ახმეტელი მიხეილ
მ (მომხმარებელმა Tkenchoshvili გვერდი „ახმეტელი მიხეილ“ გადაიტანა გვერდზე „მიხეილ ახმეტელი“) |
|||
| (2 მომხმარებლების 6 შუალედური ვერსიები არ არის ნაჩვენები.) | |||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''ახმეტელი მიხეილ კონსტანტინეს ძე''' - (1895, ბორჯომი - 1963, მიუნხენი, გფრ) - პოლიტოლოგი, | + | [[ფაილი:Mixeil axmeteli.jpg|thumb|'''მიხეილ ახმეტელი''']] |
| − | პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე, სოვეტოლოგიის გერმანული სამეცნიერო სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, ქართული [[ემიგრაცია|ემიგრაციის]] ცნობილი წარმომადგენელი. | + | '''ახმეტელი მიხეილ კონსტანტინეს ძე''' - (1895, ბორჯომი - 1963, მიუნხენი, გფრ) - პოლიტოლოგი, პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე, სოვეტოლოგიის გერმანული სამეცნიერო სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, ქართული [[ემიგრაცია|ემიგრაციის]] ცნობილი წარმომადგენელი. |
====ბიოგრაფია==== | ====ბიოგრაფია==== | ||
| − | დაიბადა აზნაურის, სასულიერო პირის ოჯახში. დაამთავრა თბილისის ქართული სათავადაზნაურო გიმნაზია (1914). სწავლობდა ხარკოვის უნივერსიტეტში (1914-1917). | + | დაიბადა აზნაურის, სასულიერო პირის ოჯახში. დაამთავრა [[თბილისი|თბილისის]] ქართული სათავადაზნაურო გიმნაზია (1914). სწავლობდა ხარკოვის უნივერსიტეტში (1914-1917). სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ თანაუგრძნობდა ხელისუფლების სათავეში მოქცეულ სოციალ-დემოკრატებს, რომელთა შორისაც იყო მისი ბიძა [[ვლადიმერ ახმეტელი]], საქართველოს ელჩი [[გერმანია|გერმანიაში]]. [[საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობა|საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის]] მიერ დანიშნული სტიპენდიით გაიგზავნა გერმანიაში სწავლის გასაგრძელებლად (1919). |
| − | + | [[საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაცია საბჭოთა რუსეთის მიერ|საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის კუპაციის]] შემდეგ მიიღო გერმანიის მოქალაქეობა. დაამთავრა იენის უნივერსიტეტი და იქვე დაიცვა დისერტაცია ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხის | |
| − | + | მოსაპოვებლად (1925). იმავე წელს შეუდგა აგრარულ მეცნიერებათა შესწავლას. მისი ნაშრომები იბეჭდებოდა გერმანიაში გამომავალ ავტორიტეტულ სამეცნიერო ჟურნალებში. გამოსცა ფუნდამენტური გამოკვლევები სსრ კავშირისა და აღმოსავლეთ ევროპის აგრარული პოლიტიკის, ბოლშევიზმის ისტორიის, საგარეო და საშინაო პოლიტიკის ისტორიის ძირითად საკითხებზე. მათ შორის გამოირჩევა წიგნი „აგრარული პოლიტიკა საბჭოთა კავშირში და მისი შედეგები“ (1942), რომელიც საერთაშორისო დონის სოვეტოლოგიური გამოკვლევაა. ითვლება სოვეტოლოგიის გერმანული სკოლის ერთ-ერთ ფუძემდებლად. ზოგჯერ წერდა ფსევდონიმით „კონსტანტინ მიხაილი“. ახლო ურთიერთობაში იმყოფებოდა ქართული და სხვა კავკასიელი ერების ემიგრაციის ცნობილ წარმომადგენლებთან. მოღვაწეობდა აღმოსავლეთ [[ევროპა|ევროპის]] სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში (1927-1934). 