გარდაბნის ვაკე
| ხაზი 16: | ხაზი 16: | ||
<gallery> | <gallery> | ||
lerchiana, Salsola dendroides, Salicornia herbacea, Limonium meyeri, Elymus repens; სხვა მცენარეებიდან აღინიშნება: Achillea setacea, A. biebersteinii, A. neilreichii, Anchusa italica, Alcea rugosa, Allium atroviolaceum, A. rotundum, Agrimonia eupatoria, Alyssum desertorum, Ambrosia artemisifolia, Astragalus brachitropis, A. brachycarpus, Alhagi pseudalhagi, Anthemis candidissima, A. altissima, Astrodaucus orientalis, Amaranthus retroflexus, A. deflexus, Artemisia caucasica, A. scoparia, Ballota nigra, Daucus carota, Dictamnus caucasicus, Carduus nutans, Campanula rapunculoides, Carthamus lanatus, Centaurea ovina, Cirsium vulgare, Cynanchum acutum, Cichorium intybus, Convolvulus cantabrica, Chenopodium album, Crambe juncea, Dorycnium herbaceum, Euphorbia iberica, E. boissieriana, Echium biebersteinii, E. rubrum, Echium vulgare, Echinops sphaerocephalus, Eryngium campestre, E. coeruleum, Erigeron orientalis, Ecballium elaterium, Ephedra distachia, Elaeagnus angustifolia, Isatis iberica, Iurinea blanda, Heliotropium suaveolens, Helianthemum nummularium, Hypericum perforatum, Hyosciamus niger, Falcaria sioides, Galium verum, G. verticillatum, Genista patula, Geranium tuberosum, Glaucium corniculatum, Glycyrrhiza glabra, Lepidium campestre, Linum austriacum, Lathyrus hirsutum, Malva sylvestris, Medicago caucasica, M. coerulea, Melandrium boissieri, Melilotus officinalis, M. albus, Nonea lutea, Onopordum acanthium, Origanum vulgare, Ornithogalum ponticum, Peganum harmala, Pistacia mutica (Un), Phlomis tuberosa, Potentilla recta, Prunus spinosa, Pyrus salicifolia, Rhamnus cathartica, Rosa canina, Rubia tinctorum, Salvia nemorosa, S. verbascifolia, S. verticillata, Scabiosa columbaria, S. rotata, Silybum marianum, Sideritis montana, Spyraea hypericifolia, Tamarix ramosissima, Teucrium polium, Tragopogon graminifolius, T. serotinus, Taraxacum praticola, Tribulus terrestris, Trifolium diffusum, Xanthium spinosum, X. strumarium, Zygophyllum fabago, Ziziphora capitata, Vicia angustifolia. | lerchiana, Salsola dendroides, Salicornia herbacea, Limonium meyeri, Elymus repens; სხვა მცენარეებიდან აღინიშნება: Achillea setacea, A. biebersteinii, A. neilreichii, Anchusa italica, Alcea rugosa, Allium atroviolaceum, A. rotundum, Agrimonia eupatoria, Alyssum desertorum, Ambrosia artemisifolia, Astragalus brachitropis, A. brachycarpus, Alhagi pseudalhagi, Anthemis candidissima, A. altissima, Astrodaucus orientalis, Amaranthus retroflexus, A. deflexus, Artemisia caucasica, A. scoparia, Ballota nigra, Daucus carota, Dictamnus caucasicus, Carduus nutans, Campanula rapunculoides, Carthamus lanatus, Centaurea ovina, Cirsium vulgare, Cynanchum acutum, Cichorium intybus, Convolvulus cantabrica, Chenopodium album, Crambe juncea, Dorycnium herbaceum, Euphorbia iberica, E. boissieriana, Echium biebersteinii, E. rubrum, Echium vulgare, Echinops sphaerocephalus, Eryngium campestre, E. coeruleum, Erigeron orientalis, Ecballium elaterium, Ephedra distachia, Elaeagnus angustifolia, Isatis iberica, Iurinea blanda, Heliotropium suaveolens, Helianthemum nummularium, Hypericum perforatum, Hyosciamus niger, Falcaria sioides, Galium verum, G. verticillatum, Genista patula, Geranium tuberosum, Glaucium