ამირეჯიბი შალვა

NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ხაზი 1: ხაზი 1:
 
[[ფაილი:Amiredjibi 1925.jpg|thumb|200პქ|'''შალვა ამირეჯიბი'''<br />'''დაბადების თარიღი''' - 15 იანვარი, 1887<br />'''დაბადების ადგილი''' - სოფ. ხურვალეთი, გორის მაზრა<br />'''გარდაცვალების თარიღი''' - 1943 (56 წლის)<br />'''პროფესია''' - ჟურნალისტი]]
 
[[ფაილი:Amiredjibi 1925.jpg|thumb|200პქ|'''შალვა ამირეჯიბი'''<br />'''დაბადების თარიღი''' - 15 იანვარი, 1887<br />'''დაბადების ადგილი''' - სოფ. ხურვალეთი, გორის მაზრა<br />'''გარდაცვალების თარიღი''' - 1943 (56 წლის)<br />'''პროფესია''' - ჟურნალისტი]]
−
'''შალვა გიორგის ძე ამირეჯიბი''' – (დ. 15 იანვარი, 1887, სოფ. ხურვალეთი, გორის მაზრა – გ. 1943) [[ქართველები|ქართველი]], ჟურნალისტი, ეროვნულ-დემოკრატი.
+
'''შალვა გიორგის ძე ამირეჯიბი''' – (15.I.1887, სოფ.
 +
ხურვალეთი, გორის მაზრ. - VII.1943, პარიზი) -
 +
პოეტი, პოლიტიკური მოღვაწე, საქ. ეროვნულ -
 +
დემოკრატიული პარტიის თვალსაჩინო მოღვა-
 +
წე. დაამთავრა თბილისის სათავადაზნაურო
 +
ქართული გიმნაზია. მოწაფეობის წლებში ჩა-
 +
ება რევოლუციურ მოძრაობაში, მონაწილეობ-
 +
და 1905 წ-ის გამოსვლებში ქუთაისში. ამავე პე-
 +
რიოდში შევიდა სოციალისტ-ფედერალისტთა
 +
პარტიაში. 1906 უმაღლესი განათლების მისა-
 +
ღებად ევროპაში გაემგზავრა, ვენის უნივერ-
 +
სიტეტში ისმენდა ლექციებს, როგორც ფილო-
 +
სოფიის ფაკულტეტის თავისუფალი მსმენელი.
 +
უსახსრობის გამო სწავლა ვეღარ გააგრძელა
 +
და 1909 სამშობლოში დაბრუნდა. წერდა და აქ-
 +
ვეყნებდა ლექსებს. მონაწილეობდა ეროვნული
 +
და დემოკრატიული მიმართულების ჟურნალ
 +
„ერის“ გამოცემაში (გამოდიოდა „საქართველოს მოამბისა“ და „ჩვენი ერის“ სახელწოდები-
 +
თაც). მალე დააპატიმრეს და ერთი წლით მეტე-
 +
ხის ციხეში ჩასვეს. განთავისუფლების შემდეგ
 +
დაუახლოვდა ეროვნულ-დემოკრატიული მიმა-
 +
რთულების პოლიტიკურ ჯგუფს და 1912 მათ-
 +
თან ერთად დააარსა ჟურნალი „კლდე“. 1914
 +
წ-დან, სხვებთან ერთად, მესვეურობდა ერო-
 +
ვნულ-დემოკრატიული მიმართულების გაზეთ
 +
„სამშობლოსა“ და შემდგომ „იმერეთის“ გამო-
 +
ცემას ქუთაისში, იყო მათი მუდმივი ავტორი.
 +
იყენებდა ფსევდონიმებს „ფარსმან-ფარუხი“,
 +
„შ-ამ-ბი“, „შ. ამ-ბი“, „შ. ა-ბი“ (სავარაუდოდ,
 +
მისი ფსევდონიმები იყო აგრეთვე „ჩორჩანე-
 +
ლი“, „შ. ა.“ და „ა.-ი.“). 1915 გაიწვიეს პირველ
 +
მსოფლიო ომში, გაგზავნეს დასავლეთის ფრო-
 +
ნტზე, სადაც წელიწად-ნახევარი იმსახურა და
 +
სამშობლოში 1917 წ-ის თებერვლის რევოლუ-
 +
ციის შემდეგ დაბრუნდა.
 +
 
