ბოდვა
ბოდვა - არის მყარი რწმენა, რომელსაც არაადეკვატური საფუძველი აქვს. მასზე არ ზემოქმედებს რაციონალური არგუმენტები და ფაქტები, რომლებიც საპირისპირო ვითარებაზე მიუთითებს. ასეთი რწმენა ატიპიურია მოცემული პიროვნებისთვის, რომელსაც გარკვეული სახის განათლება აქვს და გარკვეული კულტურისა და რელიგიის წარმომადგენელია.
ბოდვის კიდევ ერთი დამახასიათებელი თვისება არის ის, რომ იგი, მტკიცედ დაფიქსირებული ნორმალური რწმენის მსგავსად, მნიშვნელოვნად ზემოქმედებს პიროვნების გრძნობებსა და ქცევაზე. ქცევითი რეაქცია ბოდვაზე შეიძლება თავად იყოს შეუსაბამო და ზოგჯერ უცნაურიც კი. ამის გამო, ხშირად სწორედ ეს ქცევითი რეაქციაა ფსიქიატრის ყურადღების უპირველესი საგანი, რადგან ის ბოდვის გამოვლენის საშუალებას იძლევა. მაგ., მამაკაცმა, რომელსაც ჰქონდა ბოდვითი იდეა, რომ მას აკუსტიკური ტალღებით ასხივებენ, თავისი ფანჯარა ვერცხლის ფოლგით დაფარა და შემოსასვლელი კარები ჩახერგა. თუმცა, ზოგჯერ ბოდვითი იდეები მცირე ზეგავლენას ახდეს ემოციებსა და ქცევებზე. მაგ., პაციენტს შეიძლება სჯეროდეს, რომ ის სამეფო ოჯახის წევრია და ამავე დროს კმაყოფილი იყოს საერთო საცხოვრებელში ცხოვრებით. ამგვარ გაორებას ორმაგი ორიენტაცია ეწოდება და ის, ჩვეულებრივ, ქრონიკული შიზოფრენიის დროს იჩენს თავს.
სარჩევი |
ბოდვის ტიპები
პირველადი ბოდვა
პირველადი ანუ ავტოქტონური ბოდვა ყოველგვარი წინმსწრები ფსიქიკური მოვლენის გარეშე, უეცრად და სრული დარწმუნებულობით იჩენს თავს. მაგ., შიზოფრენიით დაავადებულმა პაციენტმა შეიძლება უეცრად, ყოველგვარი წინმსწრები მიზეზისა და ფიქრების გარეშე, ირწმუნოს, რომ მას სქესი შეეცვალა. პირველადი ბოდვა ყოველთვის აზრების გაჩენით არ იწყება. ზოგჯერ პირველადი გამოცდილება შეიძლება ბოდვითი გუნებ-განწყობა ან ბოდვითი აღქმა იყოს, რადგანაც პაციენტს უჭირს ასეთი უჩვეულო და უსიამოვნო ფსიქიკური მოვლენის ზუსტი თანმიმდევრობის დამახსოვრება, ხშირად ძნელია დარწმუნებით ითქვას, თუ რომელი გამოცდილება იჩენს თავს პირველად. პირველად ბოდვას დიდი მნიშვნელობა ენიჭება შიზოფრენიის დიაგნოსტირებისას და ის მხოლოდ მაშინ უნდა დაფიქსირდეს წერილობით, როდესაც დანამდვილებით შეგვიძლია მისი არსებობის დადასტურება.
მეორადი ბოდვა
მეორადი ბოდვა აშკარად წინა ავადმყოფური გამოცდილებიდან მომდინარეობს და შეიძლება სახვადასხვა სახის იყოს. ის შეიძლება მოიცავდეს: ჰალუცინაციებს (მაგ., ადამიანს, რომელსაც ხმები ესმის, შეიძლება სჯეროდეს, რომ მას დევნიან), დაქვეითებულ გუნებ-განწყობას (მაგ., ქალს, რომელსაც ღრმა დეპრესია აქვს, შეიძლება სჯეროდეს, რომ ადამიანები მას არაფრის მაქნისად მიიჩნევენ) ან ბოდვით იდეას (მაგ, ადამიანს, რომელიც დარწმუნებულია, რომ ირგვლივმყოფები მას უსამართლოდ ამტყუნებენ და გმობენ, შეიძლება სჯეროდეს, რომ დააპატიმრებენ). ზოგიერთ მეორად ბოდვას, როგორც ჩანს, გააჩნია ინტეგრაციული ფუნქცია - უფრო ნათელი გახადოს პაციენტისთვის მისი პირველადი გამოცდილება (როგორც ეს პირველ მაგალითშია მოცემული). სხვა ტიპის ბოდვა კი პირიქით - აძლიერებს დევნისა და მარცხის განცდას, როგორც ეს მესამე მაგალითშია მოცემული. მეორადი ბოდვითი იდეები შეიძლება აკუმულირდეს იქამდე, სანამ რთულ და სტაბილურ ბოდვით სისტემად არ ჩამოყალიბდება. ასეთ ბოდვას სისტემატიზებულს უწოდებენ.
