სალაყაია იოსებ
(ახალი გვერდი: სალაყაია იოსებ ბეჟანის ძე (1881, სოფ. თეკლა- თი, სენაკის მაზრ. - 1940, ...) |
|||
| (2 მომხმარებლების 6 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | სალაყაია იოსებ ბეჟანის ძე (1881, სოფ. | + | [[ფაილი:Salayaia ioseb.jpg|thumb|'''იოსებ სალაყაია''']] |
| − | + | '''სალაყაია იოსებ ბეჟანის ძე''' - (1881, სოფ. თეკლათი, სენაკის მაზრ. - 1940, აჟენი) - [[ქართველები|ქართველი]] პოლიტიკური მოღვაწე, სოციალ-დემოკრატი, [[საქართველოს ეროვნული საბჭო|ეროვნული საბჭოსა]] და [[საქართველოს დამფუძნებელი კრება|დამფუძნებელი კრების]] წევრი. | |
| − | პოლიტიკური მოღვაწე, სოციალ-დემოკრატი, | + | |
| − | ეროვნული საბჭოსა და დამფუძნებელი კრების | + | |
| − | წევრი | + | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | 1919 | + | ====ბიოგრაფია==== |
| − | + | დაიბადა გლეხის ოჯახში, წლების განმავლობაში პოლიტიკური დევნის გამო ცხოვრობდა [[შვეიცარია|შვეიცარიასა]] და [[ბელგია|ბელგიაში]]. განათლება ბელგიაში მიიღო. 1919 წლის 12 მარტს დამფუძნებელი კრების პირველ სხდომაზე მან ხელი მოაწერა [[საქართველოს დამოუკიდებლობის აქტი|საქართველოს დამოუკიდებლობის აქტს]]. 1921 [[პოლონეთი|პოლონეთის]] მთავრობამ [[საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დე იურე დამოუკიდებლობის აღიარება|საქართველოს დამოუკიდებლობა დე იურე ცნო]]. [[საქართველო|საქართველოს]] დემოკრატიული რესპუბლიკის პერიოდში ი. სალაყაია პოლონეთში (სიმონ სიდამონ ერისთავის შემდეგ) [[საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობა|საქართველოს მთავრობის]] წარმომადგენელი იყო. თავმჯდომარეობდა ვარშავაში არსებულ ქართულ საზოგადოებას. 1920 წელს დაარსდა სპეციალური ორგანო - „ქართული კომიტეტი პოლონეთში“. მას ჰქონდა თავისი სტატუსი, დამტკიცებული პოლონეთის ხელისუფლების მიერ. კომიტეტმა მუშაობა გააგრძელა საქართველოს [[ოკუპაცია|ოკუპაციის]] შემდეგაც, 1922 წლის ბოლომდე. მას ხელმძღვანელობდა [[ყურულიშვილი სერგო|ს. ყურულიშვილი]], ხოლო შემდეგ ი. სალაყაია. | |
| − | + | ||
| − | პოლონეთის მთავრობამ საქართველოს | + | |
| − | + | ||
| − | დემოკრატიული რესპუბლიკის პერიოდში | + | |
| − | ი. სალაყაია პოლონეთში (სიმონ სიდამონ | + | |
| − | ერისთავის შემდეგ) საქართველოს მთავრობის | + | |
| − | წარმომადგენელი იყო. თავმჯდომარეობდა | + | |
| − | ვარშავაში არსებულ ქართულ საზოგადოებას. | + | |
| − | 1920 | + | |
| − | + | ||
| − | ხელისუფლების მიერ. კომიტეტმა მუშაობა | + | |
| − | + | ||
| − | 1922 | + | |
| − | ყურულიშვილი, ხოლო შემდეგ ი. სალაყაია. | + | |
| − | საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს | + | [[საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაცია საბჭოთა რუსეთის მიერ|საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს ოკუპაციის]] შემდეგ ი. სალაყაია საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობასთან ერთად აქტიურად იბრძოდა საქართველოს შელახული უფლებების აღსადგენად. შედიოდა [[რამიშვილი ნოე|ნ. რამიშვილის]] თავმჯდომარეობით პარიზში მოქმედ საპროპაგანდო-სააგიტაციო კომისიის შემადგენლობაში. იყო ასევე ვარშავის ქართული კოლონიის გამგეობის თავმჯდომარე. 1926 [[გეგეჭკორი ევგენი|ე. გეგეჭკორთან]] ერთად, მონაწილეობდა პოლონეთის სდმპ კონგრესის მუშაობაში, ხოლო, 1933 წლის ნოემბერში - ქართული ასოციაციის კრების მუშაობაში. [[მეორე მსოფლიო ომი]]ს დროს, [[გერმანია|გერმანიის]] [[ჯარები|ჯარების]] მიერ [[საფრანგეთი|საფრანგეთის]] [[ოკუპაცია|ოკუპაციის]] პერიოდში, 1940 წელს [[ემიგრაცია საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკისა|ემიგრაციაში]] მყოფი საქართველოს ეროვნული მთავრობის მიერ წარგზავნილი იყო საფრანგეთის დასავლეთში მდებარე ქ. ანჟეში შეხიზნულ პოლონეთის მთავრობასთან, სადაც