აშინ-ფურუ
მ (მომხმარებელმა Echelidze გვერდი „აშინ-ფურუში“ გადაიტანა გვერდზე „აშინ-ფურუ“ გადამისამართებაზე) |
(→წყარო) |
||
| ხაზი 23: | ხაზი 23: | ||
ნუგზარ ანთელავა. კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები. - გამომცემლობა „უნივერსალი“,- თბილისი 2017 | ნუგზარ ანთელავა. კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები. - გამომცემლობა „უნივერსალი“,- თბილისი 2017 | ||
| − | + | ||
| − | + | ||
[[კატეგორია:რიტუალები]] | [[კატეგორია:რიტუალები]] | ||
[[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული რიტუალები]] | [[კატეგორია:ბალყარულ-ყარაჩული რიტუალები]] | ||
[[კატეგორია:სამკურნალო რიტუალები]] | [[კატეგორია:სამკურნალო რიტუალები]] | ||
15:10, 27 სექტემბერი 2017-ის ვერსია
აშინ-ფურუ / აშინ-ფურუშ-ი (ბალყ.-ყარაჩ. Ашин-Пуру / Ашин-Пуруш) – მგელთა უფალი, რომელსაც „ბალყარეთსა და ყარაჩში ქრისტიანობის გავცელების შემდეგ თოთური (წმ. თევდორე) ჩაენაცვლა. გადმოცემების თანახმად, აშინ-ფურუ – მგლის მსგავსი უზარმაზარი არსება, თოთურის მამა იყო; მას ნათელმხილველი (биглич) ბატკანს სწირავდა. ექიმბაშის სახლში იდგა ნახვრეტიანი ქვა, რომელშიც დიდი ზომის ხანჯალი იყო გარჭობილი. ხანჯლის ტარზე გამოყვანილი ფიგურის თავის წინა მხარეს – ადამიანის, ხოლო უკანას მგლის სახე ჰქონდა. როცა ავადმყოფები ექიმბაშთან სამკურნალოდ მიდიოდნენ, მკურნალი, ფიგურის ზედაპირიდან აიღებდა რა ანისულის ღეროებისგან მოწნულ სახლაკს, ხან ხმამაღლა, ხანაც ჩურჩულით შემდეგ ტექსტს წარმოთქვამდა:
- აშინ მოდი, აშინ წადი,
- ორ სულიანი მგლის მეშინია,
- ორ სულიანი მგლის მეშინია,
- აშინ-ფურუ, აშინ-ფურუ,
- აშინ-ფურუშ, აშინ-ფურუშ,
- იარე, იარე, მიდი აშინ,
- შესაწირი ნახე აშინ,
- აშინ-ფურუ, აშინ-ფურუ,
- აშინ-ფურუშ, აშინ-ფურუშ“.
მიიჩნევენ, რომ სახელი „აშინი“ უკავშირდება ხაზართა კაგანატის მმართველ აშინთა დინასტიას, რომელიც თავის პირველწინაპრად ძუ-მგელს თვლიდა.
ლიტერატურა
- Каракетов М. Д. Из традиционной обрядово-культовой жизни карачаевцев. М., 1995;
- Каракетов М. Д. Традиционные верования // Карачаевцы. Балкарцы. М.,2014.
წყარო
ნუგზარ ანთელავა. კავკასიის ხალხთა მითები და რიტუალები. - გამომცემლობა „უნივერსალი“,- თბილისი2017
