ცელულოზა
(ახალი გვერდი: წარწერის ტექსტი [[ფაილი:Celuloza 2.JPG|thumb|მარცხნივ|წარ...) |
|||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
[[ფაილი:Celuloza 1.JPG|thumb|წარწერის ტექსტი]] | [[ფაილი:Celuloza 1.JPG|thumb|წარწერის ტექსტი]] | ||
[[ფაილი:Celuloza 2.JPG|thumb|მარცხნივ|წარწერის ტექსტი]] | [[ფაილი:Celuloza 2.JPG|thumb|მარცხნივ|წარწერის ტექსტი]] | ||
| − | '''ცელულოზა''' − (ახ. ლათ. cellulāris < cellul(a) პატარა ოთახი და -āris ბოლოსართი), [[მერქანი|მერქნის]] ნაფოტების ხარშვით მიღებული, გრძელი ძაფისებრი, თეთრი, მაგარი, მდგრადი ნივთიერება, რომელიც არ იშლება 200°C ტემპერატურამდე, მაგრამ შედის წვადი მასალების ჯგუფში. ქიმიური ფორმულა (С<sub>6</sub>Н<sub>10</sub>О<sub>5</sub>)n, აალების ტემპერატურა – 275°C, თვითაალების – 420°C. არ იხსნება წყალსა და სუსტ მჟავებში. | + | '''ცელულოზა''' − (ახ. ლათ. cellulāris < cellul(a) პატარა ოთახი და -āris ბოლოსართი), [[მერქანი|მერქნის]] ნაფოტების ხარშვით მიღებული, გრძელი ძაფისებრი, თეთრი, მაგარი, მდგრადი ნივთიერება, რომელიც არ იშლება 200°C ტემპერატურამდე, მაგრამ შედის წვადი მასალების ჯგუფში. ქიმიური ფორმულა (С<sub>6</sub>Н<sub>10</sub>О<sub>5</sub>)n, [[აალება|აალების]] ტემპერატურა – 275°C, თვითაალების – 420°C. არ იხსნება წყალსა და სუსტ მჟავებში. |
| − | ტექნიკური ცელულოზის ძირითადი შემადგენელი ნაწილია ლიგნინი და ჰემიცელულოზა (სხვადასხვა ნახშირწყალბადის ერთიანობა). ცელულოზისგან იღებენ: ხელოვნურ | + | ტექნიკური ცელულოზის ძირითადი შემადგენელი ნაწილია ლიგნინი და ჰემიცელულოზა (სხვადასხვა ნახშირწყალბადის ერთიანობა). ცელულოზისგან იღებენ: ხელოვნურ [[ბოჭკო]]ს, [[ბამბა]]ს, [[ქაღალდი|ქაღალდს]], [[პლასტმასი|პლასტმასს]], კინო- და ფოტოფირებს, ლაქებს, უკვამლო დენთსა და სხვ.ცელულოზის წარმოებისათვის ძირითადად გამოიყენება ფისნაკლული წიწვოვანი ჯიშის მერქანი ([[ნაძვი]], [[სოჭი]]), თუმცა დღეისათვის მუშავდება ტექნოლოგიები (მაგ., სულფატური), რომელიც საშუალებას იძლევა მივიღოთ ცელულოზა ნებისმიერი მცენარეული ნედლეულისაგან. |
მიმდინარე ცვლილება 16:02, 14 ნოემბერი 2022 მდგომარეობით
ცელულოზა − (ახ. ლათ. cellulāris < cellul(a) პატარა ოთახი და -āris ბოლოსართი), მერქნის ნაფოტების ხარშვით მიღებული, გრძელი ძაფისებრი, თეთრი, მაგარი, მდგრადი ნივთიერება, რომელიც არ იშლება 200°C ტემპერატურამდე, მაგრამ შედის წვადი მასალების ჯგუფში. ქიმიური ფორმულა (С6Н10О5)n, აალების ტემპერატურა – 275°C, თვითაალების – 420°C. არ იხსნება წყალსა და სუსტ მჟავებში.
ტექნიკური ცელულოზის ძირითადი შემადგენელი ნაწილია ლიგნინი და ჰემიცელულოზა (სხვადასხვა ნახშირწყალბადის ერთიანობა). ცელულოზისგან იღებენ: ხელოვნურ ბოჭკოს, ბამბას, ქაღალდს, პლასტმასს, კინო- და ფოტოფირებს, ლაქებს, უკვამლო დენთსა და სხვ.ცელულოზის წარმოებისათვის ძირითადად გამოიყენება ფისნაკლული წიწვოვანი ჯიშის მერქანი (ნაძვი, სოჭი), თუმცა დღეისათვის მუშავდება ტექნოლოგიები (მაგ., სულფატური), რომელიც საშუალებას იძლევა მივიღოთ ცელულოზა ნებისმიერი მცენარეული ნედლეულისაგან.
