წინასაარჩევნო გამოსვლები არის მცდელობა, ბევრ რამეს დაპირდე
ამომრჩეველს ისე, რომ ძალიან ბევრსაც არ დაპირდე.

იო ჰერბსტი

გაშუქების დაგეგმვა

თუ გსურს, არჩევნები მაღალ დონეზე გააშუქო, დაგეგმვა უმნიშვნელოვანესი მექანიზმია. მართალია, ახალი ამბების კარგად გადმოცემის ხიბლიც ისაა, რომ რეპორტიორს შეუძლია ნებისმიერ საკითხზე ისაუბროს, თუნდაც მოსამზადებლად დრო ძალიან ცოტა ან სულ არ ჰქონდეს, მაგრამ რაც უფრო მოუმზადებელიხარ, მით მეტია ალბათობა, რომ რეპორტაჟი არათანმიმდევრული ან ზედაპირული გამოვა, ან სულაც შეცდომას დაუშვებ.

თუ დაგეგმვა არ შეგიძლია, შენი რეპორტაჟი მოედება სხვადასხვა პრობლემებს. არსებობს რისკი, რომ გაშუქება იქნება არათანმიმდევრული, ზედაპირული, წყაროებისაგან კონტროლირებადი და არასათანადოდ პერსპექტიული.

პირველი ნაბიჯი: როლების განსაზღვრა

დაგეგმვის პირველი ნაბიჯია არჩევნების პროცესის რედაქტორებისა და რეპორტიორების როლების განსაზღვრა. გაშუქების პროცესის დაწყებამდე ნათლად უნდა განსაზღვრო თითოეული ჟურნალისტისა და რედაქტორის პასუხისმგებლობები. ვინ რას აკეთებს? ყველა რეპორტიორი ყველაფერზე წერს, თუ თქვენს მედია სუბიექტს აქვს იმდენი საშუალება, რომ კონკრეტულირეპორტიორები კონკრეტულ საკითხებსა და პარტიებზე წერდნენ?

მეორე ნაბიჯი: მიზნების დასახვა

დაგეგმვის ერთ-ერთი პირველი საფეხური უნდა იყოს მიზნების დასახვა, რათა არჩევნების გაშუქება სასურველი გზით წავიდეს. ამ პროცესში უნდა მონაწილეობდნენ რეპორტიორები და რედაქტორები და დიდი ყურადღებით განსაზღვრავდნენ თი-თოეულ მიზანს. ამასთან, ამ მიზნების ჩამონათვალი ხელმისაწვდომი უნდა გახდეს ორგანიზაციის ყველა თანამშრომლისათვის. შემდეგ აღნიშნული უნდა ამობეჭდო და გამოაკრა ახალი ამბების სტუდიაში (ნიუსრუმში) და დაიდოს ვებ-გვერდზე, რათა არა მარტო შიდა საკომუნიკაციო გზებით გავრცელდეს, არამედ გარე სამყაროსათვისაც გახდეს ცნობილი. ეს საშუალებას მისცემს საზოგადოებას შეიტყოს თქვენი ამბიციის შესახებ და ნახოს როგორ შეასრულებთ პირობებს.

მიზნების დასახვა მნიშვნელვანი პროცესია არჩევნების გაშუქებაში ჩართული მთელი მედიისათვის, რადგან ეს აიძულებს რედაქტორებსა და რეპორტიორებს იფიქრონ საუკეთესოდ გაშუქებაზე და არ დაელოდონ მოვლენებსა და ჩვეულებისამებრ გააშუქონ.

მიზნები, შესაძლოა, გამოიყენო როგორც სახელმძღვანელო არჩევნების გაშუქებისას. ინტენსიური სარჩევნო კამპანიისას, შესაძლოა, დაგავიწყდეს კიდეც ზოგადი თემები და მთელი ყურადღებამიაპყრო მომდევნო პრესკონფერენციას. ასეთ დროს კარგია გადახედო მიზნების ჩამონათვალს და დარწმუნდე, რომ არჩევნებისგაშუქების პროცესი სწორი გზით მიდის. ეს რედაქტორებმა და რეპორტიორებმა ყოველკვირეულად უნდა გააკეთონ კამპანიის მსვლელობისას.

