სპეთი
(ახალი გვერდი: სპეთი — სოფელი საქართველოში, საჩხერის მუნიციპალიტეტში (ჭა...) |
|||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | სპეთი | + | '''სპეთი''' – სოფელი [[საქართველო]]ში, საჩხერის მუნიციპალიტეტში (ჭალის თემი), მდებარეობს ზემო იმერეთის მაღლობზე, მდინარე [[ყვირილა |ყვირილის]] მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 800 მეტრი, საჩხერიდან 16 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 642 ადამიანი. |
====სახელწოდება==== | ====სახელწოდება==== | ||
| − | ტოპონიმ სპეთის ძირად გვაქვს სპ- ელემენტი, რომელსაც, ჩვენი ფიქრით, -ეთ სუფიქსის გავლენით კუმშვა განუცდია (ფუძიდან ხმოვანი ამოვარდნილა). სავარაუდოა, რომ სპ-ეთ-ი სიპ-ეთ-ი ფორმისაგან იყოს წარმოქმნილი, რაც ამ კუთხეში სიპი (|ლიპი) ქვისაგან შედგენილი ქანების არსებობას გვავარაუდებინებს, ძალზე არსებითია ის ფაქტი, რომ სოფ. სპეთში არის წყარო, რომელსაც სიპიწყაროს ლიპი(ს) წყალს უწოდებენ. ტერმინი სიპი(|ლიპი) საკმაოდ ხშირია | + | ტოპონიმ სპეთის ძირად გვაქვს სპ- ელემენტი, რომელსაც, ჩვენი ფიქრით, -ეთ სუფიქსის გავლენით კუმშვა განუცდია (ფუძიდან ხმოვანი ამოვარდნილა). სავარაუდოა, რომ სპ-ეთ-ი სიპ-ეთ-ი ფორმისაგან იყოს წარმოქმნილი, რაც ამ კუთხეში სიპი (|ლიპი) ქვისაგან შედგენილი ქანების არსებობას გვავარაუდებინებს, ძალზე არსებითია ის ფაქტი, რომ სოფ. სპეთში არის წყარო, რომელსაც სიპიწყაროს ლიპი(ს) წყალს უწოდებენ. ტერმინი სიპი(|ლიპი) საკმაოდ ხშირია ზემო იმერეთის ტოპონიმიაში. სიპი|სიპები ადგილთა სახელებად აქ დადასტურებულია ათამდე სოფელში (ზოდი, პერევისა, რცხილათი, სხვიტორი, ქვედა ჭალოვანი, ნიგოზეთი, ვანი, რგანი); ზედა ორღულში კი არის კლდე, რომელსაც სიპიკარი ეწოდება. იგივე სახელი გავრცობილი (სრული) სახით – სიპისკარი ოთხ სოფელში არსებობს ([[ამაშუკეთი]], კვესრევი, ბორითი, [[ითხვისი]]). სამ-ოთხგან გვხვდება [[ჰიდრონიმი]] სიპიღელე||სიპღელე. საინტერესოა, რომ აქაურ მიკროტოპონიმიაში ასევე ხშირად დასტურდება სიტყვა ლიპი. ს. ვერტყვიჭალაში, მაგალითად, არის კლდე, სახელად ლიპ-ური, რომელიც ჩვენ ფიქლ-ურ-ა-ს ანალოგად გვესახება. |
დასასრულ შეიძლებოდა დაგვეშვა ტოპონიმ სპეთის სპეტ.- სიტყვისაგან წარმომავლობის შესაძლებლობა. ეს სიტყვა დღეს [[გურული დიალექტი|გურულ დიალექტშია]] დაცული. მოსპეტილი ნიშნავს „ციცაბო ადგილი" (მდრ. იქვე მოსპეტიალებული – „ერთიანად მოწმენდილი, მოსუფთავებული“ ამ ვერსიის მიხედვით სპეთ-ი შეიძლებოდა გაგვეაზრებინა როგორც „ფერდობი ადგილი“, „ციცაბო ადგილზე გაშენებული სოფელი“. სპეტის ზემოთ მოყვანილი მნიშვნელობა ზუსტად მიესადაგება სოფლის ფიზიკურ-ოროგრაფიულ მახასიათებლებს. რაც შეეხება ვარაუდს ტოპონიმ სპეთის ძველი ქართული სპა („ჯარი, ლაშქარი") სიტყვისაგან წარმომავლობის თაობაზე, იგი, ჩვენი ფიქრით, უნდა გამოირიცხოს. | დასასრულ შეიძლებოდა დაგვეშვა ტოპონიმ სპეთის სპეტ.