დისკრიმინაცია
(ახალი გვერდი: '''დისკრიმინაცია''' - (ლათინური ''discriminatio'' – განსხვავება), სახელმწიფ...) |
|||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''დისკრიმინაცია''' - (ლათინური ''discriminatio'' – განსხვავება), | + | '''დისკრიმინაცია''' - (ლათინური ''discriminatio'' – განსხვავება), ადამიანის უფლებათა შეზღუდვა ან შელახვა სოციალური, რასობრივი, ეროვნული, ენობრივი, სქესობრივი კუთვნილების, პოლიტიკურ, რელიგიურ ან სხვაგვარი მდგომარეობის მიხედვით. დისკრიმინაცია გულისხმობს ადამიანისთვის პოლიტიკური, სამოქალაქო, ეკონომიკური, სოციალური ან კულტურული უფლებების და თავისუფლებების ჩამორთმევას. დისკრიმინაცია ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა ძირითად პრინციპს: რომ ყველა ადამიანი თანასწორია ღირსების თვალსაზრისით და მათზე ვრცელდება ერთი და იგივე ფუნდამენტური უფლებები. დისკრიმინაციის სხვა ფორმებია სექსიზმი, ეიჯიზმი, ჰომოფობია, ანტისემიტიზმი და რელიგიური შეუწყნარებლობა და ქსენოფობია. |
| + | დისკრიმინაცია შეიძლება მოხდეს პირდაპირი ან არაპირდაპირი გზით. | ||
| + | ===პირდაპირი დისკრიმინაცია==== | ||
| + | პირდაპირი დისკრიმინაციისათვის დამახასიათებელია პიროვნების ან ჯგუფის დისკრიმინაციის სურვილი, როგორიცაა დასაქმების სამსახური, რომელიც არ ღებულობს ბოშების განცხადებებს ან საცხოვრებელი სახლების მფლობელი კომპანია, რომელიც არ აქირავებს ბინებს იმიგრანტებს. „პირდაპირი დისკრიმინაცია არის, როდესაც ერთ პიროვნებას რასობრივი ან ეთნიკური წარმომავლობის საფუძველზე ნაკლები პატივისცემით ეპყრობიან, ვიდრე ეპყრობიან ან მოეპყრობოდნენ მეორეს ანალოგიურ სიტუაციაში“. | ||
| + | პირდაპირი დისკრიმინაცია დაკავშირებულია პოლიტიკის ან გარკვეული ღონისძიებების ზემოქმედებასთან. მას ადგილი აქვს, როდესაც თითქოსდა ნეიტრალური დებულება, კრიტერიუმი ან პრაქტიკა დე ფაქტოდ აყენებს პიროვნებას ან კონკრეტული უმცირესობის წევრს სხვებთან შედარებით არაპრივილეგირებულ მდგომარეობაში. მაგალითებისათვის შეიძლება მოვიყვანოთ მოთხოვნა, რომლის მიხედვითაც არსებობს სიმაღლის კრიტერიუმები მეხანძრეებისათვის (ამგვარად დისკრიმინაციას განიცდის უფრო მეტი ქალი ვიდრე მამაკაცი), უნივერმაღის განცხადება, რომლის მიხედვითაც სამსახურში არ ღებულობენ გრძელკაბიან ქალებს, სამთავრობო ოფისი ან სკოლის ადმინისტრაცია, რომელიც კრძალავს პირების შესვლას ან დასწრებას თავსაბურავით. ეს წესები თითქოსდა ნეიტრალურია, თუმცა შესაძლოა არაპრივილეგირებულ მდგომარეობაში ჩააყენოს კონკრეტული უმცირესობის ან კონფესიების წევრები, რომლებიც ატარებენ გრძელ კაბებს ან თავსაფრებს. | ||
| − | |||
| − | |||
| + | |||
| + | |||
| + | |||
| + | ==წყარო== | ||
| + | * ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო სამართალი: ლექსიკონი-ცნობარი | ||
