ლაპლასის ოპერატორი
NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''ლაპლასის ოპერატორი''' (ლაპლასიანი, ანუ დელტა-ოპერატორი) – მეორე რიგის წრფივი დიფერენციალური ოპერატორი, რომელიც აღინიშნება ∆ (დელტა) ან ∇<sup>2</sup> სიმბოლოთი: | + | '''ლაპლასის ოპერატორი''' (ლაპლასიანი, ანუ დელტა-ოპერატორი) – მეორე რიგის წრფივი დიფერენციალური ოპერატორი, რომელიც აღინიშნება ∆ (დელტა) ან ∇<sup>2</sup> სიმბოლოთი: |
| + | |||
| + | :::[[ფაილი:Laplasis operatori005.png]] | ||
| ხაზი 13: | ხაზი 15: | ||
:::[[ფაილი:Laplasis operatori017.png]] | :::[[ფაილი:Laplasis operatori017.png]] | ||
| − | თუ ვექტორული ველი პოტენციურია, მაშინ div (grad u) = 0 და მაშასადამე, პოტენციური ფუნქცია u – ჰარმონიულია, ვინაიდან ის აკმაყოფილებს ლაპლასის განტოლებას: [[ფაილი:Laplasis operatori023.png]] (ანუ ∆ u =0). | + | |
| + | თუ ვექტორული ველი პოტენციურია, მაშინ div (grad u) = 0 და მაშასადამე, პოტენციური ფუნქცია u – ჰარმონიულია, ვინაიდან ის აკმაყოფილებს ლაპლასის განტოლებას: | ||
| + | |||
| + | |||
| + | :::[[ფაილი:Laplasis operatori023.png]] (ანუ ∆ u =0). | ||
| + | |||
:ლაპლასის ოპერატორი ცილინდრულ კოორდინატებში: | :ლაპლასის ოპერატორი ცილინდრულ კოორდინატებში: | ||
| + | |||
:::[[ფაილი:Laplasis operatori027.png]] | :::[[ფაილი:Laplasis operatori027.png]] | ||
| + | |||
ლაპლასის ოპერატორი მნიშვნელოვან როლს თამაშობს მათემატიკურ ანალიზში, მათემატიკურ ფიზიკაში, გეომეტრიაში. | ლაპლასის ოპერატორი მნიშვნელოვან როლს თამაშობს მათემატიკურ ანალიზში, მათემატიკურ ფიზიკაში, გეომეტრიაში. | ||
15:21, 26 იანვარი 2024-ის ვერსია
ლაპლასის ოპერატორი (ლაპლასიანი, ანუ დელტა-ოპერატორი) – მეორე რიგის წრფივი დიფერენციალური ოპერატორი, რომელიც აღინიშნება ∆ (დელტა) ან ∇2 სიმბოლოთი:
- აქ
– ჰამილტონის ოპერატორია.
- აქ
თუ φ არის n ცვლადის ორჯერ წარმოებადი ფუნქცია φ=φ(x1,x2,…,xn), მაშინ
- განვიხილოთ
თუ ვექტორული ველი პოტენციურია, მაშინ div (grad u) = 0 და მაშასადამე, პოტენციური ფუნქცია u – ჰარმონიულია, ვინაიდან ის აკმაყოფილებს ლაპლასის განტოლებას:
(ანუ ∆ u =0).
- ლაპლასის ოპერატორი ცილინდრულ კოორდინატებში:
ლაპლასის ოპერატორი მნიშვნელოვან როლს თამაშობს მათემატიკურ ანალიზში, მათემატიკურ ფიზიკაში, გეომეტრიაში.
ლაპლასის ოპერატორის მნიშვნელობა მათემატიკის მრავალ საკითხში განპირობებულია მისი ძირითადი თვისებით: ეს ოპერატორი წარმოადგენს ერთადერთს მეორე რიგის ყველა დიფერენციალურ ოპერატორს შორის, რომელიც ინვარიანტულია x1,x2,…,xn ცვლადების ნებისმიერი ორთოგონალური გარდაქმნის მიმართ.