1937-1940 წლებში ხელმძღვანელობდა ამ ცენტრს, რომელსაც ვანზეეს ინსტიტუტსაც უწოდებდნენ. პარალელურად მუშაობდა ბრესლაუს უნივერსიტეტში - ჯერ პრივატ-დოცენტის, ხოლო შემდეგ პროფესორის თანამდებობაზე. ასევე მოღვაწეობდა ბერლინის ჰუმბოლდტის სახელობის (1939-1945) და მიუნხენის უნივერსიტეტებში (1945 წლდან). | |
| − | საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის | + | |
| − | მოსაპოვებლად (1925). იმავე წელს შეუდგა აგრარულ მეცნიერებათა შესწავლას. მისი ნაშრომები იბეჭდებოდა გერმანიაში გამომავალ | + | |
| − | ავტორიტეტულ სამეცნიერო ჟურნალებში. გამოსცა ფუნდამენტური გამოკვლევები სსრ კავშირისა და აღმოსავლეთ ევროპის აგრარული პოლიტიკის, ბოლშევიზმის ისტორიის, საგარეო და საშინაო პოლიტიკის ისტორიის ძირითად საკითხებზე. მათ შორის გამოირჩევა | + | |
| − | წიგნი „აგრარული პოლიტიკა საბჭოთა კავშირში და მისი შედეგები“ (1942), რომელიც საერთაშორისო დონის სოვეტოლოგიური გამოკვლევაა. ითვლება სოვეტოლოგიის გერმანული სკოლის ერთ-ერთ ფუძემდებლად. ზოგჯერ წერდა ფსევდონიმით „კონსტანტინ მიხაილი“. ახლო ურთიერთობაში იმყოფებოდა ქართული და სხვა კავკასიელი ერების ემიგრაციის ცნობილ წარმომადგენლებთან. მოღვაწეობდა აღმოსავლეთ ევროპის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში (1927-1934). 1937-1940 | + | |
| − | + | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
| + | [[II მსოფლიო ომი 1939-45|II მსოფლიო ომის]] პერიოდში, [[ალექსანდრე ნიკურაძე|ალექსანდრე ნიკურაძესთან]] ერთად, ხელმძღვანელობდა აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებისა და სსრ კავშირის შემსწავლელ სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტს. იყო გერმანიის მეშვეობით [[კავკასია|კავკასიის]] განთავისუფლების მომხრე, რომლის ძირითად მიზანს წარმოადგენდა კავკასიური კონფედერაციის ჩამოყალიბება საქართველოს ჰეგემონიითა და გერმანიის პროტექტორატით. 1943 წელს მკაცრად გააკრიტიკა გერმანიის პოლიტიკა აღმოსავლეთით დაპყრობილი ტერიტორიის მოსახლეობის მიმართ, რის გამოც დაპატიმრებას ძლივს გადაურჩა. [[ომი|ომის]] დასრულების შემდეგ დასახლდა მიუნხენში, სადაც მისი აქტიური მონაწილეობით დაფუძნდა აღმოსავლეთ ევროპისა და სსრ კავშირის შემსწავლელი ახალი სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი. ეწეოდა აქტიურ საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ საქმიანობას. იყო გერმანიაში არსებული [[ქართველები|ქართველთა]] სათვისტომოს გამგეობის წევრი და იმავე ქვეყანაში გამომავალი ქართული ემიგრანტული პრესის აქტიური თანამშრომელი, ანტიბოლშევიკური და ანტისაბჭოური მოძრაობის გამოჩენილი წარმომადგენელი დასავლეთ ევროპაში, ერთ-ერთი დამფუძნებელი „ანტიბოლშევიკ ერთა ბლოკისა“. | ||
