მობილიზაცია
(ახალი გვერდი: '''მობილიზაცია''' – ომის მიზნების მისაღწევად სახელმწიფოს მ...) |
|||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''მობილიზაცია''' – [[ომი]]ს მიზნების მისაღწევად [[სახელმწიფო]]ს მიერ გატარებული ღონისძიებების კომპლექსი, რომელთა მიზანია არსებული რესურსების, [[ძალები და საშუალებები (სამხედრო)|ძალების და საშუალებების]] აქტიურ მდგომარეობაში მოყვანა, თავის მოყრა. ეს პრაქტიკულ გამოხატულებას პოულობს ქვეყნის შეიარაღებული | + | '''მობილიზაცია''' – [[ომი]]ს მიზნების მისაღწევად [[სახელმწიფო]]ს მიერ გატარებული ღონისძიებების კომპლექსი, რომელთა მიზანია არსებული რესურსების, [[ძალები და საშუალებები (სამხედრო)|ძალების და საშუალებების]] აქტიურ მდგომარეობაში მოყვანა, თავის მოყრა. ეს პრაქტიკულ გამოხატულებას პოულობს ქვეყნის [[შეიარაღებული ძალები]]ს, ეკონომიკის და სახელმწიფო ინსტიტუტების (საერთო მობილიზაცია) ან მათი რაიმე ნაწილის (ნაწილობრივი მობილიზაცია) სამხედრო მდგომარეობაზე გადაყვანაში. შეიძლება განხორციელდეს ღია ან ფარული ხერხით. მობილიზაციის გამოცხადება არის სახელმწიფოს მეთაურის (პრეზიდენტის) და სახელმწიფო ხელისუფლების უმაღლესი ორგანოების კომპეტენცია. მობილიზაციის გამოყენება დაიწყო [[მასობრივი არმია|მასობრივი არმიების]] შექმნის შემდეგ, რომლებიც კომპლექტდებოდა საყოველთაო [[სამხედრო ბეგარა|სამხედრო ბეგარის]] საფუძველზე (XVIII–XIX საუკუნეები). |
| − | + | ||
| − | + | მობილიზაციის შინაარსში არსებითი ცვლილებები შეიტანეს XX საუკუნის დამდეგის ომებმა და განსაკუთრებით პირველმა [[მსოფლიო ომი|მსოფლიო ომმა]], რომელმაც მოითხოვა [[არმია]]ში ადამიანების უზარმაზარი რესურსების მოზიდვა და სახელმწიფოს ეკონომიკის დიდი დაძაბვა. [[II მსოფლიო ომი 1939-45|II მსოფლიო ომმა]] კიდევ უფრო მეტად გამოავლინა ომისა და ეკონომიკის ურთიერთდამოკიდებულება, მნიშვნელოვნად გაიზარდა მობილიზაციის მასშტაბი. მობილიზაციის ძირითად შინაარსს შეადგენს [[შეიარაღებული ძალები]]სა და ეკონომიკის მობილიზაცია. | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | და | + | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ==ეკონომიკის მობილიზაცია== | |
| − | + | შეადგენს ქვეყნის საერთო მობილიზაციის ძირითად ნაწილს იმ მიზნით, რომ გაიშალოს [[იარაღი (იურიდიული)|იარაღი]]ს, [[სამხედრო ტექნიკა|სამხედრო ტექნიკის]], [[საბრძოლო მასალები|საბრძოლო მასალების]], ეკიპირების, აღჭურვილობისა და სხვა მატერიალური საშუალებების მასობრივი წარმოება. აღნიშნული საშუალებები ომის მსვლელობის დროს საჭიროა შეიარაღებული ძალების, სახელმწიფო საქმიანობისა და მოსახლეობის საჭიროებების ყოველმხრივი უზრუნველყოფისათვის. | |
| − | გეგმაზომიერი გადაყვანა ომიანობის დროის | + | |
| − | ორგანიზაციასა და შემადგენლობაზე. | + | მოიცავს: |
| − | + | *სამრეწველო წარმოების გაშლას, | |
| − | რეზერვში მყოფი მოქალაქეების | + | *კავშირგაბმულობის, სოფლის მეურნეობის, ტრანსპორტის ორგანოებისა და საშუალებების მუშაობის გარდაქმნას, |
| − | გაწვევის ხარჯზე, ხორციელდება ჯარების | + | *ადამიანური რესურსების გადანაწილებას და სხვა. |
| − | ახალი სამხედრო ფორმირებების გაშლა და | + | |
| − | საბრძოლო შერწყმა. შეიარაღებული ძალების | + | ==შეიარაღებული ძალების მობილიზაცია== |
| − | + | შეიარაღებული ძალების მობილიზაციის არსია [[ჯარები]]სა და [[ფლოტი]]ს ძალების გეგმაზომიერი გადაყვანა ომიანობის დროის ორგანიზაციასა და შემადგენლობაზე. ამასთან, იზრდება შეიარაღებული ძალების რიცხოვნობა [[რეზერვი|რეზერვში]] მყოფი მოქალაქეების მობილიზაციით გაწვევის ხარჯზე, ხორციელდება ჯარების მობილიზაცია, ახალი [[სამხედრო ფორმირება|სამხედრო ფორმირებების]] გაშლა და [[საბრძოლო შერწყმა]]. | |
