აყ ბიიჩე
| ხაზი 2: | ხაზი 2: | ||
ა) ჯადოქარი, რომელიც თეთრი მარალის ([[ირემი|ირმის]] ციმბირული სახეობა) სახეს იღებს; მასზე მონადირე ნართი [[ჲორჲუზმექი]] ხვდება ციხე-სიმაგრეში, სადაც აყ ბიჲჩე გოლიათ ქმართან ერთად ცხოვრობს; ეს უკანასკნელი თავისი ჯადოსნური ქეჩის მათრახის დარტყმით ნართ გმირს მონადირე ძაღლად აქცევს; | ა) ჯადოქარი, რომელიც თეთრი მარალის ([[ირემი|ირმის]] ციმბირული სახეობა) სახეს იღებს; მასზე მონადირე ნართი [[ჲორჲუზმექი]] ხვდება ციხე-სიმაგრეში, სადაც აყ ბიჲჩე გოლიათ ქმართან ერთად ცხოვრობს; ეს უკანასკნელი თავისი ჯადოსნური ქეჩის მათრახის დარტყმით ნართ გმირს მონადირე ძაღლად აქცევს; | ||
| + | |||
ბ) ციხე-სიმაგრეში მცხოვრები ვინმე მპყრობელი ქალბატონი, რომელსაც [[ბჲოდენი]] კლავს, ეპატრონება აყ ბიჲჩეს სახლ-კარს და მის მონა-ქალზე ქორწინდება; | ბ) ციხე-სიმაგრეში მცხოვრები ვინმე მპყრობელი ქალბატონი, რომელსაც [[ბჲოდენი]] კლავს, ეპატრონება აყ ბიჲჩეს სახლ-კარს და მის მონა-ქალზე ქორწინდება; | ||
| + | |||
გ) ნართი [[თაუასი]]ს დედა; ვაჟი უჩნდება [[ანგელოზი]]სგან (салымчы), რომელიც მას მტრედის სახით მოევლინა; არის ნართი სოსურუყის დედობილი და აღმზრდელი (ცვლის [[სათანაჲ-ბიჲჩე|სათანაჲს]]). | გ) ნართი [[თაუასი]]ს დედა; ვაჟი უჩნდება [[ანგელოზი]]სგან (салымчы), რომელიც მას მტრედის სახით მოევლინა; არის ნართი სოსურუყის დედობილი და აღმზრდელი (ცვლის [[სათანაჲ-ბიჲჩე|სათანაჲს]]). | ||
12:04, 15 სექტემბერი 2017-ის ვერსია
აყ ბიჲჩე (ბალყ.-ყარაჩ. Акъ бийче – „თეთრი ქალბატონი“) – ბალყარულ-ყარაჩული ნართული ეპოსის პერსონაჟი. თქმულებებში ამ სახელს რამდენიმე გმირი ქალი ატარებს:
ა) ჯადოქარი, რომელიც თეთრი მარალის (ირმის ციმბირული სახეობა) სახეს იღებს; მასზე მონადირე ნართი ჲორჲუზმექი ხვდება ციხე-სიმაგრეში, სადაც აყ ბიჲჩე გოლიათ ქმართან ერთად ცხოვრობს; ეს უკანასკნელი თავისი ჯადოსნური ქეჩის მათრახის დარტყმით ნართ გმირს მონადირე ძაღლად აქცევს;
ბ) ციხე-სიმაგრეში მცხოვრები ვინმე მპყრობელი ქალბატონი, რომელსაც ბჲოდენი კლავს, ეპატრონება აყ ბიჲჩეს სახლ-კარს და მის მონა-ქალზე ქორწინდება;
გ) ნართი თაუასის დედა; ვაჟი უჩნდება ანგელოზისგან (салымчы), რომელიც მას მტრედის სახით მოევლინა; არის ნართი სოსურუყის დედობილი და აღმზრდელი (ცვლის სათანაჲს).
ლიტერატურა
- Нарты. Героический эпос балкарцев и карачаевцев. М., 1994;
- Джуртубаев М. Ч. Мифология и эпос карачаево-балкарского народа. Древние верования балкарцев и карачаевцев. Карачаево-Балкарский героический эпос. Нальчик, 2011.
წყარო
ნუგზარ ანთელავა. კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები. - გამომცემლობა „უნივერსალი“,- თბილისი2017