თამაშის თეორია (მხატვრული მოღვაწეობა)
(ახალი გვერდი: '''თამაშის თეორია''' – ამ თეორიის მიხედვით, მხატვრული მოღვაწეო...) |
|||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''თამაშის თეორია''' – ამ თეორიის მიხედვით, მხატვრული მოღვაწეობა [[თამაში (თეატრი)|თამაში]]ს მსგავსი მოქმედებაა, თამაშის სახეობაა. იგი სათავეს იღებს [[კანტი იმანუელ|ი. კანტი]]ს ესთეტიკური კონცეფციიდან და შემდგომ ვითარდება ფ. | + | '''თამაშის თეორია''' – ამ თეორიის მიხედვით, მხატვრული მოღვაწეობა [[თამაში (თეატრი)|თამაში]]ს მსგავსი მოქმედებაა, თამაშის სახეობაა. იგი სათავეს იღებს [[კანტი იმანუელ|ი. კანტი]]ს ესთეტიკური კონცეფციიდან და შემდგომ ვითარდება [[შილერი ფრიდრიხ|ფ. შილერი]]ს, [[სპენსერი ჰერბერტ|ჰ. სპენსერი]]ს, კ. გროსის, [[ბიუხერი კარლ|კ. ბიუხერი]]ს, ბიოიტენდეიკის, ჰიოიზინგას და სხვათა შეხედულებებში. თამაშის თეორიის წარმომადგენლები ერთმანეთს უპირისპირებენ თამაშსა და შრომას, ხელოვნებასა და ხელოსნობას. პირველი თავისთავად სასიამოვნო რამ არის, ხოლო შრომა, აგრეთვე ხელოსნობა, არასასიამოვნოა, მათი შედეგები კი მიმზიდველი (ი. კანტი). „ესთეტიკური თამაში“ ადამიანის შემოქმედებითი ძალების შეთანხმებული, თავისუფალი მოქმედებაა და უპირისპირდება უტილიტარულ მოღვაწეობას. ესთეტიკური თამაშის პროდუქტია „ჩვენება“. ფ. შილერის შეხედულებით იგი იმდენად არის ესთეტიკური, რამდენადაც პრეტენზია არა აქვს რეალურობაზე და არსებობს დამოუკიდებლად. ესთეტიკური მოღვაწეობა თავისუფალია ძალდატანებისაგან; შრომისგან განსხვავებით, სიამოვნება თვით თამაშის პროცესშია და არა შედეგში (კ. გროსი). |
ესთეტიკის ზოგიერთი წარმომადგენლის აზრით, როგორც თამაში, ისევე ხელოვნება წინ უსწრებს მიზანმიმართულ შრომას და სასარგებლო საგნების წარმოებას (კ. ბიუხერი). | ესთეტიკის ზოგიერთი წარმომადგენლის აზრით, როგორც თამაში, ისევე ხელოვნება წინ უსწრებს მიზანმიმართულ შრომას და სასარგებლო საგნების წარმოებას (კ. ბიუხერი). | ||
| ხაზი 6: | ხაზი 6: | ||
[[მსოფლიო თეატრის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]] | [[მსოფლიო თეატრის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]] | ||
[[კატეგორია:თეატრალური ტერმინები]] | [[კატეგორია:თეატრალური ტერმინები]] | ||
| − | [[კატეგორია: | + | [[კატეგორია:თამაშის თეორია]] |
მიმდინარე ცვლილება 01:53, 13 ნოემბერი 2023 მდგომარეობით
თამაშის თეორია – ამ თეორიის მიხედვით, მხატვრული მოღვაწეობა თამაშის მსგავსი მოქმედებაა, თამაშის სახეობაა. იგი სათავეს იღებს ი. კანტის ესთეტიკური კონცეფციიდან და შემდგომ ვითარდება ფ. შილერის, ჰ. სპენსერის, კ. გროსის, კ. ბიუხერის, ბიოიტენდეიკის, ჰიოიზინგას და სხვათა შეხედულებებში. თამაშის თეორიის წარმომადგენლები ერთმანეთს უპირისპირებენ თამაშსა და შრომას, ხელოვნებასა და ხელოსნობას. პირველი თავისთავად სასიამოვნო რამ არის, ხოლო შრომა, აგრეთვე ხელოსნობა, არასასიამოვნოა, მათი შედეგები კი მიმზიდველი (ი. კანტი). „ესთეტიკური თამაში“ ადამიანის შემოქმედებითი ძალების შეთანხმებული, თავისუფალი მოქმედებაა და უპირისპირდება უტილიტარულ მოღვაწეობას. ესთეტიკური თამაშის პროდუქტია „ჩვენება“. ფ. შილერის შეხედულებით იგი იმდენად არის ესთეტიკური, რამდენადაც პრეტენზია არა აქვს რეალურობაზე და არსებობს დამოუკიდებლად. ესთეტიკური მოღვაწეობა თავისუფალია ძალდატანებისაგან; შრომისგან განსხვავებით, სიამოვნება თვით თამაშის პროცესშია და არა შედეგში (კ. გროსი).
ესთეტიკის ზოგიერთი წარმომადგენლის აზრით, როგორც თამაში, ისევე ხელოვნება წინ უსწრებს მიზანმიმართულ შრომას და სასარგებლო საგნების წარმოებას (კ. ბიუხერი).