| − | მომზადებული ადამიანების რესურსის არსებობა, | + | |
| − | შეიარაღების, სამხედრო ტექნიკისა და | + | შეიარაღებული ძალების მობილიზაციის წარმატებით ჩატარების ფაქტორებია: |
| − | სხვა მატერიალური საშუალებების საჭირო | + | *მომზადებული ადამიანების რესურსის არსებობა, |
| − | მარაგი, | + | *შეიარაღების, სამხედრო ტექნიკისა და სხვა მატერიალური საშუალებების საჭირო მარაგი, |
| − | სატრანსპორტო საშუალებების | + | *მიწერილი შემადგენლობის და სამობილიზაციო სატრანსპორტო საშუალებების მოგვარებული სამხედრო აღრიცხვა, |
| − | მოგვარებული სამხედრო აღრიცხვა, შეტყობინება | + | *შეტყობინება და შეგროვება. |
| − | და შეგროვება. | + | |
მიმდინარე ცვლილება 16:45, 4 ივნისი 2018 მდგომარეობით
მობილიზაცია – ომის მიზნების მისაღწევად სახელმწიფოს მიერ გატარებული ღონისძიებების კომპლექსი, რომელთა მიზანია არსებული რესურსების, ძალების და საშუალებების აქტიურ მდგომარეობაში მოყვანა, თავის მოყრა. ეს პრაქტიკულ გამოხატულებას პოულობს ქვეყნის შეიარაღებული ძალების, ეკონომიკის და სახელმწიფო ინსტიტუტების (საერთო მობილიზაცია) ან მათი რაიმე ნაწილის (ნაწილობრივი მობილიზაცია) სამხედრო მდგომარეობაზე გადაყვანაში. შეიძლება განხორციელდეს ღია ან ფარული ხერხით. მობილიზაციის გამოცხადება არის სახელმწიფოს მეთაურის (პრეზიდენტის) და სახელმწიფო ხელისუფლების უმაღლესი ორგანოების კომპეტენცია. მობილიზაციის გამოყენება დაიწყო მასობრივი არმიების შექმნის შემდეგ, რომლებიც კომპლექტდებოდა საყოველთაო სამხედრო ბეგარის საფუძველზე (XVIII–XIX საუკუნეები).
მობილიზაციის შინაარსში არსებითი ცვლილებები შეიტანეს XX საუკუნის დამდეგის ომებმა და განსაკუთრებით პირველმა მსოფლიო ომმა, რომელმაც მოითხოვა არმიაში ადამიანების უზარმაზარი რესურსების მოზიდვა და სახელმწიფოს ეკონომიკის დიდი დაძაბვა. II მსოფლიო ომმა კიდევ უფრო მეტად გამოავლინა ომისა და ეკონომიკის ურთიერთდამოკიდებულება, მნიშვნელოვნად გაიზარდა მობილიზაციის მასშტაბი. მობილიზაციის ძირითად შინაარსს შეადგენს შეიარაღებული ძალებისა და ეკონომიკის მობილიზაცია.
[რედაქტირება] ეკონომიკის მობილიზაცია
შეადგენს ქვეყნის საერთო მობილიზაციის ძირითად ნაწილს იმ მიზნით, რომ გაიშალოს იარაღის, სამხედრო ტექნიკის, საბრძოლო მასალების, ეკიპირების, აღჭურვილობისა და სხვა მატერიალური საშუალებების მასობრივი წარმოება. აღნიშნული საშუალებები ომის მსვლელობის დროს საჭიროა შეიარაღებული ძალების, სახელმწიფო საქმიანობისა და მოსახლეობის საჭიროებების ყოველმხრივი უზრუნველყოფისათვის.
მოიცავს:
- სამრეწველო წარმოების გაშლას,
- კავშირგაბმულობის, სოფლის მეურნეობის, ტრანსპორტის ორგანოებისა და საშუალებების მუშაობის გარდაქმნას,
- ადამიანური რესურსების გადანაწილებას და სხვა.
[რედაქტირება] შეიარაღებული ძალების მობილიზაცია
შეიარაღებული ძალების მობილიზაციის არსია ჯარებისა და ფლოტის ძალების გეგმაზომიერი გადაყვანა ომიანობის დროის ორგანიზაციასა და შემადგენლობაზე. ამასთან, იზრდება შეიარაღებული ძალების რიცხოვნობა რეზერვში მყოფი მოქალაქეების მობილიზაციით გაწვევის ხარჯზე, ხორციელდება ჯარების მობილიზაცია, ახალი სამხედრო ფორმირებების გაშლა და საბრძოლო შერწყმა.
შეიარაღებული ძალების მობილიზაციის წარმატებით ჩატარების ფაქტორებია:
- მომზადებული ადამიანების რესურსის არსებობა,
- შეიარაღების, სამხედრო ტექნიკისა და სხვა მატერიალური საშუალებების საჭირო მარაგი,
- მიწერილი შემადგენლობის და სამობილიზაციო სატრანსპორტო საშუალებების მოგვარებული სამხედრო აღრიცხვა,
- შეტყობინება და შეგროვება.