მესამე ნაბიჯი: ამომრჩევლისათვის საინტერესო საკითხების შერჩევა

მესამე ნაბიჯი ითვალისწინებს ამომრჩეველთა საჭიროებების განსაზღვრას: რა აინტერესებს ამომრჩეველს ყველაზე მეტად? გამოავლინა თუ არა რომელიმე გამოკვლევამ ამომრჩევლის ძირითადი ინტერესი? თუ რეპორტიორებმა ეს მათთან ყოველდღიური კონტაქტით უნდა გაარკვიონ? მოამზადე ყოველდღიურ ცხოვრებასთან დაკავშირებული საკითხების სია, რომელსაც გააშუქებ. იმისათვის, რომ მოიცვა ამომრჩეველთა დიდი ნაწილი, უმნიშვნელოვანესია არ იყო ძალიან ზოგადი ან აბსტრაქტული, არამედ კონკრეტული და ფრთხილი და ზედმეტი ყურადღება არ გაამახვილო ქვეყნის მმართველი ელიტის მიერ წინასწარ განსაზღვრულ საკითხებსა და პრობლემებზე.

ქვემოთ მოყვანილია 2007 წლის საპარლამენტო არჩევნების დროს ჩატარებული კვლევის შედეგად დანიელ ამომრჩეველთა მიერ განსაზღვრული პრიორიტეტები:

მედია გაშუქების ბალანსის შესახებ გადაწვეტილების მიღება რთულია, მაგარამ მნიშვნელოვანია, რომ კვალიფიციური ინფორმაცია არსებობდეს საზგადოების ყველა დონის შესახებ. ამდენად, უნდა შეგეძლოს ყოველდღიური ცხოვრების საკითხების დონიდან გადახვიდე ქვეყნისათვის მნიშვნელოვანი საკითხების დონეზე. ანუ,სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, არა მარტო ამომრჩეველთათვის ყოველდღიურად საინტერესო საკითხებს უნდა შეეხო, არამედ უნდა განსაზღვრო ქვეყნისათვის მნიშვნელოვანი საკითხები და გადაწყვიტო, თუ როგორ გააშუქებ მათ.

დაგეგმვა გააუმჯობესებს გაშუქების მომზადების პროცესს, თუმცა ეს გარკვეულ დრომდე, რადგან უმეტესი გადაწყვეტილებების მიღება მოგიწევს სწორედ მაშინ, როდესაც მოვლენა მოხდება; მაგრამ, თუ გექნება განაწილებული ფუნქციები რედაქტორებსა და რეპორტიორებს შორის და მომზადებული წინასწარი გეგმა, უფრო მყარ ნიადაგზე იდგები.

მეოთხე ნაბიჯი: მიმოიხილე გამოცხადებული ღონისძიებები

დაგეგმვის მეორე ფაზაზე უნდა გააკეთო კამპანიის დროს გამოცხადებული ღონისძიებების მიმოხილვა და გადაწყვიტო, რას გააშუქებ. თუ გაქვს საშუალება, სთხოვე მდივანს ან სტაჟიორს შეგიგროვოს ყველა შესაძლო ინფორმაცია გამოცხადებული პოლიტიკური ღონისძიებების შესახებ და მოგიმზადოს დღის მოვლენათა სია, რომელიც დილით ადრე მზად უნდა იყოს, რადგან გადაწყვეტილება რესურსების განაწილების შესახებ, ამ სიის მიხედვით, უნდა მიიღო რედაქტორთა დილის თათბირზე.

მეხუთე ნაბიჯი: გახსოვდეს ახალი ამბების მომზადების კლასიკური კრიტერიუმები, ნუ გადაუხვევ მათ

როდესაც ემზადები საარჩევნო კამპანიის გაშუქებისათვის, გაითვალისწინე რამდენიმე რჩევა.

