ფლორუსი
ფლორუსი – რომაელი ისტორიკოსი.
ფლორუსის პიროვნების შესახებ არაფერია ცნობილი და ამ საკითხის ირგვლივ მეცნიერებაში მხოლოდ ვარაუდები არსებობს. უცნობია ფლორუსის საკუთარი და საგვარეულო სახელებიც კი, რადგან ზოგიერთ ძველ ნუსხაში იგი მოიხსენიება ლუციუსად, ხოლო ზოგში - ანეუსად.
ფლორუსის სახელით, ჩვენ დრომდე მოაღწია ისტორიულმა თხზულებამ, რომელიც რომის სამხედრო ისტორიას წარმოადგენს. იგი ორგვარი სათაურით არის ცნობილი:
1) „იულიუს ფლორუსის ამონაკრები ტიტუს ლივიუსიდან, ორი წიგნი ყველა ომისა შვიდასი წლის მანძილზე და
2) „ლუციუს ფლორუსის ამონაკრები ტიტუს ლივიუსიდან“.
პირველი სახელწოდებით ფლორუსის თხზულება მოიხსენიება ყველაზე უშველეს ნუსხაში, რომელიც განეკუთვნება IX საუკუნის დასაწყისს. მასში შრომა ორი წიგნისაგან შედგებოდა. მეორე სათაური აქვს ფლორუსის შრომას ყველა სხვა ნუსხაში, რომელთაგან უძველესი განეკუთვნება IX საუკუნის დასასრულს, ხოლო მოგვიანო XV საუკუნეს.
ამ ჯგუფის ნუსხებში ფლორუსის შრომა 4 წიგნს მოიცავდა.
ფლორუსის შრომაში მოცემული იყო რომაელთა ომების აღწერა მეფეთა ხანიდან ავგუსტუსის დრომდე. წამყვან სიუჟეტად ომების შერჩევა არ იყო შემთხვევითი – ავტორის მიზანი იყო რომაელთა საგმირო საქმეთა აღნუსხვა და წარსულის საუკეთესო მაგალითებით ხალხის განდიდება.
ფლორუსი წერდა მაღალფარდოვანი, რიტორიკული სტილით, ამიტომ, ფართოდ აღიარებული შეხედულების თანახმად, მისი შრომა იყო არა ისტორიული, არამედ რიტორიკული ნაწარმოები.
როგორც თხზულების სათაურიდან ჩანს, ფლორუსის ძირითადი წყარო იყო ტიტუს ლივიუსის ისტორიული შრომა, მაგრამ, ამასთან ერთად, ის იყენებდა სხვა წყაროებსაც, მაგალითად, სალუსტიუსის ნაშრომებს.
ფლორუსის შრომა დაყოფილი იყო 81 თავად, თითოეული მათგანი ერთი რომელიმე ომის აღწერას შეიცავდა. თხრობა ექვემდებარებოდა ქრონოლოგიურ თანამიმდევრობას. ნაშრომში რომის ისტორია, ასაკობრივი ნიშნის მიხედვით იყოფოდა შემდეგ პერიოდებად:
1. ბავშვობის ხანა (მეფეთა ხანა);
2. სიჭაბუკის ხანა (მომდევნო პერიოდი 264 წ.);
3. სიმწიფის ხანა (მომდევნო პერიოდი ავგუსტუსის ხანამდე);
4. მოხუცებულობის ხანა (ავგუსტუსის გამარჯვებიდან ფლორუსის ცხოვრების წლებამდე).
ფლორუსის შრომა დიდი პოპულარობით სარგებლობდა, როგორც ანტიკური ხანიდან, ასევე შუა საუკუნეებში – მკითხველებს მოსწონდათ რომის ისტორიის მოკლე გადმოცემა, შესრულებული სასიამოვნო რიტორიკული სტილით. ნაშრომს წყაროდ იყენებდნენ ანტიკური და მოგვიანო ხანის მწერლები – ოროზიუსი, მალალა და სხვა.
ფლორუსის შრომის დიდ პოპულარობაზე ძველ დროში მეტყველებს ის ფაქტიც, რომ იგი შემონახულია მრავალი ნუსხის სახით.