გარდაიცვალა. მოგვიანებით იგი ქ. ანჟედან ლევილის ქართველთა სასაფლაოზე გადაასვენეს. მისი მეგობარი, ემიგრანტი [[ასათიანი სოსიპატრე|ს. ასათიანი]] ი. სალაყაიას ასე ახასიათებს: „მისი იდეალი: დემოკრატიით სოციალიზმის განხორციელება - საერთო ბედნიერების დამყარება, მისი საყვარელი ერის თანასწორი უფლებებით საერთაშორისო ოჯახის წევრად გახდომა - შეურაცხყვეს და ისიც სასოწარკვეთილებამ მოიცო - ერის დაპყრობას დიდად განიცდიდა. უწინ მხიარული, საუკეთესო მომავლის იმედებით აღფრთოვანებული, შეუჩერებელი მებრძოლი, დაპყრობის შემდეგ, ძვირად ნახავდით მას მხიარულს, თვით ღიმილიც კი ხატავდა მის მწარე განცდებს. მიუხედავად ათეული წლების გასვლისა - ეს განცდები მასში არ შენელებულა!...“ |
| − | ოკუპაციის შემდეგ ი. სალაყაია | + | |
| − | + | ||
| − | იბრძოდა საქართველოს შელახული | + | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | იყო ასევე ვარშავის ქართული კოლონიის | + | |
| − | + | ||
| − | ერთად, მონაწილეობდა პოლონეთის სდმპ | + | |
| − | კონგრესის მუშაობაში, ხოლო, 1933 | + | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | ჯარების მიერ საფრანგეთის ოკუპაციის | + | |
| − | + | ||
| − | ეროვნული მთავრობის მიერ წარგზავნილი | + | |
| − | იყო საფრანგეთის დასავლეთში მდებარე ქ. | + | |
| − | + | ||
| − | სადაც გარდაიცვალა. მოგვიანებით იგი ქ. | + | |
| − | ანჟედან ლევილის ქართველთა სასაფლაოზე | + | |
| − | გადაასვენეს. მისი მეგობარი, ემიგრანტი ს. | + | |
| − | ასათიანი ი. სალაყაიას ასე ახასიათებს: „მისი | + | |
| − | იდეალი: დემოკრატიით სოციალიზმის | + | |
| − | + | ||
| − | მისი საყვარელი ერის თანასწორი უფლებებით | + | |
| − | საერთაშორისო ოჯახის წევრად გახდომა - | + | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | მხიარული, საუკეთესო მომავლის იმედებით | + | |
| − | აღფრთოვანებული, შეუჩერებელი მებრძოლი, | + | |
| − | დაპყრობის შემდეგ, ძვირად ნახავდით მას | + | |
| − | + | ||
| − | განცდებს. მიუხედავად ათეული წლების | + | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| + | '''''ლელა სარალიძე''''' | ||
==ლიტერატურა== | ==ლიტერატურა== | ||
| ხაზი 66: | ხაზი 13: | ||
* ლ. სარალიძე, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დიპლომატიური მისიები დასავლეთ ევროპაში 1918-1921 წწ., დისერტაცია ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხის მოსაპოვებლად, თბ., 1994; | * ლ. სარალიძე, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დიპლომატიური მისიები დასავლეთ ევროპაში 1918-1921 წწ., დისერტაცია ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხის მოსაპოვებლად, თბ., 1994; | ||
* რ. დაუშვილი, ქართული ემიგრაცია 1921-1939 წლებში, თბ., 2007. | * რ. დაუშვილი, ქართული ემიგრაცია 1921-1939 წლებში, თბ., 2007. | ||
| + | |||
| + | ==იხილე აგრეთვე== | ||
| + | [http://www.nplg.gov.ge/bios/ka/11888/ იოსებ სალაყაია] | ||
| + | |||
| + | ==წყარო== | ||
| + | [[საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918-1921) ენციკლოპედია-ლექსიკონი]] | ||
| + | |||
| + | [[კატეგორია:ქართველი პოლიტიკური მოღვაწენი]] | ||
| + | [[კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრები]] | ||
| + | [[კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები]] | ||
| + | [[კატეგორია:სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრები]] | ||
| + | [[კატეგორია:1919-1921 წლების საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 00:15, 5 ოქტომბერი 2023 მდგომარეობით
სალაყაია იოსებ ბეჟანის ძე - (1881, სოფ. თეკლათი, სენაკის მაზრ. - 1940, აჟენი) - ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, სოციალ-დემოკრატი, ეროვნული საბჭოსა და დამფუძნებელი კრების წევრი.