ყოველდღიური გაშუქებისას გონებაში ყოველთვის იქონიე კლასიკური კრიტერიუმები, როდესაც ჩათვლი, რომ არჩევნებთან დაკავშირებული ამბავი კარგად მიდის, და ნუ გადაუხვევ ამ კრიტერიუმებს მხოლოდ იმიტომ, რომ არჩევნებია.

ნუ გამოეკიდები ყველაფერს, რაც მოძრაობს: იყავი ფრთხილი არჩევანში. მიზნად დაისახე ისეთი მასალის მომზადება, რომელიც იქნება მნიშვნელოვანი (პრინციპული ან ფუნდამენტური მნიშვნელობის) და შესაბამისი (სტატიები, რომლებშიც ადამიანები იპოვნიან კავშირს და შესაბამისობას თავიანთ ყოველდღიურ ცხოვრებასთან). არჩევნებთან დაკავშირებული ამბების დიდი ნაწილი მნიშვნელოვანია როგორც ცალკეული ადამიანებისათვის, ისე მთელი ქვეყნისათვის, მაგრამ ზოგიერთი მათგანი არცთუ მიმზიდველია და ხშირად რთულია მათი ისე მიწოდება, რომ მისი წაკითხვა და ანალიზი დიდ მღელვარებასთან იყოს დაკავშირებული, თუმცა ეს საპატიო მიზეზი არ არის იმისათვის, რომ უარი ვთქვათ ასეთ ამბებზე.

მეორეს მხრივ, უნდა გაფრთხილდე, რომ ბევრი არ მოგივიდეს წერა მთავრობისა და მმართველი კლასისათვის სასურველ მნიშვნელოვან ამბებზე. არ დაგავიწყდეს, რომ მკითხველი გაგაიგივებს იმ საკითხებთან, რომლებსაც აშუქებ.

სენსაციური ამბები ყოველთვის კარგია, მაგრამ გახსოვდეს ზღვარი ცარიელ სენსაციას (პოლიტიკოსთა პირადი ცხოვრება) და სერიოზულ მნიშვნელოვან სენსაციას შორის (მნიშვნელოვანი მოვლენების განვითარება).

თუ შენი მასალა ვერ აკმაყოფილებს კლასიკური ამბების ორ მაღალ კრიტერიუმს, მაინც ნუ მოამზადებ მას. თუ ის მხოლოდ სენსაციურია, მაგრამ მოკლებული ყოველგვარ მნიშვნელობას, რატომ უნდა მოამზადო იგი?

როდესაც ორიენტირებული ხარ საარჩევნო კამპანიის ძირითად საკითხებზე, ყოველთვის უნდა გამოიყენო სისტემატური მიდგომა,რათა აუდიტორიას ყოველთვის მიაწოდო საუკეთესო მიმოხილვა და ჩაწვდომა.

იმისათვის, რომ სიღრმისეულად განიხილო საარჩევნო კამპანიასთან დაკავშირებული ახალი ამბები, ყოველთვის გახსოვდეს ამ მარტივი მოდელის შემდეგი ელემენტები „დააკვირდი შეისწავლე დაადგინე“.

მეექვსე საფეხური: შემოქმედებითი ოთახი ახალი იდეებისათვის

იდეების წარმოშობა უმნიშვნელოვანესია კარგი რეპორტაჟისათვის; კარგი იდეის გარეშე ყველას გამოგვდის უბრალო, მარტივი, სტანდარტული რეპორტაჟი. განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ბრწყინვალედ გინდა გააშუქო არჩევნები და უჩვენო შენი მედია სუბიექტის საუკეთესო თვისებები, გჭირდება ბევრი არაორდინალური კარგი ჟურნალისტური იდეა.

