აზავრეთი

NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
(ახალი გვერდი: '''აზავრეთი''' – ისტორიული სოფელია ჯავახეთში (ახალქ...)
 
(წყარო)
 
(ერთი მომხმარებლის 6 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.)
ხაზი 1: ხაზი 1:
'''აზავრეთი''' – ისტორიული სოფელია [[ჯავახეთი|ჯავახეთში]] (ახალქალაქის რ-ნი), თრიალეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე.  
+
'''აზავრეთი''' – – სოფელი [[ახალქალაქის მუნიციპალიტეტი|ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში]], თრიალეთის ქედის სამხრეთ ფერდობზე, აზავრეთისხევის (ბარალეთისწყლის მარჯვენა შენაკადი), ზღვის დონიდან 1840-1960 მ სიმაღლეებზე, [[ქალაქი|ქალაქ]] [[ახალქალაქი (ქალაქი ჯავახეთში)|ახალქალაქიდან]] ჩრდილოეთით 21 კმ მან ძილზე, საკრებულოს ცენტრი. საქართველოს მთავრობის 2015 წლის N 671 დადგენილების მიხედვით შესულია მაღალმთიან დასახლებათა ნუსხაში.
  
ადგილობრივ მცხოვრებთა შორის დიდი პოპულარობით სარგებლობს გადმოცემა, რომლის მიხედვითაც სოფელს სახელი მიუღია ამ კუთხეში გავრცელებული საუკეთესო ჯიშის აზავერი ხარისაგან. მაშასადამე, ამ ვერსიის მიხედვით აზავრეთი ნიშნავს: „სოფელი, რომელიც განთქმული ყოფილა აზავერი ხარებით“. აზავერი, როგორც საუკეთესო ჯიშის ტვირთმზიდი ხარი, ჯერ კიდევ [[შოთა რუსთაველი]]ს „ვეფხისტყაოსანში“ არის მოხსენიებული:
+
XX საუკუნის შუა წლებში აქ გააშენეს ხელოვნური ფიჭვნარები. ამ ადგილს მერენიის ტყე უწოდეს. მოსახლეობის რიცხოვნობა – 1491, რიცხობრივად უპირატესი ეროვნება – სომეხი (2002).  
  
::„წამოვიხვენ საჭურჭლენი, სახელმწიფო დავიავრე,
+
1956 წელს აქ ააგეს კირის ქარხანა. შემო რჩენილია დარბაზული ეკლესიის ნანგრევები.  
::ვერ მოვეყავ აქლემითა, აზავრები გააზავრე...
+
  
[[სულხან-საბა ორბელიანი]]ს მიხედვითაც აზავერი არის „ვარი საკიდარი". ამავე მნიშვნელობით იცნობს აზავერ სიტყვას [[ვახტანგ VI]]: „აზავერი ასაკიდებელი ხარი არისო, – განმარტავს იგი.
+
[[სულხან-საბა ორბელიანი]]ს [[ლექსიკონი ქართული - სიტყვის კონა|სიტყვის კონის]] მიხედვით სახელწოდება უკავშირდება სიტყვა „აზავერს“, რაც ტვირთის საზიდარს, საპალნეს ნიშნავს. ძველად საქართველოში საზიდარად ხარს იყენებდნენ. სოფელი ერთ დროს ცნობილი იყო საუკეთესო ჯიშის ხარებით. მეორე მოსაზრებით კი, სახელი შესაძლებელია ხარის კულტთან იყოს დაკავშირებული.  
 
+
ხალხური ცნობა სოფლის სახელწოდების აზავერი-საგან მომდინარეობის თაობაზე სპეციალისტების მიერ გაზიარებულია. ამის შესახებ პირველ მტკიცებას [[როსტომაშვილი ივანე|ივ. როსტომაშვილი]]ს ნაწერებში ვხვდებით. შემდეგ ეს მოსაზრება ერთგვარად განამტკიცეს გრ. ბერიძემ და ი. მაისურაძემ. სოფ. აზავრეთის სახელწოდების ამგვარი წარმოშობის ვერსიას მხარს უჭერენ  გ. და ნ. გეხტმანები, გ. ზარდალიშვილი და ე. მესხი. აღნიშნული თვალსაზრისის სარწმუნოობის შესახებ ამ უკანასკნელ ხანს კვლავ მიუთითა ზ. ჭუმბურიძემ.
+
 
+
სიტყვა აზავერ-ი, აგრეთვე აზავა ოდნავ შეცვლილი მნიშვნელობით ცოცხლად არის დაცული ზემო იმერულსა და [[რაჭული დიალექტი|რაჭულ დიალექტებში]]. ზემო იმერულში აზავერი ზოგადად მაღალ, დიდ ადამიანს ნიშნავს: „შენი შვილი აზავერი კაცია...“
+
 
