ფისტიკა
(ახალი გვერდი: '''ფისტიკა''' (ბისტიკა) − XI-XII საუკუნეების პოეტი. „ფისტიკა” შეურქ...) |
|||
| (2 მომხმარებლების 7 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''ფისტიკა''' (ბისტიკა) − | + | '''ფისტიკა''' (ბისტიკა) − პროფესიული ხალხური მომღერალი, რომელსაც მიაწერენ, სალექსო საზომის ([[ბისტიკაური]]ს) დამკვიდრებას ქართულ პოეზიაში ამ მოსაზრების წყაროს წარმოადგენს „არჩილიანის“ ერთი ადგილი: |
| + | :::::„არამც რომ დამკვრელი იყოს სტვირისა, ჭიანურისა, | ||
| + | :::::ზედან უმღერდეს შაირებს ნათქვამს ბისტიკას ცრუისა“. | ||
| + | აქედან [[ინგოროყვა პავლე|პ. ინგოროყვა]]ს გამოჰყავს დასკვნა, რომ ბისტიკა დაბალი წრიდან გამოსული სახალხო პოეტი ყოფილა რომლის ლექსებს სტვირსა და [[ჭიანური|ჭიანურზე]] მღეროდნენ [[აშუღი|აშუღები]]. მკვლევრის მტკიცებით, ბისტიკა [[რუსთველი შოთა|რუსთველზე]] ადრინდელი პოეტია ხოლო შავთელური და ჩახრუხაული სალექსო საზომები ბისტიკაურის (ფისტიკაურის) შემდგომ განვითარებულ თუ გართულებულ სახეს წარმოადგენს. | ||
| + | |||
| + | ბისტიკას ეტიმოლოგიაზე მეცნიერებაში ორი მოსაზრებაა გამოთქმული: 1. ბისტი უნდა ნიშნავდეს იმასვე, რასაც ბისტიანი, თვალ-ბისტიანი, ბრმა ([[ინგოროყვა პავლე|პ. ინგოროყვა]]). 2. პისტიკ, ბისტიკა, ფისტიკ – აღნიშნავს პატარას, პაწაწინას (ა. [[შანიძე აკაკი|შანიძე]]), ორივე | ||
| + | მოსაზრების ავტორს მიაჩნია, რომ ბისტიკა ბისტიკაურის შემომღები და გამავრცელებელი ქართველი ხალხური მომღერალია. | ||
| + | |||
| + | ''ჯ. ბარდაველიძე'' | ||
| + | |||
| + | == ლიტერატურა == | ||
| + | * „რუსთაველის კრებული“, 1938; | ||
| + | * [[შანიძე აკაკი|ა. შანიძე]], ფისტიკაურის ისტორიისათვის, „ლიტ. ძიებანი“, 1945; | ||
| + | * ჯ. ბარდაველიძე, ქართული ხალხური ლექსის საზომები, ქართული ფოლკლორი, I-II, 1964. | ||
==წყარო== | ==წყარო== | ||
| − | [[ქართველი | + | [[ქართული ფოლკლორის ლექსიკონი: ნაწილი I]] |
| + | [[კატეგორია:ქართველი მომღერლები]] | ||
[[კატეგორია:ქართველი პოეტები]] | [[კატეგორია:ქართველი პოეტები]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 14:38, 2 ივნისი 2025 მდგომარეობით
ფისტიკა (ბისტიკა) − პროფესიული ხალხური მომღერალი, რომელსაც მიაწერენ, სალექსო საზომის (ბისტიკაურის) დამკვიდრებას ქართულ პოეზიაში ამ მოსაზრების წყაროს წარმოადგენს „არჩილიანის“ ერთი ადგილი:
- „არამც რომ დამკვრელი იყოს სტვირისა, ჭიანურისა,
- ზედან უმღერდეს შაირებს ნათქვამს ბისტიკას ცრუისა“.
აქედან პ. ინგოროყვას გამოჰყავს დასკვნა, რომ ბისტიკა დაბალი წრიდან გამოსული სახალხო პოეტი ყოფილა რომლის ლექსებს სტვირსა და ჭიანურზე მღეროდნენ აშუღები. მკვლევრის მტკიცებით, ბისტიკა რუსთველზე ადრინდელი პოეტია ხოლო შავთელური და ჩახრუხაული სალექსო საზომები ბისტიკაურის (ფისტიკაურის) შემდგომ განვითარებულ თუ გართულებულ სახეს წარმოადგენს.
ბისტიკას ეტიმოლოგიაზე მეცნიერებაში ორი მოსაზრებაა გამოთქმული: 1. ბისტი უნდა ნიშნავდეს იმასვე, რასაც ბისტიანი, თვალ-ბისტიანი, ბრმა (პ. ინგოროყვა). 2. პისტიკ, ბისტიკა, ფისტიკ – აღნიშნავს პატარას, პაწაწინას (ა. შანიძე), ორივე მოსაზრების ავტორს მიაჩნია, რომ ბისტიკა ბისტიკაურის შემომღები და გამავრცელებელი ქართველი ხალხური მომღერალია.
ჯ. ბარდაველიძე
[რედაქტირება] ლიტერატურა
- „რუსთაველის კრებული“, 1938;
- ა. შანიძე, ფისტიკაურის ისტორიისათვის, „ლიტ. ძიებანი“, 1945;
- ჯ. ბარდაველიძე, ქართული ხალხური ლექსის საზომები, ქართული ფოლკლორი, I-II, 1964.
