ლაზური ენა
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | + | ''ლაზური ენა''' – ლაზური ენა ისევე როგორც [[ქართული ენა|ქართული]], სვანური და მეგრული ენები, ქართველურ | |
| − | ენათა ოჯახს განეკუთვნება და მეგრულთან ერთად ამ ოჯახის | + | ენათა ოჯახს განეკუთვნება და მეგრულთან ერთად ამ ოჯახის სვანურ ენათა ჯგუფს ქმნის, ტერმინი „ლაზურის“ გვერდით ლიტერატურაში გამოიყენება „ჭანურიც“. ზოგი მკვლევარი უპირატესობას აძლევს ლაზურს, ზოგი – ჭანურს,ზოგისთვის კი ეს |
| − | ტერმინები სინონიმურია. ამ ენაზე | + | ტერმინები სინონიმურია. ამ ენაზე მოლაპარაკეები თავიანთ თავს ლაზს/ლაზებს უწოდებენ, ჭანფუძე მათთვის, როგორც წესი უცნობია. |
| − | + | ლარზები კომპაქტურად სახლობენ შავი ზღვის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროზე, საქართველოს საზღვრისპირა სოფელ სარფში და [[თურქეთი|თურქეთში]] – ართვინის ვილაიეთის ხოფის, ბორჩხისა და არქაბის ილჩეებსა და რიზეს ვილაიეთის ფინდიქლის, ართაშენის, ჩამლიჰემშინისა და ფაზარის ილჩეებში. ბევრი ლაზი ცხოვრობს თურქეთის სხვადასხვა ქალაქსა და სოფელში. ლაზთა ცალკეული ოჯახები გაბნეულია დასავლეთ საქართველოს ზოგ რეგიონში ([[აჭარა]], აფხაზეთი, [[გურია]] და [[სამეგრელო]]). | |
| − | ლაზურში დიალექტურ ერთეულთა ორი ჯგუფი გამოიყოფა: დასავლური ( შემადგენელი კილოკავების სახელწოდებათა | + | ლაზურში დიალექტურ ერთეულთა ორი ჯგუფი გამოიყოფა: დასავლური ( შემადგენელი კილოკავების სახელწოდებათა მიხედვით |
– ათინურ-ართაშენული და ვიწურ-არქაბული) და აღმოსავლური (ხოფურ-ჩხალური). დასავლური და აღმოსავლური [[დიალექტი|დიალექტები]] მკვეთრად უპირისპირდებიან ერთმანეთს როგორც ფონეტიკურ-გრამატიკულად ისე ლექსიკურადაც. ამასთან, ზოგ შემთხვევაში ამა თუ იმ ენობრივი თავისებურებით ერთ-ერთი დასავლური დიალექტი აღმოსავლურთან იჩენს მეტ სიახლოვეს, ან დიალექტების შიგნით კილოკავები და ცალკეული თქმები უპირისპირდებიან ერთმანეთს და სხვა დიალექტების | – ათინურ-ართაშენული და ვიწურ-არქაბული) და აღმოსავლური (ხოფურ-ჩხალური). დასავლური და აღმოსავლური [[დიალექტი|დიალექტები]] მკვეთრად უპირისპირდებიან ერთმანეთს როგორც ფონეტიკურ-გრამატიკულად ისე ლექსიკურადაც. ამასთან, ზოგ შემთხვევაში ამა თუ იმ ენობრივი თავისებურებით ერთ-ერთი დასავლური დიალექტი აღმოსავლურთან იჩენს მეტ სიახლოვეს, ან დიალექტების შიგნით კილოკავები და ცალკეული თქმები უპირისპირდებიან ერთმანეთს და სხვა დიალექტების | ||
ჩვენებას იმეორებენ. | ჩვენებას იმეორებენ. | ||
01:58, 30 იანვარი 2024-ის ვერსია
ლაზური ენა' – ლაზური ენა ისევე როგორც ქართული, სვანური და მეგრული ენები, ქართველურ ენათა ოჯახს განეკუთვნება და მეგრულთან ერთად ამ ოჯახის სვანურ ენათა ჯგუფს ქმნის, ტერმინი „ლაზურის“ გვერდით ლიტერატურაში გამოიყენება „ჭანურიც“. ზოგი მკვლევარი უპირატესობას აძლევს ლაზურს, ზოგი – ჭანურს,ზოგისთვის კი ეს ტერმინები სინონიმურია. ამ ენაზე მოლაპარაკეები თავიანთ თავს ლაზს/ლაზებს უწოდებენ, ჭანფუძე მათთვის, როგორც წესი უცნობია.
ლარზები კომპაქტურად სახლობენ შავი ზღვის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროზე, საქართველოს საზღვრისპირა სოფელ სარფში და თურქეთში – ართვინის ვილაიეთის ხოფის, ბორჩხისა და არქაბის ილჩეებსა და რიზეს ვილაიეთის ფინდიქლის, ართაშენის, ჩამლიჰემშინისა და ფაზარის ილჩეებში. ბევრი ლაზი ცხოვრობს თურქეთის სხვადასხვა ქალაქსა და სოფელში. ლაზთა ცალკეული ოჯახები გაბნეულია დასავლეთ საქართველოს ზოგ რეგიონში (აჭარა, აფხაზეთი, გურია და სამეგრელო).
ლაზურში დიალექტურ ერთეულთა ორი ჯგუფი გამოიყოფა: დასავლური ( შემადგენელი კილოკავების სახელწოდებათა მიხედვით – ათინურ-ართაშენული და ვიწურ-არქაბული) და აღმოსავლური (ხოფურ-ჩხალური). დასავლური და აღმოსავლური დიალექტები მკვეთრად უპირისპირდებიან ერთმანეთს როგორც ფონეტიკურ-გრამატიკულად ისე ლექსიკურადაც. ამასთან, ზოგ შემთხვევაში ამა თუ იმ ენობრივი თავისებურებით ერთ-ერთი დასავლური დიალექტი აღმოსავლურთან იჩენს მეტ სიახლოვეს, ან დიალექტების შიგნით კილოკავები და ცალკეული თქმები უპირისპირდებიან ერთმანეთს და სხვა დიალექტების ჩვენებას იმეორებენ.