+
რაჭულში აზავერთან ახლოს მდგომი აზავა ფორმაა ცნობილი:
+
 
+
:„აზავა ქალი იყო ბებიაჩემი, მაღალი და სრული“;
+
:„აზავა კაცები იყვნენ ჩემი მამა-ბიძანი, დევებივით ვაშკაცები“
+
:„აზავა ხარები ყავდენ ბაბუაჩემს“
+
 
+
აზავერ- [[სიტყვა]]ს როგორც ვხედავთ, დროთა განმავლობაში მნიშვნელობა ნაწილობრივ უცვლია და, საკიდარი ხარის გარდა, ფიზიკურად დიდი, ტანსრული ადამიანის აღნიშვნაც უკისრია. ამ მხრივ ძალზე საყურადღებოა ის ფაქტი, რომ ადამიანის საკუთარ სახელად ნაზაურა ხშირად დასტურდება „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში", რომელშიც XV-XVI საუკუნეების დროინდელ სამცხე-საათაბაგოს და ჯავახეთის დემოგრაფიულ-სოციალური ვითარება კარგად არის წარმოდგენილი.“ მაშასადამე შეგვიძლია დავუშვათ, რომ სოფლის სახელწოდება აზავრეთი მომდინარეობს არა საკიდარი ხარის სახელისაგან, არამედ ადამიანის საკუთარი (ან შერქმეული) სახელისაგან აზა(ვ)ურა, საიდანაც წარმომდგარა გვარი აზა(ვ)ურა-ს - შვილი – აზაურაშვილი. სოფ. აზავრეთის ადამიანის [[გვარსახელი|გვარ-სახელისაგან]] მომდინარეობის სარწმუნოობას, სხვათა შორის ტოპონიმში არსებული -ეთ სუფიქსიც მეტყველებს. საბოლოოდ აზავრეთი უნდა გავიაზროთ როგორც „აზაურაშვილების სოფელი“; „სოფელი, რომელშიც აზაურას შთამომავალთ უცხოვრიათ“.
+
  
  
 
==წყარო==
 
==წყარო==
[[ქართულ ტოპონიმთა განმარტებით-ეტიმოლოგიური ლექსიკონი]]
+
[[სამცხე-ჯავახეთი: ცნობარი]]
 
[[კატეგორია:საქართველოს სოფლები‏‎]]
 
[[კატეგორია:საქართველოს სოფლები‏‎]]
[[კატეგორია:სოფლები ჯავახეთში]]
+
[[კატეგორია:სოფლები სამცხე-ჯავახეთის მხარეში]]
 
[[კატეგორია:სოფლები ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში]]
 
[[კატეგორია:სოფლები ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში]]
 +
[[კატეგორია:სოფლები სამხრეთ საქართველოში]]

მიმდინარე ცვლილება 17:43, 26 აპრილი 2024 მდგომარეობით

აზავრეთი – – სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, თრიალეთის ქედის სამხრეთ ფერდობზე, აზავრეთისხევის (ბარალეთისწყლის მარჯვენა შენაკადი), ზღვის დონიდან 1840-1960 მ სიმაღლეებზე, ქალაქ ახალქალაქიდან ჩრდილოეთით 21 კმ მან ძილზე, საკრებულოს ცენტრი. საქართველოს მთავრობის 2015 წლის N 671 დადგენილების მიხედვით შესულია მაღალმთიან დასახლებათა ნუსხაში.

XX საუკუნის შუა წლებში აქ გააშენეს ხელოვნური ფიჭვნარები. ამ ადგილს მერენიის ტყე უწოდეს. მოსახლეობის რიცხოვნობა – 1491, რიცხობრივად უპირატესი ეროვნება – სომეხი (2002).

1956 წელს აქ ააგეს კირის ქარხანა. შემო რჩენილია დარბაზული ეკლესიის ნანგრევები.

სულხან-საბა ორბელიანის სიტყვის კონის მიხედვით სახელწოდება უკავშირდება სიტყვა „აზავერს“, რაც ტვირთის საზიდარს, საპალნეს ნიშნავს. ძველად საქართველოში საზიდარად ხარს იყენებდნენ. სოფელი ერთ დროს ცნობილი იყო საუკეთესო ჯიშის ხარებით. მეორე მოსაზრებით კი, სახელი შესაძლებელია ხარის კულტთან იყოს დაკავშირებული.


[რედაქტირება] წყარო

სამცხე-ჯავახეთი: ცნობარი

პირადი ხელსაწყოები
სახელთა სივრცე

ვარიანტები
მოქმედებები
ნავიგაცია
ხელსაწყოები