შრეში

NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
 
ხაზი 1: ხაზი 1:
 
[[ფაილი:Shreshi.jpg|thumb|300პქ|შრეში - Eremurus spectabilis Bieb.]]
 
[[ფაილი:Shreshi.jpg|thumb|300პქ|შრეში - Eremurus spectabilis Bieb.]]
 
'''Eremurus spectabilis Bieb. – შრეში'''   
 
'''Eremurus spectabilis Bieb. – შრეში'''   
 +
 
ფესურიან-ფუნჯაფესვიანი პოლიკარპული მცენარეა, ფესვთანური, გრძელი ვიწრო  [[ფოთოლი|ფოთლებითა]] და 1 მ-მდე სიმაღლის უფოთლო საყვავილე [[ღერო|ღეროთი]], რომელიც  მთავრდება ხშირი საყვავილე მტევნით, მრავალრიცხოვანი, მოთეთრო-მოყვითალი  [[ყვავილი|ყვავილებით]]. [[ნაყოფი]] ბურთივით მრგვალი კოლოფია, დანაოჭებული და თავწვეტიანი;  [[თესლი]] სამწახნაგოვანია, ოდნავ ფრთიანი, სიგანეზე ნაოჭიანი. ყვ. III-IV, ნყ.VI-VII.
 
ფესურიან-ფუნჯაფესვიანი პოლიკარპული მცენარეა, ფესვთანური, გრძელი ვიწრო  [[ფოთოლი|ფოთლებითა]] და 1 მ-მდე სიმაღლის უფოთლო საყვავილე [[ღერო|ღეროთი]], რომელიც  მთავრდება ხშირი საყვავილე მტევნით, მრავალრიცხოვანი, მოთეთრო-მოყვითალი  [[ყვავილი|ყვავილებით]]. [[ნაყოფი]] ბურთივით მრგვალი კოლოფია, დანაოჭებული და თავწვეტიანი;  [[თესლი]] სამწახნაგოვანია, ოდნავ ფრთიანი, სიგანეზე ნაოჭიანი. ყვ. III-IV, ნყ.VI-VII.
 
   
 
   
ხაზი 10: ხაზი 11:
 
[[საქართველო|საქართველოში]] გავრცელებულია: სამხრ. ოსეთი, [[ქართლი]], [[ჯავახეთი]]. (საქ. მც. სარკვ., 1969). ჩვენი მონაცემებით დამატებით აღინიშნება [[ფშავი|ფშავსა]] და [[ხევსურეთი|ხევსურეთში]]  (არაგვის ხეობა).   
 
[[საქართველო|საქართველოში]] გავრცელებულია: სამხრ. ოსეთი, [[ქართლი]], [[ჯავახეთი]]. (საქ. მც. სარკვ., 1969). ჩვენი მონაცემებით დამატებით აღინიშნება [[ფშავი|ფშავსა]] და [[ხევსურეთი|ხევსურეთში]]  (არაგვის ხეობა).   
  
[[თბილისი|თბილისის]] მიდამოებში ლიტერატურისა და ჰერბარიუმებში (TGI, TGM) დაცული  მასალების მიხედვით შემდეგ ადგილებშია მითითებული: ვერეს ხევი, კარსანი,  [[მცხეთა]], ნატახტარი, [[მარტყოფის ღვთაების მონასტერი|მარტყოფი – წმინდა ანტონის მონასტრის]] მიდამოები, [[საგურამო]]  (მაყაშვილი, 1953; ანელი, 1973).
+
იზრდება ღორღიან ადგილებში, მშრალ  ფერდობებსა და კლდეებზე, ბუჩქნარებში, მთის წინებსა და მთის შუა სარტყელში,  ზღ.დ. 500-1200 მ; გავრცელების ოპტიმუმია 500-800 მ. გვხვდება მცირე ჯგუფებისა და  მცირე ფრაგმენტების სახით.  
 
