სამეფო გვიმრა
| ხაზი 10: | ხაზი 10: | ||
==წყარო== | ==წყარო== | ||
| − | * [[სამეგრელოს ბიომრავალფეროვნება და სამკურნალო მცენარეები]]. | + | * [[სამეგრელოს ბიომრავალფეროვნება და სამკურნალო მცენარეები]]. |
| − | [[კატეგორია: სამკურნალო მცენარეები]] | + | [[კატეგორია: საქართველოს სამკურნალო მცენარეები]] |
[[კატეგორია:ოსმუნდასებრნი ]] | [[კატეგორია:ოსმუნდასებრნი ]] | ||
[[კატეგორია:ბალახოვანი მცენარეები]] | [[კატეგორია:ბალახოვანი მცენარეები]] | ||
[[კატეგორია:მრავალწლიანი მცენარეები]] | [[კატეგორია:მრავალწლიანი მცენარეები]] | ||
19:31, 15 ნოემბერი 2023-ის ვერსია
Fam. Osmundaceae – ოჯ. ოსმუნდასებრნი Osmunda regalis L. – სამეფო გვიმრა.
გვიმრას სახეობებიდან ყველაზე ლამაზი და ფრიად დეკორატიულია. მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარეა ძლიერი, ირიბი ფესურით. ფოთლები დიდი ზომისაა, ფართო ოვალური, თითქმის ტყავისებრი, ორმაგ ფრთისებრი, ფოთლის ქვედა უნაყოფო ნაწილი უფრო დიდია ზედა სასპორე ნაწილზე. სანაყოფე ნაწილის სეგმენტები დაპატარავებულია, საგველას მსგავსადაა შეკრებილი, ორივე მხარეზე სქლადაა მოფენილი სფეროსებრი სოროსებით. ყვ. V-VI; ნაყ. VIII-IX.
იზრდება კოლხეთის დაბლობის ტენიან დაჭაობებულ ადგილებში, ძირითადად ზღვის სანაპიროზე; იშვიათად აღწევს მთის წინების სარტყლამდე. გვხვდება უმთავრესად ტენიან მურყნარებში და ტორფიანებში, წარმოდგენილია მცირე რაოდენობით.
ფოთლები შეიცავს სიტოსტერინს. ფესურა – მწკლარტე ნივთიერებებს. გამოიყენებოდა პოტაშის მისაღებად, ტყავის მოსათრიმლად. ზოგიერთ ადგილებში ჭლექიან ავადმყოფებს აწვენდნენ ოსმუნდის ფოთლებით მოფენილ საწოლზე. ფესურა მოქმედებს როგორც სუსტი გამტარი და ხელს უწყობს ნაღვლის გამოყოფას. ფესურას გული ხალხში იხმარებოდა რაქიტისა და საყმაწვილო სენის განსაკურნავად (Ролловъ, 1908).
