ფილიოკვე
(→წყარო) |
|||
| ხაზი 12: | ხაზი 12: | ||
== წყარო == | == წყარო == | ||
| − | + | [[ქრისტიანობის ლექსიკონი]] | |
[[კატეგორია:რელიგია]] | [[კატეგორია:რელიგია]] | ||
[[კატეგორია:რელიგიური ტერმინები]] | [[კატეგორია:რელიგიური ტერმინები]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 22:39, 19 ივნისი 2023 მდგომარეობით
ფილიოკვე - (ლათინ.) სიტყვა-სიტყვით ნიშნავს: „და ძისაგანაც“. ტერმინი ლათინურმა ეკლესიამ დაამკვიდრა ნიკეა-კონსტანტინოპოლის სიმბოლოში სული წმიდასთან მიმართებაში.
ამ დოგმატური ფორმულის ისტორიული საწყისი საკმაოდ ბუნდოვანია. ცალკეულ მოსაზრებათა თანახმად, ის ტოლედოს III კრებიდან (589) იღებს დასაბამს, ზოგი მას კიდევ უფრო ადრეულ ხანას, კერძოდ, სარაგოსას კრების პერიოდს (380) უკავშირებს. დარწმუნებით იმის თქმა შეიძლება, რომ „ფილიოკვე“ დაახლოებით VI საუკუნეში ესპანურ, მოზარაბიკულ ლიტურგიაში დამკვიდრდა. აქედან მისი გამოყენება გავრცელდა საფრანგეთში, გერმანიასა და შემდეგ - იტალიაში.
ეს ტერმინი დასავლეთისა და აღმოსავლეთის ეკლესიათა შორის ერთ-ერთი უმწვავესი თეოლოგიური კამათის მიზეზი გახდა. მართლაც, დასავლეთის ეკლესია მიიჩნევს, რომ სული წმიდა „გამოვალს მამისაგან და ძისაგან (filioque)“, ხოლო აღმოსავლეთის ეკლესია კი აცხადებს, რომ სული წმიდა გამოდის „მამა ღმრთისგან ძის მეშვეობით“ (per Filium), რაც სამების საიდუმლოების განსხვავებულ განმარტებათა საფუძველს ქმნის. მოძღვრების თვალსაზრისით, გამოთქმა „ფილიოკვე“ აღმოსავლური სქიზმის (1054) ერთ-ერთ მიზეზად იქცა.