+
ჩვენს მიერ 1985 წელს აღნიშნული სახეობა ნანახი იყო მცხეთის მიდამოებში  („ბებრის ციხის” მოპირდაპირე ფერდობზე, 5 კვ. მM ფართობზე), საიდანაც შეგროვდა  მასალა ბოტანიკური ბაღის სამკურნალო მცენარეთა კოლექციის შევსება – გაფართოების მიზნით.
+
+
შემდგომ პერიოდში მარშრუტული მიზნობრივი გასვლებით თბილისის მიდამოებში  გამოვლინდა ერთადერთი ადგილსამყოფელი მართაზის ან სანგრის ხევში, რომელსაც  ადგილობრივი მოსახლეობა „ჩხერგილს” უწოდებს. საკმაოდ მყუდრო და საინტერესო  ხეობაა მრავალფეროვანი ბალახოვანი საფარით. ტყის ძირითადი ტიპი მუხნარ-ჯაგრცხილნარ-ისლიანია, რომელსაც ერევა ღვია Juniperus foetdissima, J.rufescens და სხვ. ერთ-ერთ ასეთ დარღვეულ ეკოსისტემაში, 100 მ2 ფართობზე, ფლატეზე, ზღ.დ. 600 მ  სიმაღლეზე, სამხრეთ-დასავლეთ ექსპოზიციაზე, დახრილობა 35-400, საშუალო  მოძრავი ნაშალები, მცირე მიწა, კარგადაა გამოხატული შრეშის ფრაგმენტი.  მცენარეები საკმაოდ კომპაქტურადაა დასახლებული, ინდივიდთა საერთო რაოდენობა  90-100-მდეა.
+
 
+
მეზოქსეროფიტია, სინათლის მოყვარული. იზრდება ღორღიან ადგილებში, მშრალ  ფერდობებსა და კლდეებზე, ბუჩქნარებში, მთის წინებსა და მთის შუა სარტყელში,  ზღ.დ. 500-1200 მ; გავრცელების ოპტიმუმია 500-800 მ. გვხვდება მცირე ჯგუფებისა და  მცირე ფრაგმენტების სახით.  
+
  
 
თბილისის მიდამოებში დღევანდელი მდგომარეობით სახეობას გაქრობა ემუქრება.  დაკავებული ფართობი და მასთან ერთად რიცხოვნობა უკიდურესად მცირეა.
 
თბილისის მიდამოებში დღევანდელი მდგომარეობით სახეობას გაქრობა ემუქრება.  დაკავებული ფართობი და მასთან ერთად რიცხოვნობა უკიდურესად მცირეა.

მიმდინარე ცვლილება 00:30, 21 ნოემბერი 2023 მდგომარეობით

შრეში - Eremurus spectabilis Bieb.

Eremurus spectabilis Bieb. – შრეში

ფესურიან-ფუნჯაფესვიანი პოლიკარპული მცენარეა, ფესვთანური, გრძელი ვიწრო ფოთლებითა და 1 მ-მდე სიმაღლის უფოთლო საყვავილე ღეროთი, რომელიც მთავრდება ხშირი საყვავილე მტევნით, მრავალრიცხოვანი, მოთეთრო-მოყვითალი ყვავილებით. ნაყოფი ბურთივით მრგვალი კოლოფია, დანაოჭებული და თავწვეტიანი; თესლი სამწახნაგოვანია, ოდნავ ფრთიანი, სიგანეზე ნაოჭიანი. ყვ. III-IV, ნყ.VI-VII.

ხასიათდება დეკორატიულობით, სამკურნალო და საკვები თვისებებით. მნიშვნელოვანია ფლორის ისტორიის შესწავლისათვის. კავკასიურ-წინა აზიური სახეობაა, მესამეული პერიოდის რელიქტი. კლასიკური ადგილსამყოფელია ჩრდ.კავკასია, მდინარეებს კუმასა და საბლიას შორის. საერთო გავრცელება: ყირიმი, შუა აზია, მცირე აზია, ირანი.

კავკასია: იმიერკავკასია; ამიერკავკასია: აზერბაიჯანი, სომხეთი (Гроссгейм, 1940; Фл. СССР, 1935).

საქართველოში გავრცელებულია: სამხრ. ოსეთი, ქართლი, ჯავახეთი. (საქ. მც. სარკვ., 1969). ჩვენი მონაცემებით დამატებით აღინიშნება ფშავსა და ხევსურეთში (არაგვის ხეობა).

იზრდება ღორღიან ადგილებში, მშრალ ფერდობებსა და კლდეებზე, ბუჩქნარებში, მთის წინებსა და მთის შუა სარტყელში, ზღ.დ. 500-1200 მ; გავრცელების ოპტიმუმია 500-800 მ. გვხვდება მცირე ჯგუფებისა და მცირე ფრაგმენტების სახით.

თბილისის მიდამოებში დღევანდელი მდგომარეობით სახეობას გაქრობა ემუქრება. დაკავებული ფართობი და მასთან ერთად რიცხოვნობა უკიდურესად მცირეა.

[რედაქტირება] წყარო

პირადი ხელსაწყოები
სახელთა სივრცე

ვარიანტები
მოქმედებები
ნავიგაცია
ხელსაწყოები