ქურხული ილია
(ახალი გვერდი: '''ქურხული ილია (ილიკო) პეტრეს ძე''' - (26.III.1885, თბილისი - 24.IX.1954) - მომღე...) |
|||
| ხაზი 2: | ხაზი 2: | ||
====ბიოგრაფია==== | ====ბიოგრაფია==== | ||
| − | ჩუღურეთის უბანში იზრდებოდა. ბავშობიდანვე მღეროდა და კარგად უკრავდა ვიოლინოზე, ჩანგზე და პატარა ვენურ | + | ჩუღურეთის უბანში იზრდებოდა. ბავშობიდანვე მღეროდა და კარგად უკრავდა [[ვიოლინო|ვიოლინოზე]], [[ჩანგი|ჩანგზე]] და პატარა ვენურ [[გარმონი|გარმონზე]]. მისი ძმები ცნობილი მედოლეები და მეზურნეები იყვნენ. იცოდა ძველ თბილისელ [[აშუღი|აშუღთა]] ჰანგები და ქართული ხალხური სიმღერები. დაწყებითი განათლება კერძო პანსიონში მიიღო, შემდეგ სასულიერო სემინარიაში გადაიყვანეს, რომელიც არ დაუსრულებია. არც თბილისის საიმპერატორო მუსიკალური სასწავლებელი და მოსკოვის კონსერვატორია დაუმთავრებია. ბოლოს მოხეტიალე მუსიკოსობას მიჰყო ხელი. |
| − | + | ||
| − | მეზურნეები იყვნენ. იცოდა ძველ თბილისელ | + | |
| − | აშუღთა ჰანგები და ქართული ხალხური | + | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | გადაიყვანეს, რომელიც არ დაუსრულებია. | + | |
| − | არც თბილისის საიმპერატორო მუსიკალური | + | |
| − | სასწავლებელი და მოსკოვის კონსერვატორია | + | |
| − | დაუმთავრებია. ბოლოს მოხეტიალე | + | |
| − | + | ||
| − | 1916 რუსეთის ათზე მეტი ქალაქის მოვლის | + | 1916 [[რუსეთი|რუსეთის]] ათზე მეტი ქალაქის მოვლის შემდეგ [[საქართველო|საქართველოში]] დაბრუნდა. აქედან მოყოლებული, დამოუკიდებლობის წლების |
| − | შემდეგ საქართველოში დაბრუნდა. აქედან | + | ჩათვლით, მშობლიურ საგარეჯოში გასართობ წარმოდგენებს მართავდა. თანამშრომლობდა პრესასთან. მისი ინიციატივით, 1918-1920 წლებში სამჯერ გამოვიდა გაზეთი „ჩემი საქმე“ ქართულ და რუსულ ენებზე. ეწეოდა საქველმოქმედო მოღვაწეობას. ბავშვთა სწავლა-განათლებისათვის ფულს აგროვებდა და შემოწირულობებს წითელი ჯვრის საზოგადოებასთან არსებულ ქალთა კომიტეტს უგზავნიდა. [[სულხანიშვილი ნიკოლოზ|ნ. სულხანიშვილის]] მიერ ნოტებზე გადატანილი მესტვირული მელოდიების გაცნობის შემდეგ, რაჭაში იმოგზაურა, [[გუდასტვირი|გუდასტვირზე]] დაკვრა ისწავლა და პოპულარიზაცია გაუწია საკრავს. იმოგზაურა სვანეთშიც. ჩანგის გაუმჯობესებისათვის სახალხო მუსიკოსის წოდება მიენიჭა. |
| − | მოყოლებული, დამოუკიდებლობის წლების | + | |
| − | ჩათვლით, მშობლიურ საგარეჯოში გასართობ | + | |
| − | წარმოდგენებს მართავდა. | + | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | ქართულ და რუსულ ენებზე. ეწეოდა | + | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | არსებულ ქალთა კომიტეტს უგზავნიდა. ნ. | + | |
| − | სულხანიშვილის მიერ ნოტებზე გადატანილი | + | |
| − | მესტვირული მელოდიების გაცნობის შემდეგ, | + | |
| − | რაჭაში იმოგზაურა, გუდასტვირზე დაკვრა | + | |
| − | ისწავლა და პოპულარიზაცია გაუწია საკრავს. | + | |
| − | იმოგზაურა სვანეთშიც. ჩანგის | + | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | 1921 | + | 1921 წლიდან [[ბულგარეთი|ბულგარეთში]] წავიდა და იქ ოთხი წლის განმავლობაში დარჩა. სიმღერითა და დაკვრით 600-მდე ქალაქი და სოფელი, 3000-მდე სკოლა და უთვალავი ეზო-ქუჩა შემოიარა. ბულგარეთში მის შესახებ 660-ზე მეტი სტატია დაიბეჭდა დადებითი რეცენზიით. ექვსი წლის განმავლობაში მოგზაურობდა [[ევროპა|ევროპის]] ქალაქებში და ქართული ხალხური სიმღერის პოპულარიზაციას ეწეოდა. ერთხანს პარიზშიც ცხოვრობდა. 1927 სამშობლოში დაბრუნდა და [[ფანდური|ფანდურით]], გუდასტვირითა და ჩანგით საქართველოს სხვადსხვა კუთხეში იმოგზაურა. 1930 გამოაქვეყნა წიგნი „მუსიკა ბავშვებისთვის“. 1932 დაამზადებინა სპეციალური მუსიკალური ვაგონი - კლუბი „საგულთენო“, რომლითაც 1941 მოსკოვში გაემგზავრა. შემდეგ საქართველოში დაბრუნდა და 1953 წლამდე აგრძელებდა მოღვაწეობას. |
