ტემპი (მეტყველება)
(ახალი გვერდი: '''ტემპი''' (იტალ. tempo < ლათ. tempus — დრო), – დრო), [[მეტყველება|მეტყველები...) |
|||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | '''ტემპი''' (იტალ. tempo < ლათ. tempus — დრო), – დრო), [[მეტყველება|მეტყველების]] ელემენტების წარმოთქმის სისწრაფე. ტემპი მეტყველების ერთ-ერთი მელოდიკური მახასიათებელია. ქართულში ხშირად მეტყველების ტემპი მნიშვნელოვან როლს ასრულებს [[გამონათქვამი]]ს [[სინტაგმა|სინტაგმებად]] დაყოფაში. | + | '''ტემპი''' – (იტალ. tempo < ლათ. tempus — დრო), – დრო), [[მეტყველება|მეტყველების]] ელემენტების წარმოთქმის სისწრაფე. ტემპი მეტყველების ერთ-ერთი მელოდიკური მახასიათებელია. ქართულში ხშირად მეტყველების ტემპი მნიშვნელოვან როლს ასრულებს [[გამონათქვამი]]ს [[სინტაგმა|სინტაგმებად]] დაყოფაში. |
თუ ტემპი აჩქარებულია, სინტაგმათა რაოდენობა ნაკლებია და პირუკუ – შენელებული ტემპის დროს სინტაგმათა რიცხვი იზრდება. ტემპის აჩქარებით შესაძლებელია [[რთული წინადადება]] (თანწყობილი ან ქვეწყობილი) ერთ სინტაგმად წარმოითქვას. მეტყველების ტემპი კავშირშია სინტაგმის ლოგიკურ მახვილთან: ის, რაც ნაკლებმნიშვნელოვანია, წარმოითქმის აჩქარებული ტემპით, ხოლო ის, რაზედაც მთქმელი ყურადღებას ამახვილებს – შენელებული ტემპით. ზოგიერთ პოზიციაში (მაგ. წინადადების აბსოლუტურ ბოლოში) [[სიტყვა|სიტყვის]] ლოგიკური გამოყოფის დომინანტი ხერხია ტემპის შენელება, რასაც თან სდევს ხმოვანთა დაგრძელება, | თუ ტემპი აჩქარებულია, სინტაგმათა რაოდენობა ნაკლებია და პირუკუ – შენელებული ტემპის დროს სინტაგმათა რიცხვი იზრდება. ტემპის აჩქარებით შესაძლებელია [[რთული წინადადება]] (თანწყობილი ან ქვეწყობილი) ერთ სინტაგმად წარმოითქვას. მეტყველების ტემპი კავშირშია სინტაგმის ლოგიკურ მახვილთან: ის, რაც ნაკლებმნიშვნელოვანია, წარმოითქმის აჩქარებული ტემპით, ხოლო ის, რაზედაც მთქმელი ყურადღებას ამახვილებს – შენელებული ტემპით. ზოგიერთ პოზიციაში (მაგ. წინადადების აბსოლუტურ ბოლოში) [[სიტყვა|სიტყვის]] ლოგიკური გამოყოფის დომინანტი ხერხია ტემპის შენელება, რასაც თან სდევს ხმოვანთა დაგრძელება, | ||
მიმდინარე ცვლილება 01:15, 23 თებერვალი 2024 მდგომარეობით
ტემპი – (იტალ. tempo < ლათ. tempus — დრო), – დრო), მეტყველების ელემენტების წარმოთქმის სისწრაფე. ტემპი მეტყველების ერთ-ერთი მელოდიკური მახასიათებელია. ქართულში ხშირად მეტყველების ტემპი მნიშვნელოვან როლს ასრულებს გამონათქვამის სინტაგმებად დაყოფაში. თუ ტემპი აჩქარებულია, სინტაგმათა რაოდენობა ნაკლებია და პირუკუ – შენელებული ტემპის დროს სინტაგმათა რიცხვი იზრდება. ტემპის აჩქარებით შესაძლებელია რთული წინადადება (თანწყობილი ან ქვეწყობილი) ერთ სინტაგმად წარმოითქვას. მეტყველების ტემპი კავშირშია სინტაგმის ლოგიკურ მახვილთან: ის, რაც ნაკლებმნიშვნელოვანია, წარმოითქმის აჩქარებული ტემპით, ხოლო ის, რაზედაც მთქმელი ყურადღებას ამახვილებს – შენელებული ტემპით. ზოგიერთ პოზიციაში (მაგ. წინადადების აბსოლუტურ ბოლოში) სიტყვის ლოგიკური გამოყოფის დომინანტი ხერხია ტემპის შენელება, რასაც თან სდევს ხმოვანთა დაგრძელება,
ქართულ მელოდიკაში სინტაგმის ლოგიკური მახვილი ტემპის შენელებაზეა დამყარებული.
ი. თედორაძე
