გაიუს იულიუს კეისარი

NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
(წყარო)
 
(ერთი მომხმარებლის ერთი შუალედური ვერსია არ არის ნაჩვენები.)
ხაზი 2: ხაზი 2:
 
'''გაიუს იულიუს კეისარი''', ''ც ე ზ ა რ ი (Julius Caesar)'' –  (ძვ.წ. 100-44), ძვ. [[რომი]]ს [[სახელმწიფო]] და პოლიტიკური მოღვაწე, მხედართმთავარი, მწერალი.  
 
'''გაიუს იულიუს კეისარი''', ''ც ე ზ ა რ ი (Julius Caesar)'' –  (ძვ.წ. 100-44), ძვ. [[რომი]]ს [[სახელმწიფო]] და პოლიტიკური მოღვაწე, მხედართმთავარი, მწერალი.  
  
თავდაპირველად თანაუგრძნობდა დემოკრატიულ დაჯგუფებებს. ძვ.წ. 60 წელს შეკრა კავშირი მარკუს კრასუსთან და პომპეუსთან (I ტრიუმვირატი, ძვ.წ. 60-53 წლებში), სამართავად მიიღო გალია, რომელიც ხანგრძლივი [[ბრძოლა|ბრძოლის]] შედეგად მთლიანად დაუმორჩილა რომს, ილაშქრა [[გერმანია]]სა და [[დიდი ბრიტანეთი|ბრიტანეთში]].
+
დაიბადა წარჩინებულ ოჯახში. მიიღო კარგი განათლება რომსა და საბერძნეთში. სულას დიქტატურის წლებში განიცდიდა დევნას, მისი პოლიტიკური კარიერა დაიწყო ძვ. წ. 78-დან. მონაწილეობდა მესამე მითრიდატულ ომში. 68 აირჩიეს კვესტორად, 63 გახდა უმაღლესი ქურუმი. 62 – პრეტორი. პროპრეტორის უფლებებით აღჭურვილს საგამგებლოდ გადაეცა [[ესპანეთი]]. 60 კეისარმა შეადგინა ფარული ორგანიზაცია, რომელსაც ისტორიამ პირველს ტრიუმვირატი უწოდა (შედიოდნენ [[პომპეუსი გნეუს|პომპეუსი]] და კრასუსი). მისი მიზანს იყო, კავშირის წევრებს ზემოქმედება მოეხდინათ ხელისუფლების ორგანოებზე და რიგრიგობით დაეკავებინათ კონსულის თანამდებობა, 59 გაიუს იულიუს კეისარი კონსულად აირჩიეს. ერთი წლის შემდეგ საგამგებლოდ გადაეცა გალია, მომდევნო ცხრა წელი მან გალიაში გაატარა, სადაც მიეცა შესაძლებლობა, გამოემჟღავნებინა თავისი დიპლომატიური და სამხედრო გენია. დაიპყრო დასავლეთ ევროპის ტომთა უმრავლესობა (თავისი საქმიანობა აღწერა 7 წიგნად, „ჩანაწერები გალებთან ომის შესახებ“). გალიაში მოპოვებულმა გამარჯვებებმა განუზომლად გაზარდა გაიუს იულიუს კეისრის ავტორიტეტი და სერიოზულად შეაშფოთა რომის სენატი. პომპეუსი სენატის მხარეზე გადავიდა. გაიუს იულიუს კეისარს მოსთხოვეს [[რომის არმია (ძვ.წ. I და ახ.წ I საუკუნის)|არმიის]] დაშლა, მაგრამ იგი არ დაემორჩილა. 49 წლის იანვარში გადალახა მდ. რუბიკონი, შევიდა იტალიაში და რომი აიღო. რესპუბლიკელები პომპეუსის მეთაურობით საბერძნეთში გადავიდნენ. სადაც 48 ფარსალთან გამართულ [[ბრძოლა]]ში განადგურდნენ. მომდევნო ბრძოლებიც გაიუს იულიუს კეისრის გამარჯვებით დამთავრდა და იგი რომის ერთპიროვნული მბრძანებელი გახდა. 40 გაიუს იულიუს კეისარი დიქტატორად აირჩიეს 10 წლით. 45 კი სამუდამო დიქტატორის უფლებებით შემოსეს. 44 წლის 15 მარტს შეთქმულებმა მოკლეს. მისი სახელი იმპერატორთა აღმნიშვნელ
 
+
ზოგად სახელად იქცა. 
ძვ. წ. 49 წელს დაიწო [[სამოქალაქო ომი]] ერთპიროვნული მმართველობის დასამყარებლად.  
+
 
+
ძვ. წ. 48-45 წლებში, პომპეუსის და მისი მომხრეთა [[ჯარები]]ს განადგურების შემდეგ, რომის ფაქტობრივი მბრძანებელი გახდა.  
+
 