| − | ოთხი წლის განმავლობაში დარჩა. | + | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | შემოიარა. ბულგარეთში მის შესახებ 660-ზე | + | |
| − | მეტი სტატია დაიბეჭდა დადებითი | + | |
| − | + | ||
| − | ევროპის ქალაქებში და ქართული ხალხური | + | |
| − | სიმღერის პოპულარიზაციას ეწეოდა. ერთხანს | + | |
| − | პარიზშიც ცხოვრობდა. 1927 სამშობლოში და | + | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | მუსიკალური ვაგონი - კლუბი „საგულთენო“ , | + | |
| − | რომლითაც 1941 მოსკოვში გაემგზავრა. | + | |
| − | + | ||
| − | აგრძელებდა მოღვაწეობას. | + | |
::::::::::::::::::::::::::::::::::::::ზურაბ ლეჟავა | ::::::::::::::::::::::::::::::::::::::ზურაბ ლეჟავა | ||
| ხაზი 69: | ხაზი 25: | ||
[[კატეგორია:ქართველი მესტვირეები]] | [[კატეგორია:ქართველი მესტვირეები]] | ||
[[კატეგორია:ქართველი მეფანდურეები]] | [[კატეგორია:ქართველი მეფანდურეები]] | ||
| + | [[კატეგორია:ქართველი მოხეტიალე მუსიკოსები]] | ||
12:40, 5 მარტი 2019-ის ვერსია
ქურხული ილია (ილიკო) პეტრეს ძე - (26.III.1885, თბილისი - 24.IX.1954) - მომღერალი, მოხეტიალე მუსიკოსი, მევიოლინე, მესტვირე, მეფანდურე.
სარჩევი |
ბიოგრაფია
ჩუღურეთის უბანში იზრდებოდა. ბავშობიდანვე მღეროდა და კარგად უკრავდა ვიოლინოზე, ჩანგზე და პატარა ვენურ გარმონზე. მისი ძმები ცნობილი მედოლეები და მეზურნეები იყვნენ. იცოდა ძველ თბილისელ აშუღთა ჰანგები და ქართული ხალხური სიმღერები. დაწყებითი განათლება კერძო პანსიონში მიიღო, შემდეგ სასულიერო სემინარიაში გადაიყვანეს, რომელიც არ დაუსრულებია. არც თბილისის საიმპერატორო მუსიკალური სასწავლებელი და მოსკოვის კონსერვატორია დაუმთავრებია. ბოლოს მოხეტიალე მუსიკოსობას მიჰყო ხელი.
1916 რუსეთის ათზე მეტი ქალაქის მოვლის შემდეგ საქართველოში დაბრუნდა. აქედან მოყოლებული, დამოუკიდებლობის წლების ჩათვლით, მშობლიურ საგარეჯოში გასართობ წარმოდგენებს მართავდა. თანამშრომლობდა პრესასთან. მისი ინიციატივით, 1918-1920 წლებში სამჯერ გამოვიდა გაზეთი „ჩემი საქმე“ ქართულ და რუსულ ენებზე. ეწეოდა საქველმოქმედო მოღვაწეობას. ბავშვთა სწავლა-განათლებისათვის ფულს აგროვებდა და შემოწირულობებს წითელი ჯვრის საზოგადოებასთან არსებულ ქალთა კომიტეტს უგზავნიდა. ნ. სულხანიშვილის მიერ ნოტებზე გადატანილი მესტვირული მელოდიების გაცნობის შემდეგ, რაჭაში იმოგზაურა, გუდასტვირზე დაკვრა ისწავლა და პოპულარიზაცია გაუწია საკრავს. იმოგზაურა სვანეთშიც. ჩანგის გაუმჯობესებისათვის სახალხო მუსიკოსის წოდება მიენიჭა.
1921 წლიდან ბულგარეთში წავიდა და იქ ოთხი წლის განმავლობაში დარჩა. სიმღერითა და დაკვრით 600-მდე ქალაქი და სოფელი, 3000-მდე სკოლა და უთვალავი ეზო-ქუჩა შემოიარა. ბულგარეთში მის შესახებ 660-ზე მეტი სტატია დაიბეჭდა დადებითი რეცენზიით. ექვსი წლის განმავლობაში მოგზაურობდა ევროპის ქალაქებში და ქართული ხალხური სიმღერის პოპულარიზაციას ეწეოდა. ერთხანს პარიზშიც ცხოვრობდა. 1927 სამშობლოში დაბრუნდა და ფანდურით, გუდასტვირითა და ჩანგით საქართველოს სხვადსხვა კუთხეში იმოგზაურა. 1930 გამოაქვეყნა წიგნი „მუსიკა ბავშვებისთვის“. 1932 დაამზადებინა სპეციალური მუსიკალური ვაგონი - კლუბი „საგულთენო“, რომლითაც 1941 მოსკოვში გაემგზავრა. შემდეგ საქართველოში დაბრუნდა და 1953 წლამდე აგრძელებდა მოღვაწეობას.
- ზურაბ ლეჟავა
ლიტერატურა
- ა. ბარნოვი, ძველი თბილისის მუსიკოსები, 1974;
- რ. ქუთათელაძე, მ. ჯაფარიძე, ქართული მუსიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი, კულტურის სამინისტრო, თბ., 2015;
- ა. ღვინიაშვილი, მოხეტიალე მუსიკოსი, 1959.
წყარო
საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918-1921) ენციკლოპედია-ლექსიკონი
