ნუში

ნუში

ნუში – ლათინური დასახელება – Prunus dulcis

• ბოტანიკური ოჯახი – Rosaceae
• სიცოცხლის ხანგრძლივობა – 20-30 წელი (ინტენსიურ საწარმოო ციკლში)
• ჰაერის ოპტიმალური ტენიანობა – 60-65%
• ნიადაგის ოპტიმალური ტენიანობა 70-80%
• ნიადაგის ოპტიმალური რეაქცია pH – 6,5-7,5
• კრიტიკული ტემპერატურული მინიმუმი – -23-28⁰C (თავების ფორმირებისას)
• კრიტიკული ტემპერატურული მაქსიმუმი – 41-43⁰C ვითარდება ნაყოფის ამწვრობა)
• სინათლისადმი მოთხოვნილების მაქსიმუმი – მოითხოვს კარგად განათებულ ადგილებს
• არასასურველი წინამორბედი კულტურები – პომიდორი, ბადრიჯანი, კარტოფილი

გავრცელებული ჯიშები – ძირითადი ინფორმაცია

დასახელება	ზოგადი აღწერა	სიმწიფის პერიოდი
სუპერნოვა	გვიან მოყვავილე, ძლიერი ზრდის, მსხვილი ნაყოფებით, არ მოითხოვს დამამტვერიანებელს	სექტემბრის II ნახევარი
ფერანე	გვიან მოყვავილე. ძლიერი ზრდის, მსხვილი ნაყოფებით, მოითხოვს დამამტვერიანებელი ჯიშის დარგვას	სექტემბერი
გუარა	საშუალო-გვიან მოყვავილე, საშუალო ზრდის, საშუალო ზომის ნაყოფებით, ჯიში არ მოითხოვს დამამტვერიანებელი ჯიშის დარგვას	აგვისტოს II ნახევარი – სექტემბრის I ნახევარი
ზილიჩა	ადრე მოყვავილე, ძლიერი ზრდის, მსხვილი ნაყოფებით, მოითხოვს დამამტვერიანებელს	აგვისტოს II ნახევარი – სექტემბრის I ნახევარი
გიკა	საშუალო-გვიან მოყვავილე, ძლიერი ზრდის მსხვილი ნაყოფებით, ჯიში მოითხოვს დამამტვერიანებელ ჯიშის დარგვას	სექტემბერი

გამოყენებული საძირეები – ძირითადი ინფორმაცია

დასახელება	ზოგადი აღწერა	ხის საშუალო სიმაღლე
ნუში (მწარე ნუში ნათესარი)	ძლიერი, არ მოითხოვს საყრდენს, სტანდარტული ბაღისთვის	3,5-4,0 მეტრი
GFGF 677	ძლიერი არ მოითხოვს საყრდენს, სტანდარტული ბაღისთვის	3,5-4,0 მეტრი
Rutpak 40	საშუალო, ზოგჯერ მოითხოვს საყრდენს, ინტენსიური და ნახევრად ინტენსიური ბაღებისთვის	3,5-3,0 მეტრი

ნუშის ყვავილობა

საბაზისო აგროკალენდარი

აგროღონისძიება	თვე
გაშენება	XI, II, III
გასხვლა	XI, II, III
რიგთაშორისების გათიბვა, დამუშავება	IV,V, VI, VII,VIII
მწვანე გასხვლა	VI
მცენარეთა ინტეგრირებული დაცვის ღონისძიებები, წამლობა	III, IV,V, VI, VII,VIII
მორწყვა	V, VI, VII, VIII
მოსავლის აღება	VII,VIII, IX

ნიადაგის მომზადება გასაშენებლად

ზაფხულის ბოლოს, შემოდგომაზე, საბაღე ნაკვეთზე ტარდება სპლანტაჟო მოხვნა 60-80 სმ სიღრმეზე, ან ნახევრად საპლანტაჟო ხვნა 40-60 სმ სიღრმეზე.

გვიან შემოდგომით ან გაზაფხულზე მოხდება გადახვნა 4 ფრთიანი გუთნით, შემდეგ მძიმე დისკებით გაფხვიერდება, ბოლოს – როტაციული კულტივატორით ნაკვეთის „ფრეზირება“.

დარგვის წესები და ნორმები

ირგვება 40X30-40 სმ. სიდიდის ორმოებში, ნამყენი ადგილი უნდა მოექცეს ნიადაგიდან 4-5 სმ. სიმაღლეზე.

დარგვის სქემები

ძლიერ საძირეებზე (ნუში GF 677) 5,0-6,0 X 4,0-3,5 მეტრი საშუალო საძირეზე (რუტპაკ 40) – 4,0-5,0 X 1,5-3,0 მეტრი

სხვლა-ფორმირების მეთოდები

ძირითადად გამოიყენება ჯამისებური, ინტენსიურ ბაღებში – ცენტრალურ ლიდერული ან შპინდელი.

