მოთქმით ტირილი
(ახალი გვერდი: '''მოთქმით ტირილი''' – სამგლოვიარო სიტყვიერების სახეობა. მოტი...) |
|||
| (ერთი მომხმარებლის ერთი შუალედური ვერსია არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''მოთქმით ტირილი''' – სამგლოვიარო სიტყვიერების სახეობა. მოტირალის მიერ კუბოსთან იმპროვიზაციულად წარმოთქმული | + | '''მოთქმით ტირილი''' – სამგლოვიარო სიტყვიერების სახეობა. მოტირალის მიერ კუბოსთან იმპროვიზაციულად წარმოთქმული ხოტბა-მოგონება. სრულდება სახალხოდ, [[რეჩიტატივი]]ს სახით უმეტესად ქალი-მოტირლების მიერ „მოთქმით [[ტირილი (სამგლოვიარო რიტუალი)|ტირილს]] შესხმითი ხასიათი ჰქონდა“ ([[აკაკი წერეთელი|აკაკი]]) მოტირლები მგრძნობიარე მხატვრული სიტყვებით მოუთხრობდნენ მსმენელებს მიცვალებულის დამსახურებაზე, მის მაღალ ადამიანურ ღირსებაზე; იხსენიებდნენ სხვა სახელოვან დაკლებულთა სახელებსაც. |
| − | ხოტბა-მოგონება. სრულდება სახალხოდ, [[რეჩიტატივი]]ს სახით უმეტესად ქალი-მოტირლების მიერ „მოთქმით ტირილს შესხმითი | + | |
| − | ხასიათი ჰქონდა“ ([[აკაკი წერეთელი|აკაკი]]) მოტირლები მგრძნობიარე მხატვრული სიტყვებით მოუთხრობდნენ მსმენელებს მიცვალებულის დამსახურებაზე, მის მაღალ ადამიანურ ღირსებაზე; იხსენიებდნენ სხვა სახელოვან დაკლებულთა სახელებსაც. | + | |
| − | საქართველოში მოთქმით მოტირალთა ინსტიტუტს დიდი ხნის ისტორია აქვს. მისი არსებობის შესახებ ცნობები დაცულია როგორც | + | საქართველოში მოთქმით მოტირალთა ინსტიტუტს დიდი ხნის ისტორია აქვს. მისი არსებობის შესახებ ცნობები დაცულია როგორც საისტორიო წყაროებში, აგრეთვე მწერლობასა და უცხოელ მოგზაურთა ჩანაწერებში. მოთქმით მოტირლის აღსანიშნავად სხვადასხვა დროსა და სხვადასხვა კუთხეში განსხვავებული ტერმინები იხმარებოდა: [[გლოვის მგოსანი]], გოდების შემსხმელი, ხმით მოტირალი და სხვ. ცნობილი იყვნენ მოთქმით ტირილის საუკეთესო ოსტატები. მოთქმით ტირილის რიგი ფორმები დღემდე ცოცხლობს [[საქართველო]]ს ზოგიერთ კუთხეში. |
| − | საისტორიო წყაროებში, აგრეთვე მწერლობასა და უცხოელ მოგზაურთა ჩანაწერებში. მოთქმით მოტირლის აღსანიშნავად სხვადასხვა დროსა და სხვადასხვა კუთხეში განსხვავებული ტერმინები იხმარებოდა: გლოვის მგოსანი, გოდების შემსხმელი, ხმით მოტირალი და სხვ. ცნობილი იყვნენ მოთქმით ტირილის საუკეთესო ოსტატები. მოთქმით ტირილის რიგი ფორმები დღემდე ცოცხლობს [[საქართველო]]ს ზოგიერთ კუთხეში. | + | |
''დ. გოგოჭური'' | ''დ. გოგოჭური'' | ||
| ხაზი 19: | ხაზი 16: | ||
[[კატეგორია:რიტუალები გარდაცვლილთათვის]] | [[კატეგორია:რიტუალები გარდაცვლილთათვის]] | ||
[[კატეგორია:ქართული რიტუალები]] | [[კატეგორია:ქართული რიტუალები]] | ||
| + | [[კატეგორია:დატირება]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 13:33, 5 ოქტომბერი 2023 მდგომარეობით
მოთქმით ტირილი – სამგლოვიარო სიტყვიერების სახეობა. მოტირალის მიერ კუბოსთან იმპროვიზაციულად წარმოთქმული ხოტბა-მოგონება. სრულდება სახალხოდ, რეჩიტატივის სახით უმეტესად ქალი-მოტირლების მიერ „მოთქმით ტირილს შესხმითი ხასიათი ჰქონდა“ (აკაკი) მოტირლები მგრძნობიარე მხატვრული სიტყვებით მოუთხრობდნენ მსმენელებს მიცვალებულის დამსახურებაზე, მის მაღალ ადამიანურ ღირსებაზე; იხსენიებდნენ სხვა სახელოვან დაკლებულთა სახელებსაც.
საქართველოში მოთქმით მოტირალთა ინსტიტუტს დიდი ხნის ისტორია აქვს. მისი არსებობის შესახებ ცნობები დაცულია როგორც საისტორიო წყაროებში, აგრეთვე მწერლობასა და უცხოელ მოგზაურთა ჩანაწერებში. მოთქმით მოტირლის აღსანიშნავად სხვადასხვა დროსა და სხვადასხვა კუთხეში განსხვავებული ტერმინები იხმარებოდა: გლოვის მგოსანი, გოდების შემსხმელი, ხმით მოტირალი და სხვ. ცნობილი იყვნენ მოთქმით ტირილის საუკეთესო ოსტატები. მოთქმით ტირილის რიგი ფორმები დღემდე ცოცხლობს საქართველოს ზოგიერთ კუთხეში.
დ. გოგოჭური
[რედაქტირება] ლიტერატურა
მ. ჩიქოვანი, ქართული ხალხური სიტყვიერების ისტორია, 1956, გვ. 282.