თუმცაღა, ძალიან ხშირად, შემოქმედებითი პროცესისათვის არ არის კარგი პირობები. იდეების სისტემატური განვითარება ხშირად რთულია ნიუსრუმებში. როდესაც რედაქტორები თათბირებს ატარებენ, ახალი იდეების განვითარების არცთუ ისე სახარბიელო სიტუაცია იქმნება. ნიუსრუმებს ძირითადად მოუსვენარი, მოუთმენელი ადამიანები მართავენ. რედაქტორებს, რომლებიც სწრაფად იღებენ გადაწყვეტილებებს, ხშირად არც დრო და არც მოთმინება ჰყოფნით ახალი და უჩვეულო იდეის მოფიქრებისათვის.

თათბირი იდეალურია მაშინ, როდესაც ყველა თანამშრომელი პასუხისმგებელია ახალი იდეის განვითარებაზე. შემოქმედებითი პროცესის ხელშეწყობის მიზნით, უნდა შეიმუშავო წესები, რომლებსაც ყველა დაემორჩილება; მაგალითად, ის რომ პირველ ეტაპზე ყველა იდეა კარგია. იყავი გახსნილი და საწყის ეტაპზე მოერიდე კრიტიკას.

როდესაც მუშაობ ახალი იდეების ფორმირებაზე კარგია, თუ გექნება დიდი დაფა, სადაც ყველა მონაწილეს შეეძლება იდეის ვიზუალურად ჩვენება და ყველა შეძლებს დაინახოს, თუ რა ხდება. როდესაციდეა დაფაზეა დაწერილი, უფრო ადვილია სხვა იდეების განვითარება.

ახალი ამბების რეპორტიორისათვის მნიშვნელოვანია, რომ იდეა იყოს ღირებული საინფორმაციო თვალსაზრისით, ან ქმნიდეს პოტენციურ ახალ ამბავს. მნიშვნელოვანია, რომ იდეის ჩამოყალიბებისას, დააკვირდე მას კრიტიკული თვალით; ეძებე მიზეზები და დასვი უმნიშვნელოვანესი ჟურნალისტური კითხვები: რატომ? დასვი ეს კითხვადა მოიყვანე შენეული ჰიპოთეზები და მტკიცებულებები. ეს გამოკვლევა გიჩვენებს ცდები თუ არა.

რაკი სარჩევნო კამპანიის გაშუქება რეპორტიორისათვის ყველაზე უფო გამომწვევი და ამაღელვებელი ამოცანაა, ხშირად კარგი იდეები იკარგება. ამიტომ გააკეთე იდეების სია, რომელიც ყველასათვის ხელმისაწვდომი იქნება და ყველას შეეძლება რამის დამატება.

მეშვიდე ნაბიჯი: ზოგადი იდეები ახალი ამბების მომზადებისათვის

საარჩევნო კამპანიის დაწყებამდე უნდა შეიმუშავო ზოგადი იდეები, რომლებსაც ყოველთვის გამოიყენებ ახალი ამბების მომზადებისას.

მოდით, ვნახოთ არჩევნებთან დაკავშირებული ახალი ამბების მომზადების ზოგადი მაგალითები, რომლებიც ნებისმიერ დროს შეიძლება გამოვიყენოთ მიუხედავად კონკრეტული კონტექსტისა და მოვლენისა — რა თქმა უნდა, მრავალი უმნიშვნელოვანესი ამბავი მზადდება იმ ქვეყნის კონკრეტული სიტუაციის გათვალისწინებით, საიდანაც კეთდება რეპორტაჟი.

ადგილობრივი და რეგიონალური ამბები

ადგილობრივი და რეგიონალური მედიისათვის მნიშვნელოვანია ორიენტაცია აიღოს ადგილობრივ ამბებზე.