მორწყვა

საორიენტაციო ჯერადობა დამოკიდებულია კლიმატ პირობებზე, ნიადაგის ტენიანობაზე ნაყოფის განვითარების ფაზების გათვალისწინებით, საშუალოდ წვეთოვანი მორწყვით – 16-20-ჯერ/სეზონი, მოღვარვით – 5-6-ჯერ/სეზონი.

მორწყვის მეთოდი: წვეთოვანი, მოღვარვით, კვალში მიშვებით

მორწყვის საორიენტაციო ნორმა 1 ჰა-ზე: 50-70 მ³ წვეთოვანი მორწყვა, 400-500მ³ მოღვარვით ან კვალში მიშვებით. ტენზე მოთხოვნის მაქსიმუმი: ნაყოფების დამსხვილება სიმწიფის დასაწყისი.

ნუშის განოყიერების საორიენტაციო სისტემა

ზოგადი ინფორმაცია: რეკომენდებულია განოყიერება ჩატარდეს ნიადაგის და ფოთლების ანალიზის მიხედვით. ფოთლებში საკვები ელემენტების ოპტიმალური შემცვეობაა: N – 2,8-3,4; P – 0,13-0,20; K – 1,3-0,20; Mg 0,30-0,70; Ca – 1,6-2,6 (% მშრალ ნივთიერებაზე)

განოყიერების საორიენტაციო სქემა (მოქმედი ნივთიერება, კგ)

საკვები ნივთიერება	შეტანის ნორმა კგ.	შეტანის ვადა
N – აზოტი	80-100	ვეგეტაციის პერიოდში, კვირტების დაბერვა, მოსავლის აღების შემდეგ
P – ფოსფორი	80-100	ხსნადი ფორმა – ვეგეტაციის პერიოდში, უხსნადი ფორმა – შემოდგომა, გვიან ზამთარი
K – კალიუმი	80-100	იგივე, რაც ფოსფორის შემთხვევაში
კომპოსტი	20-30 ტონა	შემოდგომა, ადრე გაზაფხული

მავნე ორგანიზმების წინააღმდეგ ინტეგრირებული დაცვის ზოგადი სქემა

მავნე ობიექტი	რეკომენდებული მოქმედი ნივთიერება	გამოყენების პერიოდი
დაავადებები – კლასტეროსპოროზი, მონილიოზი, ნაცარი და სხვა	ბორდოს ნარევი, სპილენძის სულფატი+კალციუმის ჰიდროქსიდი, სპილენძის ქლორჟანგი, დიფენოკონაზოლი, ციპროდინილი + ფლუდიოქსოლინი, პროპიკონაზოლი და სხვა	III, IV, V, VI, VII, VIII	მავნებლები – აღმოსავლური ნაყოფიჭამია და სხვა	დელტამეტრინი, ქლორპირიფოსი, თიაკლოპრიდი და სხვა	IV, V, VI, VII
მავნებლები – ბუგრები	იმიდაკლოპრიდი, აცეტამპირიდი და სხვა	V, VI, VII, VIII
მავნებლები – ტკიპები	სპიროდიკლოფენი, ტებუფენპირადი და სხვა	V, VI, VII, VIII

ბრძოლა სარეველების წინააღმდეგ

განვითარების ფაზა	ჰერბიციდის ტიპი	რეკომენდებული მოქმედი ნივთიერება	შენიშვნა
სარეველების ამოსვლამდე	სელექციური	პენდიმეტალინი და სხვა	ვეგეტაციის დაწყებამდე
სარეველების ამოსვლის შემდეგ	ტოტალური	გლიფოსატი, ამონიუმის გლუფოსინატი და სხვა	არ უნდა შეეხოს ხის მწვანე ორგანოებს

მოსავლის აღება და შენახვა

მოსავლის აღება ჯიშების მიხედვით ხდება დამახასიათებელი ფერის, ზომის და გემოს მიღწევის შემდეგ.

შენახვის ოპტიმალური პირობები

ნუშის საზამთრო ჯიშები შენახვის ოპტიმალური ტენიანობა: 60-65% შენახვის ოპტიმალური ტემპერატურა: 0-5⁰C შენახვის ვადა მოცემულ პირობებში: 10-12 თვე

საორიენტაციო მოსავალი

3-4 ტონა/ჰა

პროდუქტიული მსხმოიარობა

4-5 წელი დარგვის შემდეგ

წყარო

საქართველოს ფერმერთა ასოციაცია