განსაზღვრება
(ახალი გვერდი: '''განსაზღვრება''' – წინადადების არამთავარი წევრი, რომელიც ახ...) |
|||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''განსაზღვრება''' – წინადადების არამთავარი წევრი, რომელიც ახლავს [[არსებითი სახელი]]თ ან მასთან გათანაბრებული სიტყვით გადმოცემულ წევრს, ახასიათებს მას თვისების, რაოდენობის, კუთენილების, რიგის… თვალსაზრისით და მიუგებს | + | '''განსაზღვრება''' – წინადადების არამთავარი წევრი, რომელიც ახლავს [[არსებითი სახელი]]თ ან მასთან გათანაბრებული სიტყვით გადმოცემულ წევრს, ახასიათებს მას თვისების, რაოდენობის, კუთენილების, რიგის… თვალსაზრისით და მიუგებს კითხვებზე: რომელი? როგორი? რანაირი? რამდენი? მერამდენე? სადაური? როდინდელი? ვისი? რისა? |
| − | განსაზღვრებას იმ სიტყვასთან ერთად, რომელსაც ის ახლაეს, მსაზღვრელ-საზღვრულს უწოდებენ, ხოლო ამ წყვილის კომპონენტებს ცალ-ცალკე – მსაზღვრელსა და საზღვრულს. განსაზღვრება უძღვის ან მოსდეეს მის მიერ განსაზღვრულ სიტყვას. ამის მიხედვით არჩევენ წინამავალ და მომდევნო, ანუ პრეპოზიციურ და პოსტპოზიციურ განსაზღვრებას,შესაბამისად – პრეპოზიციურ და პოსტპოზიციურ წყობას. ამოსავალი განსაზღვრების პოზიციაა. განსაზღვრება უმეტესად უშუალოდ უკავშირდება მის მიერ განსასღვრულ სახელს. მაგრამ შესაძლებელია მათ შორის | + | განსაზღვრებას იმ სიტყვასთან ერთად, რომელსაც ის ახლაეს, მსაზღვრელ-საზღვრულს უწოდებენ, ხოლო ამ წყვილის კომპონენტებს ცალ-ცალკე – მსაზღვრელსა და საზღვრულს. განსაზღვრება უძღვის ან მოსდეეს მის მიერ განსაზღვრულ სიტყვას. ამის მიხედვით არჩევენ წინამავალ და მომდევნო, ანუ პრეპოზიციურ და პოსტპოზიციურ განსაზღვრებას, შესაბამისად – პრეპოზიციურ და პოსტპოზიციურ წყობას. ამოსავალი განსაზღვრების პოზიციაა. განსაზღვრება უმეტესად უშუალოდ უკავშირდება მის მიერ განსასღვრულ სახელს. მაგრამ შესაძლებელია მათ შორის მოექცეს წინადადების სხვა წევრი ან წევრები, ზოგჯერ შესიტყვებებიც კი. ასეთ შემთხვევაში საქმე გვაქვს განსაზღვრების გათიშვასთან. ზოგჯერ წინადადებაში განსაზღვრება წარმოდგენილია საზღვრულის გარეშე, რომელიც ივარაუდება ტექსტის მიხედვით. ასეთ შემთხვევაში განსაზღვრების განმარტოებასთან გვაქვს საქმე. |
| − | მოექცეს წინადადების სხვა წევრი ან წევრები, ზოგჯერ შესიტყვებებიც კი. ასეთ შემთხვევაში საქმე გვაქვს განსაზღვრების გათიშვასთან. ზოგჯერ წინადადებაში განსაზღვრება წარმოდგენილია საზღვრულის გარეშე, რომელიც ივარაუდება ტექსტის მიხედვით. ასეთ შემთხვევაში განსაზღვრების განმარტოებასთან | + | |
| − | განსაზღვრება ორგვარია: ატრიბუტული და სუბსტანტიური. პირველი საგნის ნიშან-თვისებაზე მიუთითებს (მაღალი კაცი, მღელეარე ზღვა…), მეორე – თვით საგანზე | + | განსაზღვრება ორგვარია: ატრიბუტული და სუბსტანტიური. პირველი საგნის ნიშან-თვისებაზე მიუთითებს (მაღალი კაცი, მღელეარე ზღვა…), მეორე – თვით საგანზე (წიგნის ყდა, დედის ალერსი…). საზღვრულთან სინტაქსური ურთიერთობის მიხედვით გამოყოფენ შეთანხმებულ, მართულ და მართულ-შეთანსმებელ |
| − | (წიგნის ყდა, დედის ალერსი…). საზღვრულთან სინტაქსური ურთიერთობის მიხედვით გამოყოფენ შეთანხმებულ, მართულ და მართულ-შეთანსმებელ | + | |
განსაზღვრებებს. | განსაზღვრებებს. | ||
00:29, 29 ნოემბერი 2023-ის ვერსია
განსაზღვრება – წინადადების არამთავარი წევრი, რომელიც ახლავს არსებითი სახელით ან მასთან გათანაბრებული სიტყვით გადმოცემულ წევრს, ახასიათებს მას თვისების, რაოდენობის, კუთენილების, რიგის… თვალსაზრისით და მიუგებს კითხვებზე: რომელი? როგორი? რანაირი? რამდენი? მერამდენე? სადაური? როდინდელი? ვისი? რისა?
განსაზღვრებას იმ სიტყვასთან ერთად, რომელსაც ის ახლაეს, მსაზღვრელ-საზღვრულს უწოდებენ, ხოლო ამ წყვილის კომპონენტებს ცალ-ცალკე – მსაზღვრელსა და საზღვრულს. განსაზღვრება უძღვის ან მოსდეეს მის მიერ განსაზღვრულ სიტყვას. ამის მიხედვით არჩევენ წინამავალ და მომდევნო, ანუ პრეპოზიციურ და პოსტპოზიციურ განსაზღვრებას, შესაბამისად – პრეპოზიციურ და პოსტპოზიციურ წყობას. ამოსავალი განსაზღვრების პოზიციაა. განსაზღვრება უმეტესად უშუალოდ უკავშირდება მის მიერ განსასღვრულ სახელს. მაგრამ შესაძლებელია მათ შორის მოექცეს წინადადების სხვა წევრი ან წევრები, ზოგჯერ შესიტყვებებიც კი. ასეთ შემთხვევაში საქმე გვაქვს განსაზღვრების გათიშვასთან. ზოგჯერ წინადადებაში განსაზღვრება წარმოდგენილია საზღვრულის გარეშე, რომელიც ივარაუდება ტექსტის მიხედვით. ასეთ შემთხვევაში განსაზღვრების განმარტოებასთან გვაქვს საქმე.
განსაზღვრება ორგვარია: ატრიბუტული და სუბსტანტიური. პირველი საგნის ნიშან-თვისებაზე მიუთითებს (მაღალი კაცი, მღელეარე ზღვა…), მეორე – თვით საგანზე (წიგნის ყდა, დედის ალერსი…). საზღვრულთან სინტაქსური ურთიერთობის მიხედვით გამოყოფენ შეთანხმებულ, მართულ და მართულ-შეთანსმებელ განსაზღვრებებს.
ც. კალაძე
