პროსცენიუმი

NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ხაზი 1: ხაზი 1:
 
[[ფაილი:Prosceniumi.JPG|thumb|პროსცენიუმი. სცენის ძირითადი ნაწილი ფარდის უკანაა]]
 
[[ფაილი:Prosceniumi.JPG|thumb|პროსცენიუმი. სცენის ძირითადი ნაწილი ფარდის უკანაა]]
'''პროსცენიუმი''' –(ლათ. proscenium), მაყურებლებთან ყველაზე უფრო ახლოს მყოფი სცენის წინა ნაწილი, რომელიც [[სცენის პორტალი|პორტალი]]ს წინ მდებარეობს. ძველრომაულ თეატრში პროსცენიუმი (ანუ პულპიტუმი) ეწოდებოდა მსახიობთა სათამაშო მოედანს, რომელიც სცენის წინ იყო განლაგებული; სცენის მდიდრულად დეკორირებული [[ფასადი]] (scaenae fronts), რომელიც სვეტებით, თაღებით, ქანდაკებებით, რელიეფებით იყო მორთული, მდიდრულ, სადღესასწაულო გარემოს უქმნიდა პროსცენიუმზე მიმდინარე მოქმედებას, რომაულმა პროსცენიუმმა შემდგომი განვითარება პოვა აღორძინების ხანის იტალიაში (XVI საუკ.).  
+
'''პროსცენიუმი''' –(ლათ. proscenium), პორტალის წინ არსებული სივრცე, მაყურებელთან ყველაზე ახლო მდებარე სცენის ნაწილი. ძველრომაულ [[თეატრი|თეატრში]] პროსცენიუმად იწოდებოდა მსახიობების სათამაშო მოედანი (რომელსაც ძველად ერქვა პულპიტუმი), განთავსებული სცენის (ბერძნ. [[სკენე]]) [[ნაგებობა|ნაგებობის]] წინ.  
 
+
  
 +
რომაულმა პროსცენიუმმა განვითარება ჰპოვა მე-16 საუკუნეში [[აღორძინება|აღორძინების]] ეპოქის [[იტალია]]ში (თეატრი „ოლიმპიკო“ ვიცენჩეში, არქ. პ პალადიო). იტალიელმა [[არქიტექტორი|არქიტექტორმა]] ს. სერლიომ, თავის ტრაქტატში არქიტექტურის შესახებ (1545) აღწერა სცენის სამი სახეობა, რითაც გადადგა პირველი ნაბიჯი რენესანსული სცენა-კოლოფის წარმოშობისკენ და პირველმა დაყო სცენა [[პლანი (თეატრი)|პლანებად]]. მე-16-17 სს. ინგლისში ვითარდებოდა პროსცენიუმის სრულიად სხვა ტიპი, გამოყოფილი სცენისგან არა პორტალური [[თაღი]]თ, არამედ გასახსნელი ფარდით ან უბრალოდ კოლონებით. ეს გაშლილი, მაყურებელთა დარბაზში ღრმად შეჭრილი პროსცენიუმი ინგლისურმა თეატრმა შეინარჩუნა მე-17-18 სს. ბოლომდე („დრური-ლეინი“ ლონდონში, 1663). იგი დღესაც შენარჩუნებულია შექსპირის მემორიალურ თეატრში სტრადფორდ-ონ-ეივონი (ინგლისი).
  
  

12:01, 3 მაისი 2023-ის ვერსია

პროსცენიუმი. სცენის ძირითადი ნაწილი ფარდის უკანაა

პროსცენიუმი –(ლათ. proscenium), პორტალის წინ არსებული სივრცე, მაყურებელთან ყველაზე ახლო მდებარე სცენის ნაწილი. ძველრომაულ თეატრში პროსცენიუმად იწოდებოდა მსახიობების სათამაშო მოედანი (რომელსაც ძველად ერქვა პულპიტუმი), განთავსებული სცენის (ბერძნ. სკენე) ნაგებობის წინ.

რომაულმა პროსცენიუმმა განვითარება ჰპოვა მე-16 საუკუნეში აღორძინების ეპოქის იტალიაში (თეატრი „ოლიმპიკო“ ვიცენჩეში, არქ. პ პალადიო). იტალიელმა არქიტექტორმა ს. სერლიომ, თავის ტრაქტატში არქიტექტურის შესახებ (1545) აღწერა სცენის სამი სახეობა, რითაც გადადგა პირველი ნაბიჯი რენესანსული სცენა-კოლოფის წარმოშობისკენ და პირველმა დაყო სცენა პლანებად. მე-16-17 სს. ინგლისში ვითარდებოდა პროსცენიუმის სრულიად სხვა ტიპი, გამოყოფილი სცენისგან არა პორტალური თაღით, არამედ გასახსნელი ფარდით ან უბრალოდ კოლონებით. ეს გაშლილი, მაყურებელთა დარბაზში ღრმად შეჭრილი პროსცენიუმი ინგლისურმა თეატრმა შეინარჩუნა მე-17-18 სს. ბოლომდე („დრური-ლეინი“ ლონდონში, 1663). იგი დღესაც შენარჩუნებულია შექსპირის მემორიალურ თეატრში სტრადფორდ-ონ-ეივონი (ინგლისი).




წყარო

ხელოვნების განმარტებითი ლექსიკონი

პირადი ხელსაწყოები
სახელთა სივრცე

ვარიანტები
მოქმედებები
ნავიგაცია
ხელსაწყოები