 +
1917 წ-ის მაისში შ. ამირეჯიბი ეროვნულ -
 +
-დემოკრატების ჯგუფთან ერთად დაესწრო
 +
გაერთიანებულ მთიელთა კავშირის პირველ
 +
ყრილობას კავკავში და მიესალმა მთიელთა
 +
განთავისუფლებას რუსეთის იმპერიისაგან.
 +
იყო ედპ-ის საორგანიზაციო მთავარი კომიტე-
 +
ტის წევრი და პარტიის ერთ-ერთი დამფუძნე-
 +
ბელი, რომლის პირველ ყრილობაზე წაიკითხა
 +
მოხსენება საქართველოს პოლიტიკურ პარტი-
 +
ებთან დამოკიდებულების შესახებ. აირჩიეს
 +
ედპ-ის მთავარი კომიტეტის წევრად, მუშა-
 +
ობდა პარტიის ცენტრალურ ბეჭდვით ორგა-
 +
ნოში „საქართველო“. შედიოდა საქართველოს
 +
ინტერპარტიულ საბჭოში ეროვნულ-დემოკრა-
 +
ტიული პარტიისაგან. 1917 წ-ის სექტემბერში
 +
იგი, როგორც საქართველოს ინტერპარტიული
 +
საბჭოს დელეგატი, ა. ჩხენკელთან ერთად, მო-
 +
ნაწილეობდა პეტროგრადის თათბირის მუშა-
 +
ობაში, არჩეულ იქნა წინასწარი პარლამენტის
 +
წევრად. 1917 წ-ის ნოემბერში მონაწილეობა
 +
მიიღო საქართველოს ეროვნული ყრილობის
 +
მუშაობაში, ედპ-ის სიით აირჩიეს ეროვნული
 +
საბჭოს წევრად. იყო საქართველოს დემოკ-
 +
რატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი.
 +
1919 წ-ის მაისში შ. ამირეჯიბმა ედპ-ის რიგები
 +
დატოვა, თუმცა გარკვეული ხნის შემდეგ და-
 +
ბრუნდა პარტიაში. 1920 წ-ის ნოემბერში, მას
 +
შემდეგ, რაც ნ. ნიკოლაძე, საზღვარგარეთ გა-
 +
მგზავრების გამო, საქართველოს დამფუძნე-
 +
ბელი კრების შემადგენლობიდან გავიდა, მისი
 +
ადგილი კრებაში შ. ამირეჯიბმა დაიკავა. მისი
 +
ორი ლექსი შეტანილია 1919 ქუთაისში გამო-
 +
ცემულ „ახალი პოეზიის ანთოლოგიაში“, 1920
 +
გამოვიდა მისი ლირიკული ლექსების კრებული
 +
„მინანქრები“.
 +
 
 +
საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს
 +
ოკუპაციის შემდეგ შ. ამირეჯიბი გადავიდა
 +
იატაკქვეშა ბრძოლაზე ბოლშევიკური რეჟიმის
 +
წინააღმდეგ. 1922 კოოპტაციის წესით შევიდა
 +
ედპ-ის არალეგალურ ცკ-ის შემადგენლობა-
 +
ში. კ. აფხაზის დახვრეტის შემდეგ, 1923 წ-დან
 +
იყო ედპ-ის თავმჯდომარე, თანამშრომლობდა საქართველოს დამოუკიდებლობის კომიტეტ- 27
 +
თან და აქტიურად მონაწილეობდა 1924 წ-ის
 +
ანტისაბჭოთა აჯანყების ორგანიზებაში. 1924
 +
წ-ის 29 აგვისტოს, აჯანყების დაწყებისას, და-
 +
მოუკიდებლობის კომიტეტის წევრებთან და
 +
აჯანყების მთავარსარდალთან ერთად იყო
 +
ქაქუცა ჩოლოყაშვილის რაზმის ბანაკში. აჯა-
 +
ნყების დამარცხების შემდეგ არალეგალურად
 +
გადაკვეთა საზღვარი და გადავიდა თურქეთ-
 +
ში, ცხოვრობდა უმეტესწილად საფრანგეთსა
 +
და გერმანიაში. 1925 წ-დან აქტიურად მონაწი-
 +
ლეობდა ქართული ემიგრაციის პოლიტიკურ
 +
ცხოვრებაში, იყო ედპ-ის საზღვარგარეთული
 +
ბიუროს წევრი, შედიოდა ინტერპარტიული
 +
ცენტრის „საერთო ფრონტი“ შემადგენლობა-
 +
ში. თანამშრომლობდა ქართულ ემიგრანტულ
 +
გამოცემებთან: „სამშობლო“, „დამოუკიდებე-
 +
ლი საქართველო“, „ბედი ქართლისა“, „კავკასი-
 +
ონი“. შედიოდა ჰ. ბამატის „კავკასიის“ ჯგუფ-
 +
ში, იყო მისი ქართულენოვანი გამოცემის,
 +
ჟურნალ „კავკასიის“ (1937-1939) ერთ-ერთი
 +
ძირითადი ავტორი. იყო ემიგრაციაში მოქმედი
 +
სხვადასხვა საზოგადოებრივი გაერთიანების
 +
წევრი, რომელთა სხდომებზეც ხშირად გამო-
 +
დიოდა მოხსენებებით. 1940 ბერლინში დააარ-
 +
სა საკუთარი ჟურნალი „ახალი დროება“. 1942
 +
ჩართული იყო ბერლინში ქართული ეროვნული
 +
კომიტეტის ფორმირებაში. ემიგრაციაში წასვ-
 +
ლამდე ჰყავდა მეუღლე - ცნობილი მსახიობი
 +
ვერიკო ანჯაფარიძე. შალვა ამირეჯიბი ხანმო-
 +
კლე ავადმყოფობის შემდეგ გარდაიცვალა პა-
 +
რიზში, დაკრძალულია სენტ-უანის სასაფლაო-
 +
ზე. არის მრავალი საყურადღებო მოგონების
 +
ავტორი, მათ შორის, ქაქუცა ჩოლოყაშვილის
 +
შესახებ.
 +
 