| + | * ბრანდერი პატრიცია. კომპასი: სახელმძღვ. ადამიანის უფლებათა განათლ. სფეროში ახალგაზრდების მონაწილეობით | ||
[[კატეგორია:ადამიანის უფლებები]] | [[კატეგორია:ადამიანის უფლებები]] | ||
12:03, 8 ივნისი 2018-ის ვერსია
დისკრიმინაცია - (ლათინური discriminatio – განსხვავება), ადამიანის უფლებათა შეზღუდვა ან შელახვა სოციალური, რასობრივი, ეროვნული, ენობრივი, სქესობრივი კუთვნილების, პოლიტიკურ, რელიგიურ ან სხვაგვარი მდგომარეობის მიხედვით. დისკრიმინაცია გულისხმობს ადამიანისთვის პოლიტიკური, სამოქალაქო, ეკონომიკური, სოციალური ან კულტურული უფლებების და თავისუფლებების ჩამორთმევას. დისკრიმინაცია ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა ძირითად პრინციპს: რომ ყველა ადამიანი თანასწორია ღირსების თვალსაზრისით და მათზე ვრცელდება ერთი და იგივე ფუნდამენტური უფლებები. დისკრიმინაციის სხვა ფორმებია სექსიზმი, ეიჯიზმი, ჰომოფობია, ანტისემიტიზმი და რელიგიური შეუწყნარებლობა და ქსენოფობია.
დისკრიმინაცია შეიძლება მოხდეს პირდაპირი ან არაპირდაპირი გზით.
პირდაპირი დისკრიმინაცია=
პირდაპირი დისკრიმინაციისათვის დამახასიათებელია პიროვნების ან ჯგუფის დისკრიმინაციის სურვილი, როგორიცაა დასაქმების სამსახური, რომელიც არ ღებულობს ბოშების განცხადებებს ან საცხოვრებელი სახლების მფლობელი კომპანია, რომელიც არ აქირავებს ბინებს იმიგრანტებს. „პირდაპირი დისკრიმინაცია არის, როდესაც ერთ პიროვნებას რასობრივი ან ეთნიკური წარმომავლობის საფუძველზე ნაკლები პატივისცემით ეპყრობიან, ვიდრე ეპყრობიან ან მოეპყრობოდნენ მეორეს ანალოგიურ სიტუაციაში“.
პირდაპირი დისკრიმინაცია დაკავშირებულია პოლიტიკის ან გარკვეული ღონისძიებების ზემოქმედებასთან. მას ადგილი აქვს, როდესაც თითქოსდა ნეიტრალური დებულება, კრიტერიუმი ან პრაქტიკა დე ფაქტოდ აყენებს პიროვნებას ან კონკრეტული უმცირესობის წევრს სხვებთან შედარებით არაპრივილეგირებულ მდგომარეობაში. მაგალითებისათვის შეიძლება მოვიყვანოთ მოთხოვნა, რომლის მიხედვითაც არსებობს სიმაღლის კრიტერიუმები მეხანძრეებისათვის (ამგვარად დისკრიმინაციას განიცდის უფრო მეტი ქალი ვიდრე მამაკაცი), უნივერმაღის განცხადება, რომლის მიხედვითაც სამსახურში არ ღებულობენ გრძელკაბიან ქალებს, სამთავრობო ოფისი ან სკოლის ადმინისტრაცია, რომელიც კრძალავს პირების შესვლას ან დასწრებას თავსაბურავით. ეს წესები თითქოსდა ნეიტრალურია, თუმცა შესაძლოა არაპრივილეგირებულ მდგომარეობაში ჩააყენოს კონკრეტული უმცირესობის ან კონფესიების წევრები, რომლებიც ატარებენ გრძელ კაბებს ან თავსაფრებს.
წყარო
- ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო სამართალი: ლექსიკონი-ცნობარი
- ბრანდერი პატრიცია. კომპასი: სახელმძღვ. ადამიანის უფლებათა განათლ. სფეროში ახალგაზრდების მონაწილეობით
