუთხა ფორმისაც იყოს) ჭურჭელი. სამი პატარა შანდლით [[სანთელი (სარიტუალო)|სანთლებისათვის]], რომლებსაც [[ნათლობა|ნათლობის]] საიდუმლოს ჩატარებისას ანთებენ. „ემბაზის შვილი“ ნიშნავს მონათლულს. ნათლობის საიდუმლოს გარკვეულ მომენტში ემბაზში ჩასხმულ ნაკურთხ წყალში [[მღვდელი]] სამგზის შთაფლვითა და ლოცვით ნათლავს ერისკაცს. |
| + | |||
| + | [[ფაილი:Embazi 2.jpg|მარცხნივ|250პქ|]] | ||
| + | [[ქრისტიანობა|ქრისტიანობის]] პირველ საუკუნეებში, როდესაც ნათლობას ჩაშვების - მოსანათლი ადამიანის წყალში დასველების - გზით აღასრულებდნენ, ემბაზი [[ბაბტისტერიუმი|ბაპტისტერიუმის]] ცენტრში მოწყობილ სხვადასხვა ფორმის ავზს წარმოადგენდა. მარმარილოთი მოპირკეთებულ ამგვარ ავზში ორი-სამი საფეხურის მეშვეობით შეიძლებოდა ჩასვლა. | ||
| + | |||
| + | XI საუკუნიდან [[კათოლიკე ეკლესია|კათოლიკურ ეკლასიაში]] გავრცელდა ნათლობა წყლის გადასხმის მეშვეობით და სანათლავი ემბაზი მრგვალი ან მრავალკუთხა ფორმის [[ქანდაკება|ქანდაკების]] ნიმუშად იქცა. XIV საუკუნიდან ბაპტისტერიუმი აღარ წარმოადგენს ცალკე მდგომ შენობას; ამ დროიდან უკვე მომცრო ზომის სანათლავი ემბაზს ათავსებენ ამ მიზნისათვის განკუთვნილ [[კაპელა|კაპელაში]], როგორც წესი, [[ეკლესია|ეკლესიაში]] შესასვლელის სიახლოვეს. | ||
| + | |||
| − | |||
| − | |||
| ხაზი 12: | ხაზი 16: | ||
== წყარო == | == წყარო == | ||
* ბარბაქაძე ლია. ჯიბის ცნობარი მართლმორწმუნე ქრისტიანისათვის; თბილისი, 2013 წ. | * ბარბაქაძე ლია. ჯიბის ცნობარი მართლმორწმუნე ქრისტიანისათვის; თბილისი, 2013 წ. | ||
| − | * ქართული მატერიალური კულტურის ეთნოგრაფიული ლექსიკონი | + | * [[ქართული მატერიალური კულტურის ეთნოგრაფიული ლექსიკონი]] |
| − | * | + | * [[ქრისტიანობის ლექსიკონი]] |
| + | |||
| − | |||
[[კატეგორია:საეკლესიო ნივთები]] | [[კატეგორია:საეკლესიო ნივთები]] | ||
[[კატეგორია:ჭურჭელი]] | [[კატეგორია:ჭურჭელი]] | ||
| + | [[კატეგორია:საეკლესიო ჭურჭელი]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 22:29, 19 ივნისი 2023 მდგომარეობით
ემბაზი - (ბერძ.) შესვლა. ნათლისღებისათვის განკუთვნილი ჭურჭელი. „ემბაზის“ შვილი ნიშნავს მონათლულს. ემბაზი საბანელი, განსაწმედელი, ნათლისღებისათვის განკუთვნილი ქვის, ხის ან ლითონის დიდი თასის მსგავსი (შეიძლება ოთხკუთხა ფორმისაც იყოს) ჭურჭელი. სამი პატარა შანდლით სანთლებისათვის, რომლებსაც ნათლობის საიდუმლოს ჩატარებისას ანთებენ. „ემბაზის შვილი“ ნიშნავს მონათლულს. ნათლობის საიდუმლოს გარკვეულ მომენტში ემბაზში ჩასხმულ ნაკურთხ წყალში მღვდელი სამგზის შთაფლვითა და ლოცვით ნათლავს ერისკაცს.
ქრისტიანობის პირველ საუკუნეებში, როდესაც ნათლობას ჩაშვების - მოსანათლი ადამიანის წყალში დასველების - გზით აღასრულებდნენ, ემბაზი ბაპტისტერიუმის ცენტრში მოწყობილ სხვადასხვა ფორმის ავზს წარმოადგენდა. მარმარილოთი მოპირკეთებულ ამგვარ ავზში ორი-სამი საფეხურის მეშვეობით შეიძლებოდა ჩასვლა.
XI საუკუნიდან კათოლიკურ ეკლასიაში გავრცელდა ნათლობა წყლის გადასხმის მეშვეობით და სანათლავი ემბაზი მრგვალი ან მრავალკუთხა ფორმის ქანდაკების ნიმუშად იქცა. XIV საუკუნიდან ბაპტისტერიუმი აღარ წარმოადგენს ცალკე მდგომ შენობას; ამ დროიდან უკვე მომცრო ზომის სანათლავი ემბაზს ათავსებენ ამ მიზნისათვის განკუთვნილ კაპელაში, როგორც წესი, ეკლესიაში შესასვლელის სიახლოვეს.
[რედაქტირება] წყარო
- ბარბაქაძე ლია. ჯიბის ცნობარი მართლმორწმუნე ქრისტიანისათვის; თბილისი, 2013 წ.
- ქართული მატერიალური კულტურის ეთნოგრაფიული ლექსიკონი
- ქრისტიანობის ლექსიკონი
