ამუნდსენი როალდ

15:19, 21 იანვარი 2025-ის ვერსია

რუალ ამუნდსენი

როალდ ამუნდსენი – (ნორვ. Roald Engelbregt Gravning Amundsen, 1872 1928 წ.წ.), ნორვეგიის ცნობილი პოლარული მკვლევარი. მან პირველად იმოგზაურა 1903-1906 წ. ჩრდილო ამერიკის ჩრდილო ნაპირების გასწვრივ გემ „იოა“-ზე (Gjoa) ე. წ. ჩრდილო-დასავლეთის გასასვლელით ატლანტის ოკეანიდან წყნარ ოკეანეში (ბერინგის სრუტით სან-ფრანცისკომდე).

1911-1912 წ.წ. ამუნდსენმა გამოიკვლია ანტარქტიდა, 1911 წ. დეკემბერში მან პირველმა მიაღწია სამხრეთ პოლუსს რობერტ სკოტზე ხუთი კვირით ადრე. 1918-1919 წ.წ. მან იმოგზაურა ევროპისა და აზიის ჩრდილო ნაპირების გასწვრივ და გაიარა ჩრდილო-აღმოსავლეთის გასასვლელით გემ „მოდ"-ით. 1925 წლის მაისში ამუნდსენი შვიდ თანამგზავრთან ერთად გადაფრინდა აეროპლანით შპიცბერგენიდან ჩრდილო პოლუსისაკენ. გაიარა-რა რვა საათის განმავლობაში 1000 კმ, ექსპედიცია იძულებული შეიქნა დაშვებულიყო ჩ. ს. 87°44′ და დ. ს. 10°20′. 1926 წელს ამუნდსენმა მონაწილეობა მიიღო ჩრდილო პოლუსის გავლით დირიჟაბლით გადაფრენაში. ამუნდსენი ნობილეს ექსპედიციის საძებრად გადაფრინდა აეროპლან „ლატამით“ და დაიღუპა. მშვენივრად ახასიათებს პროფ. ვ. ი. ვიზე ამუნდსენის გმირულ და შესანიშნავ საქმეს. აი რას სწერს ის: „დიდია ამუნდსენის მიერ შესრულებული საქმენი მან პირველად გაიარა ჩრდილო-დასავლეთის გასასვლელით. ის ჯერ კიდევ ითვლება პირველ დედამიწის ირგვლივ პოლარულ მეზღვაურად, რომელმაც შემოუარა ჩრდილო ყინულოვან ოკეანის ყველა ნაპირებს. მან პირველმა მოახდინა დედამიწის ირგვლივი მოგზაურობა ანტარქტიკის წყლებში. მან პირველმა შეადგა ფეხი სამხრეთ პოლუსზე. მან პირველად გამოიყენა აეროპლანი და დირიჟაბლი, რათა მიეღწია (ცენტრალურ არქტიკამდე. იგი პირველად გადაფრინდა დირიჟაბლით ჩრდილო პოლუსზე და გადაჭრა ჩრდილო ყინულოვანი ოკეანე ევროპის ნაპირებიდან ალასკამდე. ჭეშმარიტად შესანიშნავია მისი ცხოვრება“.

წყარო

გამოჩენილი გეოგრაფები და მოგზაურები