 +
თხზ: შ. ამირეჯიბი, (1886-1943), 2 წიგნად,
 +
საქართველოს გიორგი ლეონიძის სახელობის
 +
ქართული ლიტერატურის სახელმწიფო მუზე-
 +
უმი, თბ., 1997-1998.
 +
 
 +
 
 +
 
  
−
====ბიოგრაფია====
 
−
სწავლობდა სათავადაზნაურო გიმნაზიაში, [[თბილისი|თბილისში]]. განმათავისუფლებელ მოძრაობის დროს გიმნაზიას თავი დაანება და მუშაობდა [[სოციალისტ-ფედერალისტთა პარტია|სოციალ-ფედერალისტთა პარტია]]ში. 1906 წელს გაემგზავრა [[საფრანგეთი|საფრანგეთს]], მაგრამ მალე დაბრუნდა. 1907 წელს ისევ წავიდა საზღვარგარედ და 1909 წლამდე სცხოვრობდა ვენაში და ითვლებოდა უნივერსიტეტში თავისუფალ-მსნენელად ფილოსოფიურ ფაკულტეტზე. სამშობლოში დაბრუნებისას მონაწილეობას იღებდა ჟურნალ „ერში“. 1911 წელს, როდესაც ს. ფედერალისთა პარტიის მეთაურნი დატუსაღებულ იქმნენ, ისიც მოხვდა მათ რიცხვში, თუმცა ამ დროს ის პარტიაში აღარ ირიცხებოდა. 1912 წლის დამლევს სხვებთან ერთად დააარსა ჟურნალი „კლდე“. 1914 წელს გადასახლდა ქუთაისში და იქ რედაქტორობდა გაზეთ „სამშობლოს“ და შემდეგ „იმერეთს“. 1915 წელს გაწვეულ იქმნა ჯარში. დასავლეთის ფრონტზე და გაატარა იქ წელიწად ნახევარი. რევოლუციის დასაწყისში ჩავიდა საქართველოში და მუშაობდა [[ეროვნულ-დემოკრატიული პარტია|ეროვნულ დემოკრატიულ პარტიაში]] და გაზეთ „საქართველოში“. საქართველოს ინტერპარტიულ ბიუროსაგან გაგზავნილ იყო დელეგატათ რუსეთის დემოკრატიულ ყრილობაზე. იმავე ყრილობაზე არჩეულ იმნა წინასწარ პარლამენტის წევრად. [[საქართველოს ეროვნული ყრილობა|საქართველოს ეროვნულ ყრილობა]]ზე არჩეულ იქმნა ეროვნულ საბჭოს წევრად. არის წევრი ეროვნულ დემოკრატიულ პარტიის მთავარ კომიტეტისა.
 
