დეტერმინირება
NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
(ახალი გვერდი: დეტერმინირება – (ლათ. Determination – „შემოსაზღვრა“, „განსაზღვრა“) – ...) |
|||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
დეტერმინირება – (ლათ. Determination – „შემოსაზღვრა“, „განსაზღვრა“) – მოვლენათა ერთი ჯგუფის განსაზღვრა, გაპირობება მოვლენათა სხვა ჯგუფით. | დეტერმინირება – (ლათ. Determination – „შემოსაზღვრა“, „განსაზღვრა“) – მოვლენათა ერთი ჯგუფის განსაზღვრა, გაპირობება მოვლენათა სხვა ჯგუფით. | ||
| − | დეტერმინირებული სისტემა ეწოდება ისეთ | + | დეტერმინირებული სისტემა ეწოდება ისეთ [[სისტემა (მათემატიკური)|სისტემა]]ს, რომელშიც პროცესები ისეა ურთიერთშეკავშირებული, რომ შეგვიძლია დავაკვირდეთ მიზეზებისა და შედეგების მთლიან ჯაჭვს. |
| − | მაგალითად, | + | მაგალითად, [[მექანიკა]]ში მართებულია [[ნიუტონი ისააკ|ნიუტონ]]-[[ლაპლასი პიერ სიმონ|ლაპლასის]] დეტერმინირების პრინციპი, რომლის თანახმადაც [[ნივთიერი წერტილი|ნივთიერ წერტილთა]] სისტემის მოძრაობა სავსებით დეტერმინირებულია: წერტილის საწყისი მდებარეობის ([[ფაილი:Matem005.png]]<sub>0</sub>) და საწყისი სიჩქარის ([[ფაილი:Masa009.png]]<sub>0</sub>) მოცემა ცალსახად განსაზღვრავს მის შემდგომ [[მოძრაობა]]ს. |
მიმდინარე ცვლილება 14:59, 28 ივნისი 2024 მდგომარეობით
დეტერმინირება – (ლათ. Determination – „შემოსაზღვრა“, „განსაზღვრა“) – მოვლენათა ერთი ჯგუფის განსაზღვრა, გაპირობება მოვლენათა სხვა ჯგუფით.
დეტერმინირებული სისტემა ეწოდება ისეთ სისტემას, რომელშიც პროცესები ისეა ურთიერთშეკავშირებული, რომ შეგვიძლია დავაკვირდეთ მიზეზებისა და შედეგების მთლიან ჯაჭვს.
მაგალითად, მექანიკაში მართებულია ნიუტონ-ლაპლასის დეტერმინირების პრინციპი, რომლის თანახმადაც ნივთიერ წერტილთა სისტემის მოძრაობა სავსებით დეტერმინირებულია: წერტილის საწყისი მდებარეობის (
0) და საწყისი სიჩქარის (
0) მოცემა ცალსახად განსაზღვრავს მის შემდგომ მოძრაობას.