| + | '''''ნიკო ჯავახიშვილი''''' | ||
==თხზულებები== | ==თხზულებები== | ||
| ხაზი 25: | ხაზი 20: | ||
==ლიტიტერატურა== | ==ლიტიტერატურა== | ||
| − | ბერლინელი, მიხეილ ახმეტელი (ნეკროლოგი), „კავკასიონი“, პარიზი, 1964, № 9; | + | * ბერლინელი, მიხეილ ახმეტელი (ნეკროლოგი), „კავკასიონი“, პარიზი, 1964, № 9; |
| − | ლ. ურუშაძე, ახმეტელი მიხეილ კონსტანტინეს ძე, ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997; | + | * ლ. ურუშაძე, ახმეტელი მიხეილ კონსტანტინეს ძე, ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997; |
| − | Н. Джавахишвили, Очерки истории грузино-балтийских взаимоотношений, Рига, 2015. | + | * Н. Джавахишвили, Очерки истории грузино-балтийских взаимоотношений, Рига, 2015. |
| − | |||
| − | |||
==იხილე აგრეთვე== | ==იხილე აგრეთვე== | ||
| ხაზი 36: | ხაზი 29: | ||
* [http://www.nplg.gov.ge/emigrants/ka/00000283/ ახმეტელი მიხეილ] | * [http://www.nplg.gov.ge/emigrants/ka/00000283/ ახმეტელი მიხეილ] | ||
| + | ==წყარო== | ||
| + | [[საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918-1921) ენციკლოპედია-ლექსიკონი]] | ||
[[კატეგორია:ქართველი პოლიტოლოგები]] | [[კატეგორია:ქართველი პოლიტოლოგები]] | ||
| − | [[კატეგორია:ქართველი | + | [[კატეგორია:ქართველი პოლიტიკური მოღვაწენი]] |
| − | [[კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები]] | + | [[კატეგორია:ქართველი სოვეტოლოგები]] |
| + | [[კატეგორია:საქართველოს საზოგადო მოღვაწეები]] | ||
[[კატეგორია:ახმეტელები]] | [[კატეგორია:ახმეტელები]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 23:53, 4 ოქტომბერი 2023 მდგომარეობით
ახმეტელი მიხეილ კონსტანტინეს ძე - (1895, ბორჯომი - 1963, მიუნხენი, გფრ) - პოლიტოლოგი, პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე, სოვეტოლოგიის გერმანული სამეცნიერო სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, ქართული ემიგრაციის ცნობილი წარმომადგენელი.
სარჩევი |
[რედაქტირება] ბიოგრაფია
დაიბადა აზნაურის, სასულიერო პირის ოჯახში. დაამთავრა თბილისის ქართული სათავადაზნაურო გიმნაზია (1914). სწავლობდა ხარკოვის უნივერსიტეტში (1914-1917). სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ თანაუგრძნობდა ხელისუფლების სათავეში მოქცეულ სოციალ-დემოკრატებს, რომელთა შორისაც იყო მისი ბიძა ვლადიმერ ახმეტელი, საქართველოს ელჩი გერმანიაში. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის მიერ დანიშნული სტიპენდიით გაიგზავნა გერმანიაში სწავლის გასაგრძელებლად (1919).
საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის კუპაციის შემდეგ მიიღო გერმანიის მოქალაქეობა. დაამთავრა იენის უნივერსიტეტი და იქვე დაიცვა დისერტაცია ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხის მოსაპოვებლად (1925). იმავე წელს შეუდგა აგრარულ მეცნიერებათა შესწავლას. მისი ნაშრომები იბეჭდებოდა გერმანიაში გამომავალ ავტორიტეტულ სამეცნიერო ჟურნალებში. გამოსცა ფუნდამენტური გამოკვლევები სსრ კავშირისა და აღმოსავლეთ ევროპის აგრარული პოლიტიკის, ბოლშევიზმის ისტორიის, საგარეო და საშინაო პოლიტიკის ისტორიის ძირითად საკითხებზე. მათ შორის გამოირჩევა წიგნი „აგრარული პოლიტიკა საბჭოთა კავშირში და მისი შედეგები“ (1942), რომელიც საერთაშორისო დონის სოვეტოლოგიური გამოკვლევაა. ითვლება სოვეტოლოგიის გერმანული სკოლის ერთ-ერთ ფუძემდებლად. ზოგჯერ წერდა ფსევდონიმით „კონსტანტინ მიხაილი“. ახლო ურთიერთობაში იმყოფებოდა ქართული და სხვა კავკასიელი ერების ემიგრაციის ცნობილ წარმომადგენლებთან. მოღვაწეობდა აღმოსავლეთ ევროპის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში (1927-1934). 1937-1940 წლებში ხელმძღვანელობდა ამ ცენტრს, რომელსაც ვანზეეს ინსტიტუტსაც უწოდებდნენ. პარალელურად მუშაობდა ბრესლაუს უნივერსიტეტში - ჯერ პრივატ-დოცენტის, ხოლო შემდეგ პროფესორის თანამდებობაზე. ასევე მოღვაწეობდა ბერლინის ჰუმბოლდტის სახელობის (1939-1945) და მიუნხენის უნივერსიტეტებში (1945 წლდან).
II მსოფლიო ომის პერიოდში, ალექსანდრე ნიკურაძესთან ერთად, ხელმძღვანელობდა აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებისა და სსრ კავშირის შემსწავლელ სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტს. იყო გერმანიის მეშვეობით კავკასიის განთავისუფლების მომხრე, რომლის ძირითად მიზანს წარმოადგენდა კავკასიური კონფედერაციის ჩამოყალიბება საქართველოს ჰეგემონიითა და გერმანიის პროტექტორატით. 1943 წელს მკაცრად გააკრიტიკა გერმანიის პოლიტიკა აღმოსავლეთით დაპყრობილი ტერიტორიის მოსახლეობის მიმართ, რის გამოც დაპატიმრებას ძლივს გადაურჩა. ომის დასრულების შემდეგ დასახლდა მიუნხენში, სადაც მისი აქტიური მონაწილეობით დაფუძნდა აღმოსავლეთ ევროპისა და სსრ კავშირის შემსწავლელი ახალი სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი. ეწეოდა აქტიურ საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ საქმიანობას. იყო გერმანიაში არსებული ქართველთა სათვისტომოს გამგეობის წევრი და იმავე ქვეყანაში გამომავალი ქართული ემიგრანტული პრესის აქტიური თანამშრომელი, ანტიბოლშევიკური და ანტისაბჭოური მოძრაობის გამოჩენილი წარმომადგენელი დასავლეთ ევროპაში, ერთ-ერთი დამფუძნებელი „ანტიბოლშევიკ ერთა ბლოკისა“.
ნიკო ჯავახიშვილი
[რედაქტირება] თხზულებები
- Das Gesetz des abnehmenden Ertragszuwachses und seine gegenwärtige Beurteilung, Ohiau, 1932;
- Querschnitt durch die Industrie Sowjetrusslands//Ostraum-Berichte, Heft 1, 1935;
- Die quantitative Leistung und dIe Betriebsverhäitnisse der Sowjetrussland//იქვე, Heft2, 1935;
- Die AgrarpolitIk der Sowjet-Union und deren Ergebnisse. Berlin-Leipzig, 1936;
- Stellungnahme zur neuen Agrarordnung, Berlin, Wansee-Institut, 1942.
[რედაქტირება] ლიტიტერატურა
- ბერლინელი, მიხეილ ახმეტელი (ნეკროლოგი), „კავკასიონი“, პარიზი, 1964, № 9;
- ლ. ურუშაძე, ახმეტელი მიხეილ კონსტანტინეს ძე, ენციკლოპედია „საქართველო“, ტ. 1, თბ., 1997;
- Н. Джавахишвили, Очерки истории грузино-балтийских взаимоотношений, Рига, 2015.
[რედაქტირება] იხილე აგრეთვე
[რედაქტირება] წყარო
საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა (1918-1921) ენციკლოპედია-ლექსიკონი
