მეტროპოლიტენი

მიმდინარე ცვლილება 14:03, 21 ნოემბერი 2022 მდგომარეობით

ლონდონის მეტრო

მეტროპოლიტენი – (ფრანგ. métropolitain), რელსებიანი საქალაქო ტრანსპორტის ნაირსახეობა, რომლის გზები განლაგებულია ქუჩებისგან განცალკევებით მიწისქვეშა (გვირაბში) ან მიწისზედა (ესტაკადზე) საქალაქო ელექტრორკინიგზა. მეტროში მატარებლების მოძრაობა რეგულირდება, განრიგით. როგორც წესი, მეტროს მატარებლებს აქვთ 4-8 ვაგონი. გვირაბების დიამეტრი აღწევს 4-7 მეტრს (მაგრამ არსებობს უფრო ვიწრო გვირაბებიც, მაგალითად, ბერლინში, ვირაბების სიგანე მხოლოდ 2.3 მეტრია). სადგურების პლატფორმები ჩვეულებრივ 100-165 მ სიგრძისა და 5-20 მ სიგანის. ტრანსპორტის ეს სახეობა გამოირჩევა მაღალი წარმადობით. მას საშუალოდ საათში 50-60 ათასი ადამიანის გადაყვანა შეუძლია.

მეტროპოლიტენის ხაზის ერთი კმ-ს გაყვანა საშუალოდ 50 მლნ. აშშ დოლარამდე ჯდება (1016 წლის ფასებით). მეტროპოლიტენის სიდიდე მერყეობს 2 კმ-ანი ხაზიდან (ქ. ჰაიფა (ისრაელი) ნიუ იორკის (აშშ) მიწისქვეშა მეტროპოლიტენის სისტემამდე, რომლის საერთო სიგრძე 1300 კმ-ს აღემატება. თბილისის მეტროპოლიტენი ექსპლუატაციაში შევიდა 1966 წლის 11 იანვარს და მეოთხე მეტროს სისტემა იყო საბჭოთა კავშირში (მოსკოვის, ლენინგრადის და კიევის შემდეგ). ამჟამად თბილისის მეტროში 22 მოქმედი სადგურია, აქედან 16 განლაგებულია გლდანი-ვარკეთილის, ხოლო 6 – საბურთალოს ხაზზე. ხაზების საერთო სიგრძეა 26,4 კმ. მას წელიწადში დაახლოებით 200 მლნ. ადამიანი გადაჰყავს. მსოფლიოში ყველაზე ძველი მეტროპოლიტენებია: ლონდონის (გაიხსნა 1863 წელს), ჩიკაგოს (1892), გლაზგოს, ბუდაპეშტის (1896), ბოსტონის (1897), პარიზის (1900), ბერლინის (1902), ათენის (1904), ნიუ იორკის (1904), ფილადელფიის (1907), მოსკოვის (1935) და სხვ.

[რედაქტირება] წყარო

ხელოვნების განმარტებითი ლექსიკონი
სამშენებლო ენციკლოპედიური ლექსიკონი