ნუში
(ახალი გვერდი: ნუში – ლათინური დასახელება – Prunus dulcis * ბოტანიკური ოჯახი – Rosaceae * ...) |
|||
| ხაზი 1: | ხაზი 1: | ||
| − | + | [[ფაილი:NuSis nayofi.jpg|thumb|400პქ|ნუში]] | |
ნუში – ლათინური დასახელება – Prunus dulcis | ნუში – ლათინური დასახელება – Prunus dulcis | ||
| ხაზი 44: | ხაზი 44: | ||
| Rutpak 40 || საშუალო, ზოგჯერ მოითხოვს საყრდენს, ინტენსიური და ნახევრად ინტენსიური ბაღებისთვის || 3,5-3,0 მეტრი | | Rutpak 40 || საშუალო, ზოგჯერ მოითხოვს საყრდენს, ინტენსიური და ნახევრად ინტენსიური ბაღებისთვის || 3,5-3,0 მეტრი | ||
|} | |} | ||
| + | |||
| + | [[ფაილი:NuSis yvavilebi.jpg|thumb|300პქ|ნუშის ყვავილობა]] | ||
| ხაზი 71: | ხაზი 73: | ||
===== ნიადაგის მომზადება გასაშენებლად ===== | ===== ნიადაგის მომზადება გასაშენებლად ===== | ||
| − | + | ზაფხულის ბოლოს, შემოდგომაზე, საბაღე ნაკვეთზე ტარდება სპლანტაჟო მოხვნა 60-80 სმ სიღრმეზე, ან ნახევრად საპლანტაჟო ხვნა 40-60 სმ სიღრმეზე. | |
გვიან შემოდგომით ან გაზაფხულზე მოხდება გადახვნა 4 ფრთიანი გუთნით, შემდეგ მძიმე დისკებით გაფხვიერდება, ბოლოს – როტაციული კულტივატორით ნაკვეთის „ფრეზირება“. | გვიან შემოდგომით ან გაზაფხულზე მოხდება გადახვნა 4 ფრთიანი გუთნით, შემდეგ მძიმე დისკებით გაფხვიერდება, ბოლოს – როტაციული კულტივატორით ნაკვეთის „ფრეზირება“. | ||
| ხაზი 91: | ხაზი 93: | ||
'''მორწყვის მეთოდი:''' წვეთოვანი, მოღვარვით, კვალში მიშვებით | '''მორწყვის მეთოდი:''' წვეთოვანი, მოღვარვით, კვალში მიშვებით | ||
| − | '''მორწყვის საორიენტაციო ნორმა 1 ჰა-ზე:''' 50-70 | + | '''მორწყვის საორიენტაციო ნორმა 1 ჰა-ზე:''' 50-70 მ<sup>3</sup> წვეთოვანი მორწყვა, 400-500მ<sup>3</sup> მოღვარვით ან კვალში მიშვებით. |
'''ტენზე მოთხოვნის მაქსიმუმი:''' ნაყოფების დამსხვილება სიმწიფის დასაწყისი. | '''ტენზე მოთხოვნის მაქსიმუმი:''' ნაყოფების დამსხვილება სიმწიფის დასაწყისი. | ||
| ხაზი 104: | ხაზი 106: | ||
! საკვები ნივთიერება !! შეტანის ნორმა კგ. !! შეტანის ვადა | ! საკვები ნივთიერება !! შეტანის ნორმა კგ. !! შეტანის ვადა | ||
|- | |- | ||
| − | | N – აზოტი || 80-100 || | + | | N – აზოტი || 80-100 || ვეგეტაციის პერიოდში, კვირტების დაბერვა, მოსავლის აღების შემდეგ |
|- | |- | ||
| − | | P – ფოსფორი || 80-100 || | + | | P – ფოსფორი || 80-100 || ხსნადი ფორმა – ვეგეტაციის პერიოდში, უხსნადი ფორმა – შემოდგომა, გვიან ზამთარი |
|- | |- | ||
| − | | K – კალიუმი || 80-100 || | + | | K – კალიუმი || 80-100 || იგივე, რაც ფოსფორის შემთხვევაში |
|- | |- | ||
| − | | კომპოსტი || 20-30 ტონა || | + | | კომპოსტი || 20-30 ტონა || შემოდგომა, ადრე გაზაფხული |
|} | |} | ||
| + | |||
