ნადირაძე დიმიტრი

NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
(მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „მაჩხანელი დიმიტრი“ გადაიტანა გვერდზე „ნადირაძე დიმიტრი“ გადა...)
ხაზი 1: ხაზი 1:
'''ნადირაძე დიმიტრი''' (1861 – 1903),  ფსევდონიმები — დ. მაჩხანელი, თერგდალეული, მთადიდელი, ლახვარიძე. ნამდვილი სახელი და გვარი დიმიტრი მიხეილის ძე ნადირაძე. მწერალი, პუბლიცისტი. იყო მოსკოვის უნივერსიტეტის თავისუფალი მსმენელი. ლექსების პირველი კრებული „ახალი სიზმარი“ 1880 გამოსცა, მეორე – „სიყვარულის კონა“ – 1881. მაჩხანელის მოთხრობები, პიესები, პუბლიცისტური წერილები იბეჭდებოდა ქართულ პრესაში („ივერია“, „მოამბე“, „აკაკის კრებული“, „ჯეჯილი“ და სხვ.). 1887 ცალკე წიგნად გამოქვეყნდა მაჩხანელის „ძმური სიტყვა“, რომელიც პუბლიცისტური ფელეტონების სახით იბეჭდებოდა „ივერიაში“. მაჩხანელი განიცდიდა ხალხოსნების გავლენას. მაჩხანელის ზოგიერთი ლექსი („ჩემ საყვარელ სამშობლოს“, „ვედრება“, „ტურფავ მოდი, ნუ ხარ მტრულად“) სიმღერად იქცა (მუსიკა [[ნიკოლოზ სულხანიშვილი]]სა). ნათარგმნი აქვს ა.ს.პუშკინის „ფერია” (დაიბეჭდა 1904 წელს ქუთაისში).
+
[[ფაილი:Dimitri-maCxaneli.png|thumb|250პქ|დიმიტრი მაჩხანელი (ნადირაძე)]]
 +
'''მაჩხანელი''' (ნადირაძე) '''დიმიტრი''' (ფსევდონიმები: „მაჩხანელი“, „თერგდალეული“, „მთადიდელი“, „ლახვარიძე“) (1861–1903) - პოეტი, პროზაიკოსი, პუბლიცისტი, საზოგადო მოღვაწე. იყო მოსკოვის უნივერსიტეტის თავისუფალი მსმენელი იტაცებდა ბუნებისმეტყველება, სოფლის მეურნეობისა და ეკონომიკის საკითხები, დასავლეთის ქვეყნების, რუსეთისა და საქართველოს ისტორია. საქართველოში დაბრუნების შემდეგ ერთხანს მასწავლებლობდა. მშობლიურ კუთხეში დააარსა ქალთა დაწყებითი სკოლა, წიგნთსაცავი-ბიბლიოთეკა, საავადმყოფო და აფთიაქი, ააგო სახალხო თეატრის შენობა, მოაწყო „სახალხო დეპო-სალარო“. ამავე დროს ეწეოდა ლიტერატურულ მოღვაწეობას. მისი ლექსები, მოთხრობები, პუბლიცისტური წერილები ქვეყნდებოდა „[[ივერია (გაზეთი და ჟურნალი)|ივერიაში]]“, „მოამბეში“, „[[აკაკის კრებული (ჟურნალი)|აკაკის კრებულში]]“, „ფასკუნჯში“, „ჯეჯილში", თავის მხატვრულ ქმნილებებში ეხებოდა სოფლის საჭირბოროტო საკითხებს, ასახავდა მშრომელთა მძიმე ცხოვრებას, მათს უბრალოებას, სიმართლეს, სულიერ სიმდიდრეს და სიმამაცეს, ქადაგებდა სწავლა-განათლების აუცილებლობას. არსებობს და მაჩხანელის ლექსთა რამდენიმე გამოცემა („ახალი სიზმარი“, 1880, „სიყვარულის კონა“, 1881). ლექსების უმეტესობა ხალხური კილოთია დაწერილი. რამდენიმე მათგანი დღესაც პოპულარობით სარგებლობს, ხოლო „ჩემ საყვარელ სამშობლოს“, „ვედრება“, „ტურფავ, მოდი, ნუ ხარ მტრულად“ სიმღერებად იქცა.
  
 +
==წყარო==
 +
* [[ქართული მწერლობა: ლექსიკონი-ცნობარი]].
  
