იპოდრომი
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| + | [[ფაილი:Ipodromi.JPG|thumb|იპოდრომი]] | ||
'''იპოდრომი''' – (ძვ.ბერძ. ἱππόδρομος, სიტყვიდან ἵππος — ცხენი და δρόμος — სირბილი), სპეციალურად მომზადებული და მოწყობილი ადგილი ცხენოსნობაში შეჯიბრებების ჩასატარებლად, აგრეთვე ცხენების გამოსაცდელად. ძველ [[რომი|რომში]] და შემდეგ [[ბიზანტია]]ში იპოდრომი წარმოადგენდა არა მარტო სპორტული არამედ საზოგადოებრივი ცხოვრების ცენტრსაც. | '''იპოდრომი''' – (ძვ.ბერძ. ἱππόδρομος, სიტყვიდან ἵππος — ცხენი და δρόμος — სირბილი), სპეციალურად მომზადებული და მოწყობილი ადგილი ცხენოსნობაში შეჯიბრებების ჩასატარებლად, აგრეთვე ცხენების გამოსაცდელად. ძველ [[რომი|რომში]] და შემდეგ [[ბიზანტია]]ში იპოდრომი წარმოადგენდა არა მარტო სპორტული არამედ საზოგადოებრივი ცხოვრების ცენტრსაც. | ||
| − | + | იპოდრომს აქვს სხვადასხვა სიგრძის საჭენებელი ოვალური თიხნარი ბილიკები. ჩორთმავალი ცხენებისთვის განკუთვნილი ბილიკის სიგრძეა არანაკლებ 800 მ, სიგანე – არანაკლებ 15 მ, ფინიშის სწორი – 250 მ და მეტი. საჯდომი ცხენების საჭენებელი წრე იმავე სიგანისაა, საერთო სიგრძე – არანაკლებ 1600 მ, ფინიშის სწორი – არანაკლებ 400 მ. ცენტრიდანული ძალის ზემოქმედების შესამცირებლად მოსახვევებში კეთდება 10-12-გრადუსიანი ვირაჟები. ბილიკის შიგნითა კიდეში ჩადგმული ბოძებით აღინიშნება სტარტისა და ფინიშის ადგილები, დისტანციის ცალკეული მონაკვეთები. დიდი იპოდრომების შიგა მოედნებს იყენებენ სტიპლ-ჩეიზის სპეციალური ტრასის მოსაწყობად და სხვადასხვა ცხენოსნური სპორტული თამაშობისათვის. ფინიშის მონაკვეთის გასწვრივ განლაგებულია მაყურებელთა ტრიბუნა, ფინიშის ბოძთან – სამსაჯო [[კოშკი]]. იპოდრომის ტერიტორიაზე ან მის სიახლოვეს განთავსებულია თავლა, ვეტერინალური ლაზარეთი, კარანტინი, [[სამჭედლო]] და სხვა სამეურნეო სამსახურები. შუა საუკუნეების თბილისის მთავარი ცხენთსა-რბიელი მდებარეობდა გარეთუბანში, მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე. 1840-იან წლებში გაიხსნა დიდუბის იპოდრომი, ერთი საუკუნის შემდეგ კი ცხენთგამოცდის მთავარ ასპარეზად იქცა დელისის იპოდრომი. ამჟამად თბილისის იპოდრომი მდებარეობს ლისის ტბის მიდამოებში. | |
| ხაზი 7: | ხაზი 8: | ||
==წყარო== | ==წყარო== | ||
| − | [[ხელოვნების განმარტებითი ლექსიკონი]] | + | * [[ხელოვნების განმარტებითი ლექსიკონი]] |
| + | * [[სამშენებლო ენციკლოპედიური ლექსიკონი]] | ||
[[კატეგორია:იპოდრომი]] | [[კატეგორია:იპოდრომი]] | ||
მიმდინარე ცვლილება 16:49, 23 ივნისი 2022 მდგომარეობით
იპოდრომი – (ძვ.ბერძ. ἱππόδρομος, სიტყვიდან ἵππος — ცხენი და δρόμος — სირბილი), სპეციალურად მომზადებული და მოწყობილი ადგილი ცხენოსნობაში შეჯიბრებების ჩასატარებლად, აგრეთვე ცხენების გამოსაცდელად. ძველ რომში და შემდეგ ბიზანტიაში იპოდრომი წარმოადგენდა არა მარტო სპორტული არამედ საზოგადოებრივი ცხოვრების ცენტრსაც.
იპოდრომს აქვს სხვადასხვა სიგრძის საჭენებელი ოვალური თიხნარი ბილიკები. ჩორთმავალი ცხენებისთვის განკუთვნილი ბილიკის სიგრძეა არანაკლებ 800 მ, სიგანე – არანაკლებ 15 მ, ფინიშის სწორი – 250 მ და მეტი. საჯდომი ცხენების საჭენებელი წრე იმავე სიგანისაა, საერთო სიგრძე – არანაკლებ 1600 მ, ფინიშის სწორი – არანაკლებ 400 მ. ცენტრიდანული ძალის ზემოქმედების შესამცირებლად მოსახვევებში კეთდება 10-12-გრადუსიანი ვირაჟები. ბილიკის შიგნითა კიდეში ჩადგმული ბოძებით აღინიშნება სტარტისა და ფინიშის ადგილები, დისტანციის ცალკეული მონაკვეთები. დიდი იპოდრომების შიგა მოედნებს იყენებენ სტიპლ-ჩეიზის სპეციალური ტრასის მოსაწყობად და სხვადასხვა ცხენოსნური სპორტული თამაშობისათვის. ფინიშის მონაკვეთის გასწვრივ განლაგებულია მაყურებელთა ტრიბუნა, ფინიშის ბოძთან – სამსაჯო კოშკი. იპოდრომის ტერიტორიაზე ან მის სიახლოვეს განთავსებულია თავლა, ვეტერინალური ლაზარეთი, კარანტინი, სამჭედლო და სხვა სამეურნეო სამსახურები. შუა საუკუნეების თბილისის მთავარი ცხენთსა-რბიელი მდებარეობდა გარეთუბანში, მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე. 1840-იან წლებში გაიხსნა დიდუბის იპოდრომი, ერთი საუკუნის შემდეგ კი ცხენთგამოცდის მთავარ ასპარეზად იქცა დელისის იპოდრომი. ამჟამად თბილისის იპოდრომი მდებარეობს ლისის ტბის მიდამოებში.