| + | ===== მავნე ორგანიზმების წინააღმდეგ ინტეგრირებული დაცვის ზოგადი სქემა ===== | ||
| + | |||
| + | {| class="wikitable" | ||
| + | |- | ||
| + | ! მავნე ობიექტი !! რეკომენდებული მოქმედი ნივთიერება !! გამოყენების პერიოდი | ||
| + | |- | ||
| + | | დაავადებები – კლასტეროსპოროზი, მონილიოზი, ნაცარი და სხვა || ბორდოს ნარევი, სპილენძის სულფატი+კალციუმის ჰიდროქსიდი, სპილენძის ქლორჟანგი, დიფენოკონაზოლი, ციპროდინილი + ფლუდიოქსოლინი, პროპიკონაზოლი და სხვა || III, IV, V, VI, VII, VIII | ||
| + | | მავნებლები – აღმოსავლური ნაყოფიჭამია და სხვა || დელტამეტრინი, ქლორპირიფოსი, თიაკლოპრიდი და სხვა || IV, V, VI, VII | ||
| + | |- | ||
| + | | მავნებლები – ბუგრები || იმიდაკლოპრიდი, აცეტამპირიდი და სხვა || V, VI, VII, VIII | ||
| + | |- | ||
| + | | მავნებლები – ტკიპები || სპიროდიკლოფენი, ტებუფენპირადი და სხვა || V, VI, VII, VIII | ||
| + | |} | ||
| + | |||
| + | ===== ბრძოლა სარეველების წინააღმდეგ ===== | ||
| + | |||
| + | {| class="wikitable" | ||
| + | |- | ||
| + | ! განვითარების ფაზა !! ჰერბიციდის ტიპი !! რეკომენდებული მოქმედი ნივთიერება !! შენიშვნა | ||
| + | |- | ||
| + | | სარეველების ამოსვლამდე || სელექციური || პენდიმეტალინი და სხვა || ვეგეტაციის დაწყებამდე | ||
| + | |- | ||
| + | | სარეველების ამოსვლის შემდეგ || ტოტალური || გლიფოსატი, ამონიუმის გლუფოსინატი და სხვა || არ უნდა შეეხოს ხის მწვანე ორგანოებს | ||
| + | |} | ||
| + | |||
| + | ==== მოსავლის აღება და შენახვა ==== | ||
| + | |||
| + | მოსავლის აღება ჯიშების მიხედვით ხდება დამახასიათებელი ფერის, ზომის და გემოს მიღწევის შემდეგ. | ||
| + | |||
| + | ===== შენახვის ოპტიმალური პირობები ===== | ||
| + | |||
| + | '''ნუშის საზამთრო ჯიშები''' | ||
| + | შენახვის ოპტიმალური ტენიანობა: 60-65% | ||
| + | შენახვის ოპტიმალური ტემპერატურა: 0-5<sup>0</sup>C | ||
| + | შენახვის ვადა მოცემულ პირობებში: 10-12 თვე | ||
| + | |||
| + | ===== საორიენტაციო მოსავალი ===== | ||
| + | 3-4 ტონა/ჰა | ||
| + | ===== პროდუქტიული მსხმოიარობა ===== | ||
| + | 4-5 წელი დარგვის შემდეგ | ||
| + | |||
| + | |||
| + | == წყარო == | ||
| + | [[საქართველოს ფერმერთა ასოციაცია]] | ||
| + | |||
| + | [[კატეგორია:მცენარეები]] | ||
| + | [[კატეგორია:ვარდისებრნი]] | ||
16:52, 10 აგვისტო 2018-ის ვერსია
ნუში – ლათინური დასახელება – Prunus dulcis
- ბოტანიკური ოჯახი – Rosaceae
- სიცოცხლის ხანგრძლივობა – 20-30 წელი (ინტენსიურ საწარმოო ციკლში)
- ჰაერის ოპტიმალური ტენიანობა – 60-65%
- ნიადაგის ოპტიმალური ტენიანობა 70-80%
- ნიადაგის ოპტიმალური რეაქცია pH – 6,5-7,5
- კრიტიკული ტემპერატურული მინიმუმი – -23-280C (თავების ფორმირებისას)