:::: '''მესტვირე'''
 
 
::საქართველო მოვიარე, ვადიდე და ვაძლიერე;
 
::ზღვის ოდენა შაირები სტვირით გავაქვეყნიერე,
 
::დედა-ენაც გავამდიდრე, კილო გავუმშვენიერე,
 
::გავატკბილე, გავათაფლე, გავამადლნაყოფიერე:
 
::ტანჯულს გული მოვუშაქრე, მკვდარი მოვასულიერე,
 
::ჭკვიანს გონი მივუმატე, უფრო გავამეცნიერე.
 
::უნუგეშო ვანუგეშე, უჭკვო მოვაგონიერე,
 
::ვაჟი კაცსა ვაჟკაცობის წადილი გავუძლიერე;
 
::ღარიბი გავალომგმირე, უგრძნო გავაგრძნობიერე;
 
::მრუდს ღალატი შევაზიზღე, გულქვა გავალმობიერე!
 
::ვირს წიხლი მოვაშლევინე, ბრიყვი გავაგულხმიერე,
 
::ეშმაკს გული დავუდაღე, უღვთო მოვაღვთისნიერე.
 
::მტრობა დავწვი, დავანელე, ძმობა გავაგულძლიერე,
 
::მშვიდობას თაყვანი ვეცი, კეთილი ვაბედნიერე,
 
::სიყვარული გავამეფე, მადლი გავასახიერე,
 
::მოძმე მოძმეს შევაყვარე, გავაკეთილგონიერე,
 
::ერთობა და სიყვარული გავუმრავალჟამიერე...
 
::ეგრე სტვირო, ჩემო სტვირო, − უკარ და იღვთისნიერე:
 
::ავი მავნე შეარცხვინე, კარგი მოიმადლიერე,
 
::მძინარეს ძილი დაუფრთხე, უქმი გაასაქმერე!
 
 
 
==წყარო==
 
[[ქართველი პოეტები (ენციკლოპედია)]]
 
 
[[კატეგორია:ქართველი პოეტები]]
 
[[კატეგორია:ქართველი პოეტები]]
 
[[კატეგორია:ქართველი მწერლები]]
 
[[კატეგორია:ქართველი მწერლები]]
 
[[კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები]]
 
[[კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები]]
 
[[კატეგორია:ნადირაძეები]]
 
[[კატეგორია:ნადირაძეები]]

19:29, 11 ოქტომბერი 2023-ის ვერსია

დიმიტრი მაჩხანელი (ნადირაძე)

მაჩხანელი (ნადირაძე) დიმიტრი (ფსევდონიმები: „მაჩხანელი“, „თერგდალეული“, „მთადიდელი“, „ლახვარიძე“) (1861–1903) - პოეტი, პროზაიკოსი, პუბლიცისტი, საზოგადო მოღვაწე. იყო მოსკოვის უნივერსიტეტის თავისუფალი მსმენელი იტაცებდა ბუნებისმეტყველება, სოფლის მეურნეობისა და ეკონომიკის საკითხები, დასავლეთის ქვეყნების, რუსეთისა და საქართველოს ისტორია. საქართველოში დაბრუნების შემდეგ ერთხანს მასწავლებლობდა. მშობლიურ კუთხეში დააარსა ქალთა დაწყებითი სკოლა, წიგნთსაცავი-ბიბლიოთეკა, საავადმყოფო და აფთიაქი, ააგო სახალხო თეატრის შენობა, მოაწყო „სახალხო დეპო-სალარო“. ამავე დროს ეწეოდა ლიტერატურულ მოღვაწეობას. მისი ლექსები, მოთხრობები, პუბლიცისტური წერილები ქვეყნდებოდა „ივერიაში“, „მოამბეში“, „აკაკის კრებულში“, „ფასკუნჯში“, „ჯეჯილში", თავის მხატვრულ ქმნილებებში ეხებოდა სოფლის საჭირბოროტო საკითხებს, ასახავდა მშრომელთა მძიმე ცხოვრებას, მათს უბრალოებას, სიმართლეს, სულიერ სიმდიდრეს და სიმამაცეს, ქადაგებდა სწავლა-განათლების აუცილებლობას. არსებობს და მაჩხანელის ლექსთა რამდენიმე გამოცემა („ახალი სიზმარი“, 1880, „სიყვარულის კონა“, 1881). ლექსების უმეტესობა ხალხური კილოთია დაწერილი. რამდენიმე მათგანი დღესაც პოპულარობით სარგებლობს, ხოლო „ჩემ საყვარელ სამშობლოს“, „ვედრება“, „ტურფავ, მოდი, ნუ ხარ მტრულად“ სიმღერებად იქცა.

წყარო

პირადი ხელსაწყოები
სახელთა სივრცე

ვარიანტები
მოქმედებები
ნავიგაცია
ხელსაწყოები