ამდენად ყოველთვის ასე იფიქრე: როგორი იქნება ადგილობრივი გამოხმაურება დომინანტი პარტიის ინიციატივებსა და წინადადებებზე? მაგალითად, თუ დომინანტი პარტიები გვთავაზობენ ბიზნესისათვის უკეთესი გარემოს შექმნას, დააკვირდი რა გამოხმაურება მოჰყვება ამ შემოთავაზებას ადგილობრივ დონეზე და გააშუქე რომელიმე დიდი ადგილობრივი კომპანიის რეაქცია. თუ დომინანტი პარტიები გპირდებიან საავადმყოფოებისა და სკოლების მდგომარეობისგაუმჯობესებას, ეწვიე ადგილობრივ სკოლებსა და საავადმყოფოებს. თუ რომელიმე მნიშვნელოვანი პარტია აცხადებს, რომ ქვეყანაში უნდა შეიცვალოს ეთნიკური უმცირესობების მდგომარეობა, მოძებნე ეთნიკური უმცირესობების რომელიმე ადგილობრივი წარმომადგენელი და მიეცი საშუალება გამოხატოს პოზიცია.

ადგილობრივი მედია, რა თქმა უნდა, განსაკუთრებულ ყურადღებას უნდა აქცევდეს ადგილობრივ კანდიდატებს. ჩაატარე ინტერვიუები ადგილობრივ კანდიდატებთან და კითხე მათ, რას გააკეთებენ რეგიონისთვის. შეამოწმე წასწევენ თუ არა ისინი წინ რეგიონს, იბრძოლებენ თუ არა გაუმჯობესებისათვის და ა.შ.

მოამზადე მასალა ადგილობრივი ბიზნესმენებისა პროფკავშირების ადგილობრივი ორგანიზაციების შესახებ. რას ფიქრობენ ისინი კამპანიის მსვლელობისას პარტიების მიერ წამოყენებულ წინადადებებსა და ინიციატივებზე?

ქალაქის საბჭოების წარმომადგენელ პოლიტიკოსთა შესახებ მასალის მომზადებაც კარგი იდეაა. ეთანხმებიან თუ არა ისინი თავიანთი ეროვნული პარტიის პოლიტიკას? ერთი და იგივე პარტიაში ხშირად არის კონფლიქტი ეროვნულ და ადგილობრივ პოლიტიკას შორის, ხშირად ეს კონფლიქტები საინტერესოა ჟურნალისტური თვალსაზრისით.

ასევე შეგიძლია მოამზადო მასალა წამყვანი ადგილობრივი ინტელექტუალებისა და ხელოვნების მუშაკების შესახებ — თუ მათ რაიმე აქვთ სათქმელი. ზოგჯერ ჩამოყალიბებული ინტელექტუალი საუკეთესოდ აფასებს სიტუაციას სხვადასხვა კუთხით. ისინი არ არიან პოლიტიკური ექსპერტები, მაგრამ კარგად იცნობენ საკუთარ ხალხს.

მოდით, შევაჯამოთ ადგილობრივი და რეგიონალური მასალის მოსამზადებლად საჭირო იდეები:

მერვე ნაბიჯი: მრავალფეროვანი გაშუქება

იცოდე, რომ მოვლენების გაშუქება მრავალფეროვანი უნდა იყოს. უზრუნველყავი, რომ ყოველდღიური გაშუქება იყოს მრავალმხრივი და მრავალფეროვანი. ნუ მოამზადებ დიდი რაოდენობის ერთი ტიპის მასალას. შეურიე ერთმანეთს ახალი ამბები და ინტერვიუები, ანალიზი, პორტრეტები და დახასიათებები. გახსოვდეს, გრაფიკული ელემენტები: თუ გინდა მასალა მიმზიდველი გახადო, გრაფიკას დიდი მნიშვნელობა მიანიჭე.

ვიცით, რომ მკითხველს მასალის წაკითხვის სურვილს აღუძრავს ფოტო, გრაფიკა და სათაური. ამდენად, როდესაც სტატიის მომზადებას გადაწყვეტ, მოიფიქრე ილუსტრაციები. საარჩევნო კამპანია სერიოზული მოვლენაა. ხანდახან იმდენად

სერიოზული, რომ ამომრჩეველი იღლება კიდეც არჩევნებთან დაკავშირებული უკანასკნელი ცნობების წაკითხვითა და მოსმენით. ამიტომ არ დაივიწყო იუმორი და უცნაური ამბები. ეს, რა თქმა უნდა, არ ნიშნავს, რომ გაშუქება შოუდ აქციო, მაგრამ მცირედი სიმსუბუქე და იუმორი სასიამოვნოა.