- კრიტიკული ტემპერატურული მაქსიმუმი – 41-430C ვითარდება ნაყოფის ამწვრობა)
- სინათლისადმი მოთხოვნილების მაქსიმუმი – მოითხოვს კარგად განათებულ ადგილებს
- არასასურველი წინამორბედი კულტურები – პომიდორი, ბადრიჯანი, კარტოფილი
სარჩევი |
გავრცელებული ჯიშები – ძირითადი ინფორმაცია
| დასახელება | ზოგადი აღწერა | სიმწიფის პერიოდი |
|---|---|---|
| სუპერნოვა | გვიან მოყვავილე, ძლიერი ზრდის, მსხვილი ნაყოფებით, არ მოითხოვს დამამტვერიანებელს | სექტემბრის II ნახევარი |
| ფერანე | გვიან მოყვავილე. ძლიერი ზრდის, მსხვილი ნაყოფებით, მოითხოვს დამამტვერიანებელი ჯიშის დარგვას | სექტემბერი |
| გუარა | საშუალო-გვიან მოყვავილე, საშუალო ზრდის, საშუალო ზომის ნაყოფებით, ჯიში არ მოითხოვს დამამტვერიანებელი ჯიშის დარგვას | აგვისტოს II ნახევარი – სექტემბრის I ნახევარი |
| ზილიჩა | ადრე მოყვავილე, ძლიერი ზრდის, მსხვილი ნაყოფებით, მოითხოვს დამამტვერიანებელს | აგვისტოს II ნახევარი – სექტემბრის I ნახევარი |
| გიკა | საშუალო-გვიან მოყვავილე, ძლიერი ზრდის მსხვილი ნაყოფებით, ჯიში მოითხოვს დამამტვერიანებელ ჯიშის დარგვას | სექტემბერი |
გამოყენებული საძირეები – ძირითადი ინფორმაცია
| დასახელება | ზოგადი აღწერა | ხის საშუალო სიმაღლე |
|---|---|---|
| ნუში (მწარე ნუში ნათესარი) | ძლიერი, არ მოითხოვს საყრდენს, სტანდარტული ბაღისთვის | 3,5-4,0 მეტრი |
| GFGF 677 | ძლიერი არ მოითხოვს საყრდენს, სტანდარტული ბაღისთვის | 3,5-4,0 მეტრი |
| Rutpak 40 | საშუალო, ზოგჯერ მოითხოვს საყრდენს, ინტენსიური და ნახევრად ინტენსიური ბაღებისთვის | 3,5-3,0 მეტრი |
საბაზისო აგროკალენდარი
| აგროღონისძიება | თვე |
|---|---|
| გაშენება | XI, II, III |
| გასხვლა | XI, II, III |
| რიგთაშორისების გათიბვა, დამუშავება | IV,V, VI, VII,VIII |
| მწვანე გასხვლა | VI |
| მცენარეთა ინტეგრირებული დაცვის ღონისძიებები, წამლობა | III, IV,V, VI, VII,VIII |
| მორწყვა | V, VI, VII, VIII |
| მოსავლის აღება | VII,VIII, IX |
ნიადაგის მომზადება გასაშენებლად
ზაფხულის ბოლოს, შემოდგომაზე, საბაღე ნაკვეთზე ტარდება სპლანტაჟო მოხვნა 60-80 სმ სიღრმეზე, ან ნახევრად საპლანტაჟო ხვნა 40-60 სმ სიღრმეზე.
გვიან შემოდგომით ან გაზაფხულზე მოხდება გადახვნა 4 ფრთიანი გუთნით, შემდეგ მძიმე დისკებით გაფხვიერდება, ბოლოს – როტაციული კულტივატორით ნაკვეთის „ფრეზირება“.
დარგვის წესები და ნორმები
ირგვება 40X30-40 სმ. სიდიდის ორმოებში, ნამყენი ადგილი უნდა მოექცეს ნიადაგიდან 4-5 სმ. სიმაღლეზე.
დარგვის სქემები
ძლიერ საძირეებზე (ნუში GF 677) 5,0-6,0 X 4,0-3,5 მეტრი საშუალო საძირეზე (რუტპაკ 40) – 4,0-5,0 X 1,5-3,0 მეტრი
სხვლა-ფორმირების მეთოდები
ძირითადად გამოიყენება ჯამისებური, ინტენსიურ ბაღებში – ცენტრალურ ლიდერული ან შპინდელი.
