ესქილე
(→ტრაგედიები) |
|||
| ხაზი 2: | ხაზი 2: | ||
==== ბიოგრაფია ==== | ==== ბიოგრაფია ==== | ||
| − | ესქლე | + | ესქლე დაიბადა ძვ. წ. 525 წელს ათენის მახლობლად ელევსინში. ბერძენს-სპარსელთა ომების დროს მან მონაწილეობა მიიღო მარათონის, სალამინისა და პლატეის ბრძოლებში. |
ესქილეს, როგორც პოეტს პირველი გამარჯვება ძვ. წ. 484 წელს ხვდა წილად. | ესქილეს, როგორც პოეტს პირველი გამარჯვება ძვ. წ. 484 წელს ხვდა წილად. | ||
| ხაზი 8: | ხაზი 8: | ||
470 წელს მეფე პიერონმა ესქილე სირაკუზში მიიწვია. აქ იგი წერს დრამას - "ეტნელნი", რომელიც პიერონის მიერ დაარსებული ქალაქ ეტნის სადიდებლად შეიქმნა. | 470 წელს მეფე პიერონმა ესქილე სირაკუზში მიიწვია. აქ იგი წერს დრამას - "ეტნელნი", რომელიც პიერონის მიერ დაარსებული ქალაქ ეტნის სადიდებლად შეიქმნა. | ||
| − | ძვ. წ. 472 - 468 წლებში ესქილე, სავარაუდოდ, პოლიტიკური მიზეზების გამო, კვლავ მიემგზავრება სირაკუზში. იგი არისტოკრატიული წრის წარმომადგენელი იყო და იცავდა ძველი არისტოკრატიული დაწესებულების არეოპაგის ინტერესებს - | + | ძვ. წ. 472 - 468 წლებში ესქილე, სავარაუდოდ, პოლიტიკური მიზეზების გამო, კვლავ მიემგზავრება სირაკუზში. იგი არისტოკრატიული წრის წარმომადგენელი იყო და იცავდა ძველი არისტოკრატიული დაწესებულების არეოპაგის ინტერესებს - ეწინააღმდეგებოდა მისი უფლებების შეზრუდვას დემოკრატიულ წრეების მხრიდან. |
| − | ესქილე გარდაიცვალა სიცილიაში, ქალაქ გელის მახლობლად ძვ. წ. 456/5 წელს. | + | ესქილე გარდაიცვალა სიცილიაში, ქალაქ გელის მახლობლად ძვ. წ. 456/5 წელს. პოეტს გელელებმა ძეგლი დაუდგეს და ზედ წააწერეს "აქ განისვენებს ესქილე, ძე ევფორიონისა და სიამაყე გელისა. თუ როგორი იყო მისი სივაჟკაცე, ამაზე დეე გიამბონ მარათონმა და გრძელთმიანმა მიდიელებმა, რომლებმაც ეს სივაჟკაცე კარგად გაიცნეს". |
==== ტრაგედიები ==== | ==== ტრაგედიები ==== | ||
| − | ცნობილია ესქილეს 79 ტრაგედიის დასახელება, აქედან სრული სახით ჩვენამდე მოაღწია შვიდმა. ესენია: | + | დღეისათვის ცნობილია ესქილეს 79 ტრაგედიის დასახელება, აქედან სრული სახით ჩვენამდე მოაღწია შვიდმა. ესენია: |
* "სპარსელები"; | * "სპარსელები"; | ||
* "მიჯაჭვული პრომეთე"; | * "მიჯაჭვული პრომეთე"; | ||
| ხაზი 22: | ხაზი 22: | ||
* "ევმენიდები | * "ევმენიდები | ||
| − | ესქილეს ტრაგედიები თავისი კომპოზიციით და არქიტექტონიკით ერთნაირი არ არის. მის ტრაგედიებში ვხვდებით ტრაგედიის განვითარების იმ | + | ესქილეს ტრაგედიები თავისი კომპოზიციით და არქიტექტონიკით ერთნაირი არ არის. მის ტრაგედიებში ვხვდებით ტრაგედიის განვითარების იმ ეტაპს, რომელიც ტრაგედია ჯერ კიდევ არ იყო გამოსული ლირიკის წიაღიდან. |