სარჩევი |
[რედაქტირება] ბიოგრაფია
დაიბადა გლეხის ოჯახში, წლების განმავლობაში პოლიტიკური დევნის გამო ცხოვრობდა შვეიცარიასა და ბელგიაში. განათლება ბელგიაში მიიღო. 1919 წლის 12 მარტს დამფუძნებელი კრების პირველ სხდომაზე მან ხელი მოაწერა საქართველოს დამოუკიდებლობის აქტს. 1921 პოლონეთის მთავრობამ საქართველოს დამოუკიდებლობა დე იურე ცნო. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პერიოდში ი. სალაყაია პოლონეთში (სიმონ სიდამონ ერისთავის შემდეგ) საქართველოს მთავრობის წარმომადგენელი იყო. თავმჯდომარეობდა ვარშავაში არსებულ ქართულ საზოგადოებას. 1920 წელს დაარსდა სპეციალური ორგანო - „ქართული კომიტეტი პოლონეთში“. მას ჰქონდა თავისი სტატუსი, დამტკიცებული პოლონეთის ხელისუფლების მიერ. კომიტეტმა მუშაობა გააგრძელა საქართველოს ოკუპაციის შემდეგაც, 1922 წლის ბოლომდე. მას ხელმძღვანელობდა ს. ყურულიშვილი, ხოლო შემდეგ ი. სალაყაია.
საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს ოკუპაციის შემდეგ ი. სალაყაია საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობასთან ერთად აქტიურად იბრძოდა საქართველოს შელახული უფლებების აღსადგენად. შედიოდა ნ. რამიშვილის თავმჯდომარეობით პარიზში მოქმედ საპროპაგანდო-სააგიტაციო კომისიის შემადგენლობაში. იყო ასევე ვარშავის ქართული კოლონიის გამგეობის თავმჯდომარე. 1926 ე. გეგეჭკორთან ერთად, მონაწილეობდა პოლონეთის სდმპ კონგრესის მუშაობაში, ხოლო, 1933 წლის ნოემბერში - ქართული ასოციაციის კრების მუშაობაში. მეორე მსოფლიო ომის დროს, გერმანიის ჯარების მიერ საფრანგეთის ოკუპაციის პერიოდში, 1940 წელს ემიგრაციაში მყოფი საქართველოს ეროვნული მთავრობის მიერ წარგზავნილი იყო საფრანგეთის დასავლეთში მდებარე ქ. ანჟეში შეხიზნულ პოლონეთის მთავრობასთან, სადაც გარდაიცვალა. მოგვიანებით იგი ქ. ანჟედან ლევილის ქართველთა სასაფლაოზე გადაასვენეს. მისი მეგობარი, ემიგრანტი ს. ასათიანი ი. სალაყაიას ასე ახასიათებს: „მისი იდეალი: დემოკრატიით სოციალიზმის განხორციელება - საერთო ბედნიერების დამყარება, მისი საყვარელი ერის თანასწორი უფლებებით საერთაშორისო ოჯახის წევრად გახდომა - შეურაცხყვეს და ისიც სასოწარკვეთილებამ მოიცო - ერის დაპყრობას დიდად განიცდიდა. უწინ მხიარული, საუკეთესო მომავლის იმედებით აღფრთოვანებული, შეუჩერებელი მებრძოლი, დაპყრობის შემდეგ, ძვირად ნახავდით მას მხიარულს, თვით ღიმილიც კი ხატავდა მის მწარე განცდებს. მიუხედავად ათეული წლების გასვლისა - ეს განცდები მასში არ შენელებულა!...“
ლელა სარალიძე
[რედაქტირება] ლიტერატურა
- ჟურ. „ჩვენი დროშა“, პარ., 1949, №1;
- ლ. სარალიძე, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დიპლომატიური მისიები დასავლეთ ევროპაში 1918-1921 წწ., დისერტაცია ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხის მოსაპოვებლად, თბ., 1994;
- რ. დაუშვილი, ქართული ემიგრაცია 1921-1939 წლებში, თბ., 2007.
[რედაქტირება] იხილე აგრეთვე
[რედაქტირება] წყარო
საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918-1921) ენციკლოპედია-ლექსიკონი