მორწყვა
საორიენტაციო ჯერადობა დამოკიდებულია კლიმატ პირობებზე, ნიადაგის ტენიანობაზე ნაყოფის განვითარების ფაზების გათვალისწინებით, საშუალოდ წვეთოვანი მორწყვით – 16-20-ჯერ/სეზონი, მოღვარვით – 5-6-ჯერ/სეზონი.
მორწყვის მეთოდი: წვეთოვანი, მოღვარვით, კვალში მიშვებით
მორწყვის საორიენტაციო ნორმა 1 ჰა-ზე: 50-70 მ3 წვეთოვანი მორწყვა, 400-500მ3 მოღვარვით ან კვალში მიშვებით. ტენზე მოთხოვნის მაქსიმუმი: ნაყოფების დამსხვილება სიმწიფის დასაწყისი.
ნუშის განოყიერების საორიენტაციო სისტემა
ზოგადი ინფორმაცია: რეკომენდებულია განოყიერება ჩატარდეს ნიადაგის და ფოთლების ანალიზის მიხედვით. ფოთლებში საკვები ელემენტების ოპტიმალური შემცვეობაა: N – 2,8-3,4; P – 0,13-0,20; K – 1,3-0,20; Mg 0,30-0,70; Ca – 1,6-2,6 (% მშრალ ნივთიერებაზე)
განოყიერების საორიენტაციო სქემა (მოქმედი ნივთიერება, კგ)
| საკვები ნივთიერება | შეტანის ნორმა კგ. | შეტანის ვადა |
|---|---|---|
| N – აზოტი | 80-100 | ვეგეტაციის პერიოდში, კვირტების დაბერვა, მოსავლის აღების შემდეგ |
| P – ფოსფორი | 80-100 | ხსნადი ფორმა – ვეგეტაციის პერიოდში, უხსნადი ფორმა – შემოდგომა, გვიან ზამთარი |
| K – კალიუმი | 80-100 | იგივე, რაც ფოსფორის შემთხვევაში |
| კომპოსტი | 20-30 ტონა | შემოდგომა, ადრე გაზაფხული |
მავნე ორგანიზმების წინააღმდეგ ინტეგრირებული დაცვის ზოგადი სქემა
| მავნე ობიექტი | რეკომენდებული მოქმედი ნივთიერება | გამოყენების პერიოდი | |||
|---|---|---|---|---|---|
| დაავადებები – კლასტეროსპოროზი, მონილიოზი, ნაცარი და სხვა | ბორდოს ნარევი, სპილენძის სულფატი+კალციუმის ჰიდროქსიდი, სპილენძის ქლორჟანგი, დიფენოკონაზოლი, ციპროდინილი + ფლუდიოქსოლინი, პროპიკონაზოლი და სხვა | III, IV, V, VI, VII, VIII | მავნებლები – აღმოსავლური ნაყოფიჭამია და სხვა | დელტამეტრინი, ქლორპირიფოსი, თიაკლოპრიდი და სხვა | IV, V, VI, VII |
| მავნებლები – ბუგრები | იმიდაკლოპრიდი, აცეტამპირიდი და სხვა | V, VI, VII, VIII | |||
| მავნებლები – ტკიპები | სპიროდიკლოფენი, ტებუფენპირადი და სხვა | V, VI, VII, VIII |
ბრძოლა სარეველების წინააღმდეგ
| განვითარების ფაზა | ჰერბიციდის ტიპი | რეკომენდებული მოქმედი ნივთიერება | შენიშვნა |
|---|---|---|---|
| სარეველების ამოსვლამდე | სელექციური | პენდიმეტალინი და სხვა | ვეგეტაციის დაწყებამდე |
| სარეველების ამოსვლის შემდეგ | ტოტალური | გლიფოსატი, ამონიუმის გლუფოსინატი და სხვა | არ უნდა შეეხოს ხის მწვანე ორგანოებს |
მოსავლის აღება და შენახვა
მოსავლის აღება ჯიშების მიხედვით ხდება დამახასიათებელი ფერის, ზომის და გემოს მიღწევის შემდეგ.
შენახვის ოპტიმალური პირობები
ნუშის საზამთრო ჯიშები შენახვის ოპტიმალური ტენიანობა: 60-65% შენახვის ოპტიმალური ტემპერატურა: 0-50C შენახვის ვადა მოცემულ პირობებში: 10-12 თვე
საორიენტაციო მოსავალი
3-4 ტონა/ჰა
პროდუქტიული მსხმოიარობა
4-5 წელი დარგვის შემდეგ