ანტინომია

NPLG Wiki Dictionaries გვერდიდან
(სხვაობა ვერსიებს შორის)
გადასვლა: ნავიგაცია, ძიება
ხაზი 1: ხაზი 1:
 
'''ანტინომია''' — (ბერძნ. antinomia – კანონის წინააღმდეგობრივობა საკუთარ თავთან) – ფილოსოფიური ცნება, რომელიც გულისხმობს (ფორმალური ლოგიკის თვალსაზრისით) ურთირთსაწინააღმდეგო, ურთიერთგამომრიცხავი დებულების (მტკიცებულების) შეხამებას (ან ერთიანობას), ფილოსოფიური ანტინომიების გლობლური სისტემა შექმნა და ჩამოაყალიბა ი. კანტმა ნაშრომში „წმინდა გონების კრიტიკა“. ანტინომიზმი დამახასიათებელია რელიგიური ცნობიერებისათვის (წმინდა [[სამება]] „შეერთების გარეშე ერთიანია“ და „განუყოფლად განიყოფიან“, [[ქრისტე|ქრისტეში]] მოცემულია ურთიერთსაწინააღმდეგო – ადამიანური და ღვთაებრივი საწყისი). განსაკუთრებული სიმახვილით და განვითარებით გამოირჩევა ძენ-[[ბუდიზმი]], სადაც პარადოქსული, ალოგიკური, ანტინომიური ფორმულები, ერთდროული „ჰო და არა“ იქცა ცნობიერების ვერბალურ-გონისმიერ მზადებად განვითარებისა და საკუთარი თავის სრულყოფისათვის. პარადოქსულ, ალოგიკურ და აბსურდულ ფორმულებთან ერთად, ანტინომიებმა მნიშვნელოვანი ადგილი დაიკავეს ჯერ სიმბოლიზმის და ავანგარდის, შემდგომ კი მთლიანად მოდერნისტულ ხელოვნებაში. ანტინომიები პირველად აღმოაჩინეს ძველმა ბერძენმა მოაზროვნეებმა.
 
'''ანტინომია''' — (ბერძნ. antinomia – კანონის წინააღმდეგობრივობა საკუთარ თავთან) – ფილოსოფიური ცნება, რომელიც გულისხმობს (ფორმალური ლოგიკის თვალსაზრისით) ურთირთსაწინააღმდეგო, ურთიერთგამომრიცხავი დებულების (მტკიცებულების) შეხამებას (ან ერთიანობას), ფილოსოფიური ანტინომიების გლობლური სისტემა შექმნა და ჩამოაყალიბა ი. კანტმა ნაშრომში „წმინდა გონების კრიტიკა“. ანტინომიზმი დამახასიათებელია რელიგიური ცნობიერებისათვის (წმინდა [[სამება]] „შეერთების გარეშე ერთიანია“ და „განუყოფლად განიყოფიან“, [[ქრისტე|ქრისტეში]] მოცემულია ურთიერთსაწინააღმდეგო – ადამიანური და ღვთაებრივი საწყისი). განსაკუთრებული სიმახვილით და განვითარებით გამოირჩევა ძენ-[[ბუდიზმი]], სადაც პარადოქსული, ალოგიკური, ანტინომიური ფორმულები, ერთდროული „ჰო და არა“ იქცა ცნობიერების ვერბალურ-გონისმიერ მზადებად განვითარებისა და საკუთარი თავის სრულყოფისათვის. პარადოქსულ, ალოგიკურ და აბსურდულ ფორმულებთან ერთად, ანტინომიებმა მნიშვნელოვანი ადგილი დაიკავეს ჯერ სიმბოლიზმის და ავანგარდის, შემდგომ კი მთლიანად მოდერნისტულ ხელოვნებაში. ანტინომიები პირველად აღმოაჩინეს ძველმა ბერძენმა მოაზროვნეებმა.
  
 
ანტინომია – გარემოება, როდესაც [[თეორია|თეორიაში]] მტკიცდება ორი ურთიერთ გამომრიცხავი მსჯელობა, ამასთანავე თითოეული არ ეწინააღმდეგება მოცემული თეორიის [[აქსიომატიკა|აქსიომატიკას]].
 
 
ბერძნულად antinomia – კანონში წინააღმდეგობა. ეს არის ვითარება, როცა შესაძლებელია (მიღებული [[პრინციპი (მექანიკაში)|პრინციპებიდან]]) დავამტკიცოთ და ამავე დროს უარვყოთ რაიმე დებულება (ან ორი ურთიერთსაწინააღმდეგო დებულების ტოლფასობა).
 
 
ანტინომიას ზოგჯერ [[პარადოქსი (მათემატიკაში)|პარადოქსსაც]] უწოდებენ. ანტინომიები პირველად აღმოაჩინეს ძველმა ბერძენმა მოაზროვნეებმა.
 
  
  
 
==წყარო==
 
==წყარო==
 
[[მსოფლიო თეატრის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]
 
[[მსოფლიო თეატრის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]
 +
[[მათემატიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი]]
 
[[კატეგორია:ფილოსოფიური ტერმინები]]
 
[[კატეგორია:ფილოსოფიური ტერმინები]]

20:56, 20 ივლისი 2023-ის ვერსია

ანტინომია — (ბერძნ. antinomia – კანონის წინააღმდეგობრივობა საკუთარ თავთან) – ფილოსოფიური ცნება, რომელიც გულისხმობს (ფორმალური ლოგიკის თვალსაზრისით) ურთირთსაწინააღმდეგო, ურთიერთგამომრიცხავი დებულების (მტკიცებულების) შეხამებას (ან ერთიანობას), ფილოსოფიური ანტინომიების გლობლური სისტემა შექმნა და ჩამოაყალიბა ი. კანტმა ნაშრომში „წმინდა გონების კრიტიკა“. ანტინომიზმი დამახასიათებელია რელიგიური ცნობიერებისათვის (წმინდა სამება „შეერთების გარეშე ერთიანია“ და „განუყოფლად განიყოფიან“, ქრისტეში მოცემულია ურთიერთსაწინააღმდეგო – ადამიანური და ღვთაებრივი საწყისი). განსაკუთრებული სიმახვილით და განვითარებით გამოირჩევა ძენ-ბუდიზმი, სადაც პარადოქსული, ალოგიკური, ანტინომიური ფორმულები, ერთდროული „ჰო და არა“ იქცა ცნობიერების ვერბალურ-გონისმიერ მზადებად განვითარებისა და საკუთარი თავის სრულყოფისათვის. პარადოქსულ, ალოგიკურ და აბსურდულ ფორმულებთან ერთად, ანტინომიებმა მნიშვნელოვანი ადგილი დაიკავეს ჯერ სიმბოლიზმის და ავანგარდის, შემდგომ კი მთლიანად მოდერნისტულ ხელოვნებაში. ანტინომიები პირველად აღმოაჩინეს ძველმა ბერძენმა მოაზროვნეებმა.


წყარო

მსოფლიო თეატრის ენციკლოპედიური ლექსიკონი მათემატიკის ენციკლოპედიური ლექსიკონი

პირადი ხელსაწყოები
სახელთა სივრცე

ვარიანტები
მოქმედებები
ნავიგაცია
ხელსაწყოები