+
იულიუს კეისარმა ბევრი სიახლე შეიტანა [[სამხედრო ხელოვნება]]ში. მის კალამს ეკუთვნის მემუარული ხასიათის თხზულებები “გალიის ომების შესახებ” და “სამოქალაქო ომების შესახებ”, აგრეთვე სხვა ნაწარმოებები. მოკლეს შეთქმულებმა.
+
 
+
 
+
 
+
  
  
  
 
==წყარო==
 
==წყარო==
[[ქართული სამხედრო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]
+
[[ქართული დიპლომატიური ლექსიკონი]]
 
[[კატეგორია:მხედართმთავრები]]
 
[[კატეგორია:მხედართმთავრები]]
 
[[კატეგორია:ძველი რომი]]
 
[[კატეგორია:ძველი რომი]]
 
[[კატეგორია:ძველი რომის კონსულები]]
 
[[კატეგორია:ძველი რომის კონსულები]]
 
[[კატეგორია:ძველი რომის მთავარსარდლები‏‎]]
 
[[კატეგორია:ძველი რომის მთავარსარდლები‏‎]]
[[კატეგორია:ძველი რომის პოლიტიკური მოღვაწეები‏‎ ]]
+
[[კატეგორია:ძველი რომის პოლიტიკური მოღვაწეები‏‎]]
 
[[კატეგორია:ძველი რომის სამხედრო მოღვაწეები‏‎]]
 
[[კატეგორია:ძველი რომის სამხედრო მოღვაწეები‏‎]]
 
[[კატეგორია:პირველი ტრიუმვირატის წევრები]]
 
[[კატეგორია:პირველი ტრიუმვირატის წევრები]]

მიმდინარე ცვლილება 16:51, 21 სექტემბერი 2024 მდგომარეობით

გაიუს იულიუს კეისარი

გაიუს იულიუს კეისარი, ც ე ზ ა რ ი (Julius Caesar) – (ძვ.წ. 100-44), ძვ. რომის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, მხედართმთავარი, მწერალი.

დაიბადა წარჩინებულ ოჯახში. მიიღო კარგი განათლება რომსა და საბერძნეთში. სულას დიქტატურის წლებში განიცდიდა დევნას, მისი პოლიტიკური კარიერა დაიწყო ძვ. წ. 78-დან. მონაწილეობდა მესამე მითრიდატულ ომში. 68 აირჩიეს კვესტორად, 63 გახდა უმაღლესი ქურუმი. 62 – პრეტორი. პროპრეტორის უფლებებით აღჭურვილს საგამგებლოდ გადაეცა ესპანეთი. 60 კეისარმა შეადგინა ფარული ორგანიზაცია, რომელსაც ისტორიამ პირველს ტრიუმვირატი უწოდა (შედიოდნენ პომპეუსი და კრასუსი). მისი მიზანს იყო, კავშირის წევრებს ზემოქმედება მოეხდინათ ხელისუფლების ორგანოებზე და რიგრიგობით დაეკავებინათ კონსულის თანამდებობა, 59 გაიუს იულიუს კეისარი კონსულად აირჩიეს. ერთი წლის შემდეგ საგამგებლოდ გადაეცა გალია, მომდევნო ცხრა წელი მან გალიაში გაატარა, სადაც მიეცა შესაძლებლობა, გამოემჟღავნებინა თავისი დიპლომატიური და სამხედრო გენია. დაიპყრო დასავლეთ ევროპის ტომთა უმრავლესობა (თავისი საქმიანობა აღწერა 7 წიგნად, „ჩანაწერები გალებთან ომის შესახებ“). გალიაში მოპოვებულმა გამარჯვებებმა განუზომლად გაზარდა გაიუს იულიუს კეისრის ავტორიტეტი და სერიოზულად შეაშფოთა რომის სენატი. პომპეუსი სენატის მხარეზე გადავიდა. გაიუს იულიუს კეისარს მოსთხოვეს არმიის დაშლა, მაგრამ იგი არ დაემორჩილა. 49 წლის იანვარში გადალახა მდ. რუბიკონი, შევიდა იტალიაში და რომი აიღო. რესპუბლიკელები პომპეუსის მეთაურობით საბერძნეთში გადავიდნენ. სადაც 48 ფარსალთან გამართულ ბრძოლაში განადგურდნენ. მომდევნო ბრძოლებიც გაიუს იულიუს კეისრის გამარჯვებით დამთავრდა და იგი რომის ერთპიროვნული მბრძანებელი გახდა. 40 გაიუს იულიუს კეისარი დიქტატორად აირჩიეს 10 წლით. 45 კი სამუდამო დიქტატორის უფლებებით შემოსეს. 44 წლის 15 მარტს შეთქმულებმა მოკლეს. მისი სახელი იმპერატორთა აღმნიშვნელ ზოგად სახელად იქცა.


[რედაქტირება] წყარო

ქართული დიპლომატიური ლექსიკონი

პირადი ხელსაწყოები
სახელთა სივრცე

ვარიანტები
მოქმედებები
ნავიგაცია
ხელსაწყოები