აბულასანი
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''აბულასანი''' - [[ქართლის ერისთავი]] 1185-1188 წწ.; [[თბილისი|თბილისის]] [[ამირა]] და [[მეჭურჭლეთუხუხცესი]] 1187-1188 წწ. დასავლეთ საქართველოს დიდებული; დაწინაურებული საქართველოს სამეფო კარზე თამარის პირველი ქორწინების წლებში. | + | '''აბულასანი''' - [[ქართლის ერისთავი]] 1185-1188 წწ.; [[თბილისი|თბილისის]] [[ამირა]] და [[მეჭურჭლეთუხუხცესი]] 1187-1188 წწ. დასავლეთ საქართველოს დიდებული; დაწინაურებული [[საქართველო|საქართველოს]] სამეფო კარზე თამარის პირველი ქორწინების წლებში. |
| − | ლურჯი მონასტრის ცნობილ წარწერაში აბულასანი რამდენიმე მაღალი თანამდებობით, მათ შორის ქართლის [[ერისთავი|ერისთავად]] მოიხსენიება. მკვლევართა ნაწილს აეჭვებს მისი ქართლის ერისთავობა, რაც ამ დროს რატი სურამელს უნდა ჰქონოდა, მაგრამ წარწერის მონაცემებში ეჭვის შეტანა ძნელია. აბულასანის აღზევება დაკავშირებული ჩანს თამარის პირველ ქორწინებასთან, რამდენადაც იგი გიორგი რუსის ჩამოყვანის ერთ-ერთი ინიციატორი და მასთან დაახლოვებული პირი იყო. ვარაუდობენ, რომ ქართლის | + | ლურჯი მონასტრის ცნობილ წარწერაში აბულასანი რამდენიმე მაღალი თანამდებობით, მათ შორის ქართლის [[ერისთავი|ერისთავად]] მოიხსენიება. მკვლევართა ნაწილს აეჭვებს მისი ქართლის ერისთავობა, რაც ამ დროს [[რატი (I) სურამელი|რატი სურამელს]] უნდა ჰქონოდა, მაგრამ წარწერის მონაცემებში ეჭვის შეტანა ძნელია. აბულასანის აღზევება დაკავშირებული ჩანს თამარის პირველ ქორწინებასთან, რამდენადაც იგი გიორგი რუსის ჩამოყვანის ერთ-ერთი ინიციატორი და მასთან დაახლოვებული პირი იყო. ვარაუდობენ, რომ ქართლის ერისთავობა რატი სურამელს უნდა დაეკარგა აბულასანის გამო. ამ უკანასკნელის კარიერის დასასრული გიორგი რუსის საბოლოო განდევნას (1188) უკავშირდება. ამის შემდეგ, როგორც ჩანს, სურამელები იბრუნებენ ქართლის ერისთავობას. |
თამარის პირველი ქორწინების დროს აღზევებული დიდებული, რამდენიმე მაღალი თანამდებობის მფლობელი. გიორგი რუსის დამარცხების შემდეგ წყაროებიდან მისი სახელი იშლება. | თამარის პირველი ქორწინების დროს აღზევებული დიდებული, რამდენიმე მაღალი თანამდებობის მფლობელი. გიორგი რუსის დამარცხების შემდეგ წყაროებიდან მისი სახელი იშლება. | ||
| ხაზი 18: | ხაზი 18: | ||
[[კატეგორია:თბილისის ამირები]] | [[კატეგორია:თბილისის ამირები]] | ||
[[კატეგორია:საქართველოს ქალაქების ამირები]] | [[კატეგორია:საქართველოს ქალაქების ამირები]] | ||
| + | [[კატეგორია:ერისთავები]] | ||
| + | [[კატეგორია:საქართველოს მოხელეები XI--XV საუკუნეში]] | ||
| + | [[კატეგორია:ქართლის ერისთავები]] | ||
12:41, 12 ივნისი 2017-ის ვერსია
აბულასანი - ქართლის ერისთავი 1185-1188 წწ.; თბილისის ამირა და მეჭურჭლეთუხუხცესი 1187-1188 წწ. დასავლეთ საქართველოს დიდებული; დაწინაურებული საქართველოს სამეფო კარზე თამარის პირველი ქორწინების წლებში.
ლურჯი მონასტრის ცნობილ წარწერაში აბულასანი რამდენიმე მაღალი თანამდებობით, მათ შორის ქართლის ერისთავად მოიხსენიება. მკვლევართა ნაწილს აეჭვებს მისი ქართლის ერისთავობა, რაც ამ დროს რატი სურამელს უნდა ჰქონოდა, მაგრამ წარწერის მონაცემებში ეჭვის შეტანა ძნელია. აბულასანის აღზევება დაკავშირებული ჩანს თამარის პირველ ქორწინებასთან, რამდენადაც იგი გიორგი რუსის ჩამოყვანის ერთ-ერთი ინიციატორი და მასთან დაახლოვებული პირი იყო. ვარაუდობენ, რომ ქართლის ერისთავობა რატი სურამელს უნდა დაეკარგა აბულასანის გამო. ამ უკანასკნელის კარიერის დასასრული გიორგი რუსის საბოლოო განდევნას (1188) უკავშირდება. ამის შემდეგ, როგორც ჩანს, სურამელები იბრუნებენ ქართლის ერისთავობას.
თამარის პირველი ქორწინების დროს აღზევებული დიდებული, რამდენიმე მაღალი თანამდებობის მფლობელი. გიორგი რუსის დამარცხების შემდეგ წყაროებიდან მისი სახელი იშლება.
წყაროები და ლიტერატურა
ისტორიანი და აზმანი 1959: 36, 79; Такаишвили 1905: 154: ბერიძე 1948: 96-97; ინგოროყვა 1963: 652; მუსხელიშვილი 1966: 213-214; მესხია 1979: 30-36; ჩხატარაიშვილი (1974 წ. წაკითხული მოხსენება); ანთელავა 1983: 224.
წყარო
ცენტრალური და ადგილობრივი სამოხელეო წყობა შუა საუკუნეების საქართველოში. [ენციკლოპედიური ლექსიკონი]. – კორნელი კეკელიძის სახელობის საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი. – თბილისი2017