სენსუალიზმი

NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
(ახალი გვერდი: '''სენსუალიზმი''' – (ფრანგ. sensualizme, < ლათ. sensus – აღქმა, გრძნობა, შეგრძნ...)
 
(წყარო)
 
(ერთი მომხმარებლის ერთი შუალედური ვერსია არ არის ნაჩვენები.)
ხაზი 1: ხაზი 1:
'''სენსუალიზმი''' – (ფრანგ. sensualizme, < ლათ. sensus – აღქმა, გრძნობა, შეგრძნება), მიმართულება შემეცნების თეორიაში, რომლის მიხედვით გრძნობა არის შემეცნების ყველაზე უფრო სარწმუნო წყარო. [[რაციონალიზმი]]სგან განსხვავებით, სენსუალიზმი [[აღქმა|აღქმის]] პროცესში ეყრდნობა გრძნობას და არა გონებას. იგი ახლოს დგას ემპირიზმთან, რომელიც ცოდნის ერთადერთ საყრდენად მიიჩნევს გრძნობად გამოცდილებას. სენსუალიზმის კლასიკური ფორმულაა: „გონებაში არაფერია ისეთი, რაც ადრე არ იყო გრძნობებში“. ცნობილია [[სტანისლავსკი კონსტანტინ|სტანისლავსკი]]ს გამოთქმა: „თეატრალურ ხელოვნებაში მიხვდე, ნიშნავს იგრძნო“.
+
'''სენსუალიზმი''' – (ფრანგ. sensualisme; ლათ. sensus – [[აღქმა]], გრძნობა) მიმართულება გნოსეოლოგიაში, რომლის მიხედვითაც გრძნობა და აღქმა სანდო შემეცნების ერთადერთი და მთავარი ფორმაა. ეს მიმართულება რადიკალურად განსხვავდება რაციონალიზმისგან. სენსუალიზმის მთავარი პრინციპია: „არაფერია გონებაში ისეთი, რაც არ არსებობს გრძნობებში“. სენსუალიზმის პრინციპი მთლიანად დაყრდნობილია როგორც აღქმასა და გრძნობებზე, ასევე წარმოდგენებზეც.
 +
 
 +
უდიდესი წილი შეიტანეს სენსუალიზმის ჩამოყალიბებაში შემდეგმა ფილოსოფოსებმა: პროტაგორა – ცნობილი ძველბერძენი სოფისტი ფილოსოფოსი; [[ეპიკურე]]; [[ჯონ ლოკი]]; [[ეტიენ ბონო დე კონდილიაკი]]. ტერმინი
 +
სენსუალიზმი შემოიღო ვიქტორ კუზენმა, რომელმაც თავის ნაშრომში „Histoire générale de la philosophie“ სენსუალიზმს უპირისპირებს იდეალიზმს და, შესაბამისად, ამ ტერმინით აღნიშნავს მიმართულებას, რომელიც მიღებულია ითვლებოდეს მატერიალიზმად. თუმცა ეს სახელწოდება არ შენარჩუნდა. დღეს სენსუალიზმს გნოსეოლოგიაში უწოდებენ ცნობილ ხერხს სხვადასხვა გნოსეოლოგიური ამოცანის გადასაჭრელად და იგი უპირისპირდება ინტელექტუალიზმსა და რაციონალიზმს.
 +
 
  
  
  
 
==წყარო==
 
==წყარო==
[[მსოფლიო თეატრის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]
+
[[მსოფლიო თეატრის ისტორია წიგნი II]]
 +
[[კატეგორია:გნოსეოლოგია]]
 
[[კატეგორია:შემეცნება]]
 
[[კატეგორია:შემეცნება]]

მიმდინარე ცვლილება 00:27, 9 ივლისი 2023 მდგომარეობით

სენსუალიზმი – (ფრანგ. sensualisme; ლათ. sensus – აღქმა, გრძნობა) – მიმართულება გნოსეოლოგიაში, რომლის მიხედვითაც გრძნობა და აღქმა სანდო შემეცნების ერთადერთი და მთავარი ფორმაა. ეს მიმართულება რადიკალურად განსხვავდება რაციონალიზმისგან. სენსუალიზმის მთავარი პრინციპია: „არაფერია გონებაში ისეთი, რაც არ არსებობს გრძნობებში“. სენსუალიზმის პრინციპი მთლიანად დაყრდნობილია როგორც აღქმასა და გრძნობებზე, ასევე წარმოდგენებზეც.

უდიდესი წილი შეიტანეს სენსუალიზმის ჩამოყალიბებაში შემდეგმა ფილოსოფოსებმა: პროტაგორა – ცნობილი ძველბერძენი სოფისტი ფილოსოფოსი; ეპიკურე; ჯონ ლოკი; ეტიენ ბონო დე კონდილიაკი. ტერმინი სენსუალიზმი შემოიღო ვიქტორ კუზენმა, რომელმაც თავის ნაშრომში „Histoire générale de la philosophie“ სენსუალიზმს უპირისპირებს იდეალიზმს და, შესაბამისად, ამ ტერმინით აღნიშნავს მიმართულებას, რომელიც მიღებულია ითვლებოდეს მატერიალიზმად. თუმცა ეს სახელწოდება არ შენარჩუნდა. დღეს სენსუალიზმს გნოსეოლოგიაში უწოდებენ ცნობილ ხერხს სხვადასხვა გნოსეოლოგიური ამოცანის გადასაჭრელად და იგი უპირისპირდება ინტელექტუალიზმსა და რაციონალიზმს.



[რედაქტირება] წყარო

მსოფლიო თეატრის ისტორია წიგნი II

პირადი ხელსაწყოები
სახელთა სივრცე

ვარიანტები
მოქმედებები
ნავიგაცია
ხელსაწყოები