რაინი
რაინი – (გერმ. Rhein, ფრანგ. Rhin ), მდინარე დასავლეთ ევროპაში. რაინი ატლანტის ოკეანის აუზის სიდიდით მეორე მდინარეა, სიგრძით 1320 კმ, აუზის ფართობით 224,4 ათასი კვ კმ, საშუალო წლიური ხარჯით 2500 მ/წმ. გამოედინება შვეიცარიის ალპებიდან, ზემო დინებაზე კვეთს ტბა კონსტანს (ბოდენს), ცალკეულ მონაკვეთებზე ქმნის გერმანიის საზღვარს შვეიცარიასთან და საფრანგეთთან. ქვემო დინებაზე კვეთს ნიდერლანდებს და ჩაედინება ჩრდილოეთის ზღვაში. მდინარე გაივლის გერმანიისა და შვეიცარიის მთელ რიგ მსხვილ ქალაქებზე (მანჰეიმი, მაინცი, კიოლნი, დიუსელდორფი, ბაზელი და სხვ. ). ზემო დინებაზე მთის ტიპის მდინარეა, გამომუშავებული აქვს ვიწრო ხეობა ციცაბო საფეხურებიანი კალთებით. შვეიცარია-ბავარიის ზეგნის ფარგლებში გამომუშავებული აქვს განიერი ხეობა, აქ მის კალაპოტში ხვდება ტბა კონსტანი (ბოდენი), რომლისგან ქვემოთ იგი იჭრება იურის მთებში, რომლის შემდეგ კვეთს ზემო რონის ვაკეს, სადაც გამომუშავებული აქვს ფართო ტერასირებული ხეობა. შუა დინებაზე რაინის ფიქლიანი მთების ფარგლებში წარმოქმნის ვიწრო კანიონისმაგვარ ხეობას. ქვემო დინებაზე კვეთს ბრტყელ დაბლობს და შესართავთან წარმოქმნის დელტას, რომლის ფარგლებში მისი კალაპოტი გამომუშავებულია მდინარის ნატან მასალაში და მიმდებარე ტერიტორიაზე მაღლა, რაც წყალდიდობისას ძლიერ საშიშია, ამიტომ მისი განშტოებები შემოფარგლულია ჯებირებით.
რაინის ხეობის გაყოლებით რელიეფის და ნაწილობრივ ჰავის ნაირგვარობა განსაზღვრავს მდინარის რთულ რეჟიმს. მყინვარული საზრდოობით გამოწვეული ზაფხულის წყალდიდობა (ზემო დინების) ქვემო დინებისაკენ თანდათან განიმუხტება, მაგრამ მაინც იგრძნობა შესართავამდე. მდინარის ჩამონადენს მნიშვნელოვნად არეგულირებს ტბა კონსტანი. რაინის შუა დინების შენაკადებზე (ნეკარი, მაინი, ლანი, რური, მოზელი და სხვ.) მაქსიმალური ხარჯები გაზაფხულზე და ზამთარშია, მეჟენი – ზაფხულის დამლევს. ქვემო დინების შენაკადებზე (მასა და სხვ.) მაქსიმალური ჩამონადენი ზამთარშია. ამრიგად, მიუხედავად დონეების რყევადობისა, იგი მთელი წელი წყალუხვია და სანავიგაციო პერიოდიც უწყვეტია. ამისთვის არც გაყინვის რეჟიმია (რამდენიმე დღით, ისიც მხოლოდ განსაკუთრებით მკაცრი ზამთრის სეზონში) ხელის შემშლელი. მდინარის გამოყენება ძალიან დიდია ენერგეტიკაშიც. რაინის აუზის მჭიდროდ დასახლებამ და ინდუსტრიალიზაციის მაღალმა დონემ განსაზღვრა წყლის უკიდურესად ძლიერი გაბინძურება.