corniculatum, Glycyrrhiza glabra, Lepidium campestre, Linum austriacum, Lathyrus hirsutum, Malva sylvestris, Medicago caucasica, M. coerulea, Melandrium boissieri, Melilotus officinalis, M. albus, Nonea lutea, Onopordum acanthium, Origanum vulgare, Ornithogalum ponticum, Peganum harmala, Pistacia mutica (Un), Phlomis tuberosa, Potentilla recta, Prunus spinosa, Pyrus salicifolia, Rhamnus cathartica, Rosa canina, Rubia tinctorum, Salvia nemorosa, S. verbascifolia, S. verticillata, Scabiosa columbaria, S. rotata, Silybum marianum, Sideritis montana, Spyraea hypericifolia, Tamarix ramosissima, Teucrium polium, Tragopogon graminifolius, T. serotinus, Taraxacum praticola, Tribulus terrestris, Trifolium diffusum, Xanthium spinosum, X. strumarium, Zygophyllum fabago, Ziziphora capitata, Vicia angustifolia. | ||
| + | |||
==წყარო== | ==წყარო== | ||
12:06, 28 ნოემბერი 2023-ის ვერსია
გარდაბნის ვაკე (ყარაიის ველი) ყარაიაზი განლაგებულია ქვემო ქართლის ვაკის აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე მტკვრის მარცხენა მხარეს, ივრის ზეგანს (ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთით), მდინარე მტკვარსა (დასავლეთით) და საქართველოს და აზერბაიჯანის საზღვარს (სამხრეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით) შორის. გარდაბნის ვაკე აკუმულაციური ტერასული ვაკეა. სიმაღლე 260-450 მ, აგებულია ძველი და ახალგაზრდა ალუვიური ნალექებით (რიყნარი, ქვიშნარი, თიხნარი). ჰავა მშრალი სუბტროპიკულია. ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურა 12,9°C, იანვრის საშუალო ტემპერატურა 0,3°C, ივლისი 25,3°C. აბსოლუტური მინიმალური ტემპერატურა - 25°C, აბსოლუტური მაქსიმალური 41°C. ნალექები 422 მმ წელი- წადში. მაქსიმალური მაისშია (68 მმ), მინიმალური - იანვარში (16 მმ). გარდაბნის ვაკე მდინარეებით ღარიბია. დასავლეთით ჩამოუდის მდინარე მტკვარი, ტერიტორიის დიდი ნაწილი ირწყვის გარდაბნის არხით, სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობს ჯანდარის ტბა. გარდაბნის ვაკეზე ჭარბობს სხვადასხვა სახის წაბლა ნიადაგი. ტაფობებსა და ურწყავ უბნებში გავრცელებულია დამლაშებული და ბიცობიანი ნიადაგები, მდინარე მტკვრის გაყოლებით - ალუვიური ნიადაგი.
მცენარეულ საფარში გაბატონებულია მშრალი სტეპისა და ნახევარუდაბნოს ასოციაციები. დამახასიათებელია უროიანი და ავშნიან-უროიანები. ფართოდაა გავრცელებული ავშანი და მლაშობის მცენარეები. მტკვრის სანაპიროზე ფრაგმენტებად შემორჩენილია ჭალის ტყეები. გარდაბნის ვაკის ფარგლებში განვითარებულია ჭალის ტყის, ტერასული ვაკის სტეპისა და ნახევარუდაბნოს მშრალი სტეპის ლანდშაფტები. ვაკის დიდი ნაწილი გადახნულია, გამოყენებულია მარცვლეული და ბაღჩეულ-ბოსტნეული კულტურებისათვის, ურწყავ ადგილებზე საძოვრებია. გარდაბნის ვაკის ერთ-ერთ მონაკვეთზე, ჯანდარის ტბამდე, მტკვრის მარცხენა მხარეს, მცენარეული საფარი უროიანებისაგან შედგება, რომელიც ქმნის ძლიერ კორდებს; მასთან ერთად გვხვდება უროიან-ვაციწვერიანი (Bothriochloa ischaemum + Festuca valesiana) ფიტოცენოზები. აქ წარმოდგენილია კონსტანტური სახეობები: Paliurus spina-christi, Astracantha caucasica, Rhamnus pallasii, Rosa canina, Prunus spinosa, Carpinus orientalis, Spiraea hypericifolia, Dactylis glomerata, Thymus tiflisiensis, Artemisia
კვრინჩხი - Prunus spinosa
პატარძალა -Anchusa italica
ჯორისძუა - Ephedra distachia - Ephedra distachia
კრაზანა - Hypericum perforatum
თავკომბალა - Echinops sphaerocephalus
მზეყვავილა - Helianthemum nummularium
ასკილი - Rosa canina
გრაკლა - Spiraea hypericifolia
- ==წყარო==