- სიტყვისაგან წარმომავლობის შესაძლებლობა. ეს სიტყვა დღეს [[გურული დიალექტი|გურულ დიალექტშია]] დაცული. მოსპეტილი ნიშნავს „ციცაბო ადგილი" (მდრ. იქვე მოსპეტიალებული – „ერთიანად მოწმენდილი, მოსუფთავებული“ ამ ვერსიის მიხედვით სპეთ-ი შეიძლებოდა გაგვეაზრებინა როგორც „ფერდობი ადგილი“, „ციცაბო ადგილზე გაშენებული სოფელი“. სპეტის ზემოთ მოყვანილი მნიშვნელობა ზუსტად მიესადაგება სოფლის ფიზიკურ-ოროგრაფიულ მახასიათებლებს. რაც შეეხება ვარაუდს ტოპონიმ სპეთის ძველი ქართული სპა („ჯარი, ლაშქარი") სიტყვისაგან წარმომავლობის თაობაზე, იგი, ჩვენი ფიქრით, უნდა გამოირიცხოს. | ||
მიმდინარე ცვლილება 22:52, 30 მაისი 2024 მდგომარეობით
სპეთი – სოფელი საქართველოში, საჩხერის მუნიციპალიტეტში (ჭალის თემი), მდებარეობს ზემო იმერეთის მაღლობზე, მდინარე ყვირილის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 800 მეტრი, საჩხერიდან 16 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 642 ადამიანი.
[რედაქტირება] სახელწოდება
ტოპონიმ სპეთის ძირად გვაქვს სპ- ელემენტი, რომელსაც, ჩვენი ფიქრით, -ეთ სუფიქსის გავლენით კუმშვა განუცდია (ფუძიდან ხმოვანი ამოვარდნილა). სავარაუდოა, რომ სპ-ეთ-ი სიპ-ეთ-ი ფორმისაგან იყოს წარმოქმნილი, რაც ამ კუთხეში სიპი (|ლიპი) ქვისაგან შედგენილი ქანების არსებობას გვავარაუდებინებს, ძალზე არსებითია ის ფაქტი, რომ სოფ. სპეთში არის წყარო, რომელსაც სიპიწყაროს ლიპი(ს) წყალს უწოდებენ. ტერმინი სიპი(|ლიპი) საკმაოდ ხშირია ზემო იმერეთის ტოპონიმიაში. სიპი|სიპები ადგილთა სახელებად აქ დადასტურებულია ათამდე სოფელში (ზოდი, პერევისა, რცხილათი, სხვიტორი, ქვედა ჭალოვანი, ნიგოზეთი, ვანი, რგანი); ზედა ორღულში კი არის კლდე, რომელსაც სიპიკარი ეწოდება. იგივე სახელი გავრცობილი (სრული) სახით – სიპისკარი ოთხ სოფელში არსებობს (ამაშუკეთი, კვესრევი, ბორითი, ითხვისი). სამ-ოთხგან გვხვდება ჰიდრონიმი სიპიღელე||სიპღელე. საინტერესოა, რომ აქაურ მიკროტოპონიმიაში ასევე ხშირად დასტურდება სიტყვა ლიპი. ს. ვერტყვიჭალაში, მაგალითად, არის კლდე, სახელად ლიპ-ური, რომელიც ჩვენ ფიქლ-ურ-ა-ს ანალოგად გვესახება.
დასასრულ შეიძლებოდა დაგვეშვა ტოპონიმ სპეთის სპეტ.- სიტყვისაგან წარმომავლობის შესაძლებლობა. ეს სიტყვა დღეს გურულ დიალექტშია დაცული. მოსპეტილი ნიშნავს „ციცაბო ადგილი" (მდრ. იქვე მოსპეტიალებული – „ერთიანად მოწმენდილი, მოსუფთავებული“ ამ ვერსიის მიხედვით სპეთ-ი შეიძლებოდა გაგვეაზრებინა როგორც „ფერდობი ადგილი“, „ციცაბო ადგილზე გაშენებული სოფელი“. სპეტის ზემოთ მოყვანილი მნიშვნელობა ზუსტად მიესადაგება სოფლის ფიზიკურ-ოროგრაფიულ მახასიათებლებს. რაც შეეხება ვარაუდს ტოპონიმ სპეთის ძველი ქართული სპა („ჯარი, ლაშქარი") სიტყვისაგან წარმომავლობის თაობაზე, იგი, ჩვენი ფიქრით, უნდა გამოირიცხოს.
