აბაევი ვასილ

ვასილ აბაევი − (22. XII. 1899 (2. I. 1900), სოფ. კობი, ყაზსბეგის რაიონი, – I4.I.2001, მოსკოვი), ოსი ენათმეცნიერი, ლექსიკოგრაფი, ფოლკლორისტი და ეთნოგრაფი. ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1963), პროფესორი (1969), ჩრდილოეთ ოსეთისა (1957) და საქართველოს მეცნეცნიერების დამსახურებელი მოღეაწე (1984).

დაწყებითი განათლება მიიღო კობში, შემდეგ სწაელობდა თბილისის კლასიკურ გიმნაზიაში (1910–18). დაამთავრა ლენინგრრადის უნივერსიტეტი (1925). 1928-30 მუშაობდა თბილისში, სსრკ მეცნერებათა აკადემიის კავკასიის ისტორიისა და არქეოლოგოოს ინსტიტუტში, II მსოფლიო ომის წლებში – ცხინვალისა და ვლადიკაეკასის სამეცნიერო-კელევით ინსტიტუტებში. სიცოცხლის ბოლომდე მოღეაწეობდა სსრკ (შემდეგში რუსეთის) მეცნიერებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტში. აბაევის ნაშრომებს (რუს. ენაზე) „ნართების ეპოსი“ (1945), „ოსური ენა და ფოლკლორი“ (1949), „ოსური ენის ისტორიულ-ეტიმოლოგიური ლექსიკონი“ (ტ. 1-4, დ., 1958-79: 1981 სსრკ სახელმწიფო პრემია) დიდი მნიშენელობა აქეს ირანულ ენათა კვლევის, ქართულ-კავკასიურ და ირანულ ენათა კონტაქტების შესწავლის, აგრეთვე კაეკასიის ხალხთა ეთნოგრაფიის და ფოლკლორის საერთო ელემენტების კვლევისათვის. ქართული ენისა და ლიტერატურის კვლევის თვალსაზრისით საყურადღებოა მისი სტატიები (რუს. ენაზე): „არმაზის ბილინგვის გარშემო“ („სმამ“, 1944, ტ. 5, № 8), „შოთა რუსთაველის პოემის „ვეფხისტყაოსნის“ ფოლკლორული საფუძვლების შესახებ“ («Известия АН CCCР ОЛЯ» M., 1966, т.25, впы. 4), „პოემა „ვეფხისტყაოსნის“ ირგვლიე“ („თსუ შრომები“, 1967, ტ. 118, სერია 6); „ზოგი ოსური ელემენტის შესახებ ქართულ ენაში“ (Труды Язикознания Ин-та АН CCCР 1956, т.6).

ლიტერატურა

• ბურჭულაძე გ. კავკასიოლოგიური ტალანტის ლინგეისტი. - „ბურჯი ეროენებისა“, 2001. №5;

წყარო

ქართული ენა: ენციკლოპედია