===== მავედრებელი ქალები ===== | ===== მავედრებელი ქალები ===== | ||
| − | ესქილეს ამ ტრაგედიას საფუძვლად დაედო არგოსის მითი. | + | ესქილეს ამ ტრაგედიას საფუძვლად დაედო არგოსის მითი. ეს ტრაგედია ასახავს ტრაგედიის განვითარების იმ ეტაპს, როდესაც საგუნდო პარტიები ტრაგედიის მთავარ ნაწილს შეადგენდა. "მავედრებელ ქალებში" 1078 ტაეპიდან 650 დანაიდების გუნდის სიმღერაა. |
===== ორესტეა ===== | ===== ორესტეა ===== | ||
| − | ესქილეს სამი ტრაგედია "აგამემნონი, ქოეფორები" და "ევმენიდები" წარმოადგენს ერთ ტრილოგიას სახელწოდებით - "ორესტეა". "ორესტეა" | + | ესქილეს სამი ტრაგედია "აგამემნონი, ქოეფორები" და "ევმენიდები" წარმოადგენს ერთ ტრილოგიას სახელწოდებით - "ორესტეა". "ორესტეა" ერთადერთი ბერძნული ტრილოგიაა, რომელმაც ჩვენამდე მოაღწია. |
===== სპარსელები ===== | ===== სპარსელები ===== | ||
| − | ესქილეს ტრაგედია "სპარსელები" | + | ესქილეს ტრაგედია "სპარსელები" ჩვენამდე მოღწეული ბერძნული ტრაგედიებიდან ერთადერთია, რომელსაც საფუძვლად ისტორიული სიუჟეტი უდევს და არა მითოლოგიური. |
===== შვიდთა ლაშქრობა თებეს წინააღმდეგ ===== | ===== შვიდთა ლაშქრობა თებეს წინააღმდეგ ===== | ||
| − | ესქილეს ტრაგედიაში "შვიდთა ლაშქრობა თებეს წინააღმდეგ" მოთხრობილია თებეს წინააღმდეგ არგოსელთა ლაშქრობის შესახებ. | + | ესქილეს ტრაგედიაში "შვიდთა ლაშქრობა თებეს წინააღმდეგ" მოთხრობილია თებეს წინააღმდეგ არგოსელთა ლაშქრობის შესახებ. პოლინიკე, რომელიც ძმას ეცილება სამეფო ტახტს, თავისი სამშობლოს წინააღმდეგ საბრძოლველად უცხო ქვეყნის ჯარით მოვიდა. ბრძოლა არსგოსელების მარცხით დასრულდა, თუმცა ბრძოლაში ორივე ძმა იღუპება. |
===== მიჯაჭვული პრომეთე ===== | ===== მიჯაჭვული პრომეთე ===== | ||
| − | ==== ესქილეს | + | ==== ესქილეს როლო ==== |
მეტად მნიშვნელოვანია ესქილეს დამსახურება ბერძნული ტრაგედიის განვითარების საქმეში: | მეტად მნიშვნელოვანია ესქილეს დამსახურება ბერძნული ტრაგედიის განვითარების საქმეში: | ||
| − | ესქილემ პირველმა | + | ესქილემ ტრაგედიაში პირველმა შემოიყვანა ორი მსახიობი. |
ესქილემ ჩამოაყალიბა მტკიცე ტეტრალოგიური სისტემა, რომლის ნაწილები მჭიდროდ იყვნენ ერთმანეთთან დაკავშირებული. | ესქილემ ჩამოაყალიბა მტკიცე ტეტრალოგიური სისტემა, რომლის ნაწილები მჭიდროდ იყვნენ ერთმანეთთან დაკავშირებული. | ||
20:32, 5 სექტემბერი 2016-ის ვერსია
ესქილე - (ძვ. წ. 525 - ძვ. წ.456/5) ძველი ბერძენი დრამატურგი.
სარჩევი |
ბიოგრაფია
ესქლე დაიბადა ძვ. წ. 525 წელს ათენის მახლობლად ელევსინში. ბერძენს-სპარსელთა ომების დროს მან მონაწილეობა მიიღო მარათონის, სალამინისა და პლატეის ბრძოლებში.
ესქილეს, როგორც პოეტს პირველი გამარჯვება ძვ. წ. 484 წელს ხვდა წილად.