  
−
==დაკავებული თანამდებობები==
 
−
* ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის მთავარი კომიტეტი, წევრი (1918-1921)
 
−
* [[საქართველოს ეროვნული საბჭო]], წევრი
 
−
* საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის [[საქართველოს დამფუძნებელი კრება|დამფუძნებელი კრება]], წევრი
 
  
 
==ლიტერატურა==
 
==ლიტერატურა==

12:52, 6 მარტი 2019-ის ვერსია

შალვა ამირეჯიბი
დაბადების თარიღი - 15 იანვარი, 1887
დაბადების ადგილი - სოფ. ხურვალეთი, გორის მაზრა
გარდაცვალების თარიღი - 1943 (56 წლის)
პროფესია - ჟურნალისტი

შალვა გიორგის ძე ამირეჯიბი – (15.I.1887, სოფ. ხურვალეთი, გორის მაზრ. - VII.1943, პარიზი) - პოეტი, პოლიტიკური მოღვაწე, საქ. ეროვნულ - დემოკრატიული პარტიის თვალსაჩინო მოღვა- წე. დაამთავრა თბილისის სათავადაზნაურო ქართული გიმნაზია. მოწაფეობის წლებში ჩა- ება რევოლუციურ მოძრაობაში, მონაწილეობ- და 1905 წ-ის გამოსვლებში ქუთაისში. ამავე პე- რიოდში შევიდა სოციალისტ-ფედერალისტთა პარტიაში. 1906 უმაღლესი განათლების მისა- ღებად ევროპაში გაემგზავრა, ვენის უნივერ- სიტეტში ისმენდა ლექციებს, როგორც ფილო- სოფიის ფაკულტეტის თავისუფალი მსმენელი. უსახსრობის გამო სწავლა ვეღარ გააგრძელა და 1909 სამშობლოში დაბრუნდა. წერდა და აქ- ვეყნებდა ლექსებს. მონაწილეობდა ეროვნული და დემოკრატიული მიმართულების ჟურნალ „ერის“ გამოცემაში (გამოდიოდა „საქართველოს მოამბისა“ და „ჩვენი ერის“ სახელწოდები- თაც). მალე დააპატიმრეს და ერთი წლით მეტე- ხის ციხეში ჩასვეს. განთავისუფლების შემდეგ დაუახლოვდა ეროვნულ-დემოკრატიული მიმა- რთულების პოლიტიკურ ჯგუფს და 1912 მათ- თან ერთად დააარსა ჟურნალი „კლდე“. 1914 წ-დან, სხვებთან ერთად, მესვეურობდა ერო- ვნულ-დემოკრატიული მიმართულების გაზეთ „სამშობლოსა“ და შემდგომ „იმერეთის“ გამო- ცემას ქუთაისში, იყო მათი მუდმივი ავტორი. იყენებდა ფსევდონიმებს „ფარსმან-ფარუხი“, „შ-ამ-ბი“, „შ. ამ-ბი“, „შ. ა-ბი“ (სავარაუდოდ, მისი ფსევდონიმები იყო აგრეთვე „ჩორჩანე- ლი“, „შ. ა.“ და „ა.-ი.“). 1915 გაიწვიეს პირველ მსოფლიო ომში, გაგზავნეს დასავლეთის ფრო- ნტზე, სადაც წელიწად-ნახევარი იმსახურა და სამშობლოში 1917 წ-ის თებერვლის რევოლუ- ციის შემდეგ დაბრუნდა.

1917 წ-ის მაისში შ. ამირეჯიბი ეროვნულ - -დემოკრატების ჯგუფთან ერთად დაესწრო გაერთიანებულ მთიელთა კავშირის პირველ ყრილობას კავკავში და მიესალმა მთიელთა განთავისუფლებას რუსეთის იმპერიისაგან. იყო ედპ-ის საორგანიზაციო მთავარი კომიტე- ტის წევრი და პარტიის ერთ-ერთი დამფუძნე- ბელი, რომლის პირველ ყრილობაზე წაიკითხა მოხსენება საქართველოს პოლიტიკურ პარტი- ებთან დამოკიდებულების შესახებ. აირჩიეს ედპ-ის მთავარი კომიტეტის წევრად, მუშა- ობდა პარტიის ცენტრალურ ბეჭდვით ორგა- ნოში „საქართველო“. შედიოდა საქართველოს ინტერპარტიულ საბჭოში ეროვნულ-დემოკრა- ტიული პარტიისაგან. 1917 წ-ის სექტემბერში იგი, როგორც საქართველოს ინტერპარტიული საბჭოს დელეგატი, ა. ჩხენკელთან ერთად, მო- ნაწილეობდა პეტროგრადის თათბირის მუშა- ობაში, არჩეულ იქნა წინასწარი პარლამენტის წევრად. 1917 წ-ის ნოემბერში მონაწილეობა მიიღო საქართველოს ეროვნული ყრილობის მუშაობაში, ედპ-ის სიით აირჩიეს ეროვნული საბჭოს წევრად. იყო საქართველოს დემოკ- რატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი. 1919 წ-ის მაისში შ. ამირეჯიბმა ედპ-ის რიგები დატოვა, თუმცა გარკვეული ხნის შემდეგ და- ბრუნდა პარტიაში. 1920 წ-ის ნოემბერში, მას შემდეგ, რაც ნ. ნიკოლაძე, საზღვარგარეთ გა- მგზავრების გამო, საქართველოს დამფუძნე- ბელი კრების შემადგენლობიდან გავიდა, მისი ადგილი კრებაში შ. ამირეჯიბმა დაიკავა. მისი ორი ლექსი შეტანილია 1919 ქუთაისში გამო- ცემულ „ახალი პოეზიის ანთოლოგიაში“, 1920 გამოვიდა მისი ლირიკული ლექსების კრებული „მინანქრები“.

საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს ოკუპაციის შემდეგ შ. ამირეჯიბი გადავიდა იატაკქვეშა ბრძოლაზე ბოლშევიკური რეჟიმის წინააღმდეგ. 1922 კოოპტაციის წესით შევიდა ედპ-ის არალეგალურ ცკ-ის შემადგენლობა- ში. კ. აფხაზის დახვრეტის შემდეგ, 1923 წ-დან იყო ედპ-ის თავმჯდომარე, თანამშრომლობდა საქართველოს დამოუკიდებლობის კომიტეტ- 27 თან და აქტიურად მონაწილეობდა 1924 წ-ის ანტისაბჭოთა აჯანყების ორგანიზებაში. 1924 წ-ის 29 აგვისტოს, აჯანყების დაწყებისას, და- მოუკიდებლობის კომიტეტის წევრებთან და აჯანყების მთავარსარდალთან ერთად იყო ქაქუცა ჩოლოყაშვილის რაზმის ბანაკში. აჯა- ნყების დამარცხების შემდეგ არალეგალურად გადაკვეთა საზღვარი და გადავიდა თურქეთ- ში, ცხოვრობდა უმეტესწილად საფრანგეთსა და გერმანიაში. 1925 წ-დან აქტიურად მონაწი- ლეობდა ქართული ემიგრაციის პოლიტიკურ ცხოვრებაში, იყო ედპ-ის საზღვარგარეთული ბიუროს წევრი, შედიოდა ინტერპარტიული ცენტრის „საერთო ფრონტი“ შემადგენლობა- ში. თანამშრომლობდა ქართულ ემიგრანტულ გამოცემებთან: „სამშობლო“, „დამოუკიდებე- ლი საქართველო“, „ბედი ქართლისა“, „კავკასი- ონი“. შედიოდა ჰ. ბამატის „კავკასიის“ ჯგუფ- ში, იყო მისი ქართულენოვანი გამოცემის, ჟურნალ „კავკასიის“ (1937-1939) ერთ-ერთი ძირითადი ავტორი. იყო ემიგრაციაში მოქმედი სხვადასხვა საზოგადოებრივი გაერთიანების წევრი, რომელთა სხდომებზეც ხშირად გამო- დიოდა მოხსენებებით. 1940 ბერლინში დააარ- სა საკუთარი ჟურნალი „ახალი დროება“. 1942 ჩართული იყო ბერლინში ქართული ეროვნული კომიტეტის ფორმირებაში. ემიგრაციაში წასვ- ლამდე ჰყავდა მეუღლე - ცნობილი მსახიობი ვერიკო ანჯაფარიძე. შალვა ამირეჯიბი ხანმო- კლე ავადმყოფობის შემდეგ გარდაიცვალა პა- რიზში, დაკრძალულია სენტ-უანის სასაფლაო- ზე. არის მრავალი საყურადღებო მოგონების ავტორი, მათ შორის, ქაქუცა ჩოლოყაშვილის შესახებ.

თხზ: შ. ამირეჯიბი, (1886-1943), 2 წიგნად, საქართველოს გიორგი ლეონიძის სახელობის ქართული ლიტერატურის სახელმწიფო მუზე- უმი, თბ., 1997-1998.




ლიტერატურა

იხილეთ აგრეთვე

წყარო

საქართველოს ეროვნული არქივი

მოძიებულია „https://www.nplg.gov.ge/wikidict/index.php?title=%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%AF%E1%83%98%E1%83%91%E1%83%98_%E1%83%A8%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%95%E1%83%90&oldid=78154“-დან
პირადი ხელსაწყოები
სახელთა სივრცე

ვარიანტები
მოქმედებები
ნავიგაცია
ხელსაწყოები