ჰალუცინოგენი

ჰალუცინოგენი - (hallucinoge), ბუნებრივი ან სინთეზური წარმოშობის ფსიქოაქტიური ნივთიერება, რომელსაც შეუძლია გამოიწვიოს ცნობიერების შეცვლა.

დამახასიათებელია აღქმის გაძლიერება (გაცხოველება), მკაფიო წარმოსახვები, ილუზიებისა და ჰალუცინაციების განვითარება, აფექტის შეცვლა და ინტენსიური დეპერსონალიზაციურ/დერეალიზაციური განცდები. მდგომარეობა შესაძლოა წააგავდეს მწვავე ფსიქოზს და იწვევდეს ქცევის გამოხატულ დარღვევებს.

ჰალუცინოგენების რიცხვს მიეკუთვნება:

• ინდოლამინები, მაგალითად, დიეთილამიდ-ლიზენგილის მჟავები (ლიზერგიდი; LSD), N,N-დიმეთილტრიპტამინი, პსილოციბინი, ხარმინი;
• მეთოქსილირებული ფენილეთილამინები, მაგალითად, მესკალინი;
• ტეტრაჰიდროკანაბინოლები, მაგალითად, მარიხუანა და ჰაშიში;

ასევე მთელი რიგი სხვა პრეპარატებისა ფენციკლიდინი (ფცდ; ინგლ. PCP), მუსკარინი, მირისტიცინი.

მიუხედავად იმისა, რომ ჰალუცინოგენების ფარმაკოლოგია კარგადაა შესწავლილი, მათი მოქმედების ზუსტი მექანიზმი არასაკმარისად გასაგებია.

სინონიმი

• ფანტასტიკანტი
• ფსიქოდისლეფსიური საშუალება
• ფსიქომიმეტიკური საშუალება

იხილე აგრეთვე

აშლილობა, გამოწვეული ფსიქოაქტიური ნივთიერებების მოხმარებით

წყარო

ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ფსიქიატრიის ლექსიკონები