470 წელს მეფე პიერონმა ესქილე სირაკუზში მიიწვია. აქ იგი წერს დრამას - "ეტნელნი", რომელიც პიერონის მიერ დაარსებული ქალაქ ეტნის სადიდებლად შეიქმნა.
ძვ. წ. 472 - 468 წლებში ესქილე, სავარაუდოდ, პოლიტიკური მიზეზების გამო, კვლავ მიემგზავრება სირაკუზში. იგი არისტოკრატიული წრის წარმომადგენელი იყო და იცავდა ძველი არისტოკრატიული დაწესებულების არეოპაგის ინტერესებს - ეწინააღმდეგებოდა მისი უფლებების შეზრუდვას დემოკრატიულ წრეების მხრიდან.
ესქილე გარდაიცვალა სიცილიაში, ქალაქ გელის მახლობლად ძვ. წ. 456/5 წელს. პოეტს გელელებმა ძეგლი დაუდგეს და ზედ წააწერეს "აქ განისვენებს ესქილე, ძე ევფორიონისა და სიამაყე გელისა. თუ როგორი იყო მისი სივაჟკაცე, ამაზე დეე გიამბონ მარათონმა და გრძელთმიანმა მიდიელებმა, რომლებმაც ეს სივაჟკაცე კარგად გაიცნეს".
ტრაგედიები
დღეისათვის ცნობილია ესქილეს 79 ტრაგედიის დასახელება, აქედან სრული სახით ჩვენამდე მოაღწია შვიდმა. ესენია:
- "სპარსელები";
- "მიჯაჭვული პრომეთე";
- "შვიდნი თებეს წინააღმდეგ",
- "მავედრებელი ქალები";
- "აგამემნონი";
- "ქოეფორები";
- "ევმენიდები
ესქილეს ტრაგედიები თავისი კომპოზიციით და არქიტექტონიკით ერთნაირი არ არის. მის ტრაგედიებში ვხვდებით ტრაგედიის განვითარების იმ ეტაპს, რომელიც ტრაგედია ჯერ კიდევ არ იყო გამოსული ლირიკის წიაღიდან.
მავედრებელი ქალები
ესქილეს ამ ტრაგედიას საფუძვლად დაედო არგოსის მითი. ეს ტრაგედია ასახავს ტრაგედიის განვითარების იმ ეტაპს, როდესაც საგუნდო პარტიები ტრაგედიის მთავარ ნაწილს შეადგენდა. "მავედრებელ ქალებში" 1078 ტაეპიდან 650 დანაიდების გუნდის სიმღერაა.
ორესტეა
ესქილეს სამი ტრაგედია "აგამემნონი, ქოეფორები" და "ევმენიდები" წარმოადგენს ერთ ტრილოგიას სახელწოდებით - "ორესტეა". "ორესტეა" ერთადერთი ბერძნული ტრილოგიაა, რომელმაც ჩვენამდე მოაღწია.
სპარსელები
ესქილეს ტრაგედია "სპარსელები" ჩვენამდე მოღწეული ბერძნული ტრაგედიებიდან ერთადერთია, რომელსაც საფუძვლად ისტორიული სიუჟეტი უდევს და არა მითოლოგიური.
შვიდთა ლაშქრობა თებეს წინააღმდეგ
ესქილეს ტრაგედიაში "შვიდთა ლაშქრობა თებეს წინააღმდეგ" მოთხრობილია თებეს წინააღმდეგ არგოსელთა ლაშქრობის შესახებ. პოლინიკე, რომელიც ძმას ეცილება სამეფო ტახტს, თავისი სამშობლოს წინააღმდეგ საბრძოლველად უცხო ქვეყნის ჯარით მოვიდა. ბრძოლა არსგოსელების მარცხით დასრულდა, თუმცა ბრძოლაში ორივე ძმა იღუპება.
მიჯაჭვული პრომეთე
ესქილეს როლო
მეტად მნიშვნელოვანია ესქილეს დამსახურება ბერძნული ტრაგედიის განვითარების საქმეში:
ესქილემ ტრაგედიაში პირველმა შემოიყვანა ორი მსახიობი.
ესქილემ ჩამოაყალიბა მტკიცე ტეტრალოგიური სისტემა, რომლის ნაწილები მჭიდროდ იყვნენ ერთმანეთთან დაკავშირებული.
წყარო
- ყაუხჩიშვილი, სიმონ, ანტიკური ლიტერატურის ისტორია.
