შოთა ნიშნიანიძე: ცოტნე დადიანი

პროექტი: ბიბლიოთეკა სკოლას 


 


 



მეგრულ სიმღერებიდან თუ მეგრული მოთქმიდან
ისმის ცხენის თქარუნი და ჭიხვინიც მოდიდდა.

იქნებ ელვა ავარდა ძველლაზური აფრიდან,
ანდა წმინდა გიორგი მარტვილიდან აფრინდა?

მთვარის ყაბალახიანი,
ღამის ნაბდიანი
მიდის, მიიჩქარის ცოტნე დადიანი.

რახანია ეკლესიებს შესევია ჭილყვავი,
და ციხეებს აზიური სიმღერები ჭირხლავენ,
ცას უყეფენ კოცონები და კარვები მონგოლთა...

   

ძველლაზური აფრა - ლაზები, იგივე ჭანები, უძველესი ქართველური ტომი, დასახლებულია შავი ზღვის სანაპიროზე, ამჟამად თურქეთის ტერიტორიაზე. მათი მცირე ნაწილი ცხოვრობს საქართველოს ტერიტორიაზე სოფ. სარფში; ლაზები უძველესი დროიდან ზღვაოსნობას მისდევდნენ; ალბათ, ეს აქვს მხედველობაში პოეტს, როდესაც "ძველლაზურ აფრას" ახსენებს. 

ვერ იქნება კოხტაგორა საქართველოს გოლგოთა!
– მაშ გაფრინდი, ბედაურო, გრძელფაფარა, კანჭვრილო,
 

გოლგოთა - აქ: დაუსრულებელი ტანჯვა (გოლგოთა მთის სახელწოდებაა იერუსალიმის ახლოს, სადაც, სახარების თანახმად, ჯვარს აცვეს ქრისტე.  ქრისტეს ტანჯვა-წამება ქრისტიანთათვის უსაზღვრო ტანჯვის სინონიმად არის მიჩნეული).

ოჩოკოჩის  გახედნილო და ჭინკების გაწვრთნილო,
არც ქერი გაქვს, არც არაყი, არც მოთმენა, არც ძილი, –
ახრამუნე ჰორიზონტი... გადახუხე მანძილი...
ჩქარობს,
ჩქარობს,
ჩქარობს,
ოჩოკოჩი - (მეგრ.) ტყის კაცი - მეგრული ზღაპრების პერსონაჟი.
 
ავსებული ურვით,
ცოტნე დადიანის რაინდული გული...
. . .
ისევ ისმის თქარუნი
და ჭიხვინი რაშის,
ვხედავ სამეგრელოდან ამხედრებულ აჩრდილს.
მოჭენაობს,
მოგელავს
თოხარიკით...
ჩორთით...
ფაფარივით აწეწილა საუკუნის შფოთი...
ამ ყიჟინით, ამ სულით, ამ მარადი ლტოლვით
ისევ ფხიზლობს უძველესი მეომარი ტომი.
ისევ ფეთქავს, ისევ სცემს, ლეგენდებად თქმული,
პატარა საქართველოს რაინდული გული...
ურვა - წუხილი ვინმეს ან რამის გამო