ასევე მოიფიქრე სერიული ამბები კამპანიის შესახებ, მაგალითად, „კამპანიის დღის პლაკატი — რა იმალება მის უკან“, ან „პოლიტიკური ოპონენტი, რომლითაც აღფრთოვანებული ვარ“. აქ მოცემულია პატარა მარტივი ამბების მაგალითები, რომლებიც მედიას მრავალფეროვნებას სძენს და მკითხველს უჩენს განგრძობითობის შეგრძნებას.

მეცხრე ნაბიჯი: გაშუქება ბოლო გაზეთში ან ბოლო მაუწყებლობა არჩევნების წინა დღეს

როდესაც არჩევნების დღე ახლოვდება, ამომრჩევლებს ეუფლებათ მოუსვენრობის შეგრძნება, თითქოს მათ დაკარგეს მოვლენებისხედვა, ამ დროს შენი, როგორც რეპორტიორის მოვალეობაა, დაეხმარო მათ საჭირო ზოგადი ხედვის ჩამოყალიბებაში

ნუ იფიქრებ, რომ მკითხველს შენი ყველა სტატია წაკითხული აქვს. უყოყმანოდ გაიმეორე ინფორმაცია. გახსოვდეს, არჩევნების წინა დღესსაზოგადოებას მიაწოდო შენს მიერ გაშუქებული ძირითადი მოვლენების შეჯამება. ეს განსაკუთრებით დაეხმარება მკითხველებს, რომლებიც არიან ეჭვებში და თავს დაუცველად გრძნობენ. მთლიანი გვერდი (შეიძლება მეტიც), თუ ყველა არა, ძირითადი პოლიტიკური პარტიების პოლიტიკური პოზიციების შესახებ საარჩევნო კამპანიის ძირითად საკითხებზე, ძალიან დაეხმარება მკითხველს.

გაფრთხილდი, რომ საარჩევნო კამპანიის ბოლო დღეების მასალა ძალიან არ გადატვირთო პარტიების ტაქტიკური მანევრების ანმათი კამპანიის სტრატეგიის შესახებ ინფორმაციით, და ნუ ეცდები გამარჯვებულის წინასწარ დასახელებას. ინფორმაცია უნდა გამიზნო ამომრჩეველთა დიდი ნაწილისათვის, რომელიც დაბნეულია და ვერ გადაუწყვეტია, ვის მისცეს ხმა. არჩევნების დღეს მათ სჭირდებათიცოდნენ მთავარი პარტიების ხედვა საარჩევნო კამპანიის ძირითადი საკითხების შესახებ. ასეთი ტიპის მასალის მომზადებას დრო სჭირდება, მაგრამ შენ ეს დრო უნდა გამოძებნო შენი მკითხველის, მაყურებლისა და მსმენელისათვის.

მეათე ნაბიჯი: არჩევნების დღის გაშუქება

უშუალოდ არჩევნების დღის გაშუქება ყოველთვის რთულია და დაძაბული, ამიტომ შენ და შენმა კოლეგებმა ყურადღებით უნდამოამზადოთ გეგმა. ეცადე, მიჰყვე გეგმას, თუ რაიმე განსაკუთრებული არ მოხდება და ითანამშრომლე კოლეგებთან.

თუ მუშაობ შედარებით ახალგაზრდა დემოკრატიის ქვეყანაში,ყურადღება მიაქციე საარჩევნო უზრუნველყოფას და გახსოვდეს, დააკვირდე ხმის დათვლის პროცესს.

თავის გზამკვლევში არჩევნების გაშუქების გაუმჯობესების შესახებ ლიზა შნელინგერი გთავაზობს, რომ „გქონდეს გეგმა,რომელშიც შევა ამომრჩეველთა ინტერვიუები, რეგიონის წარმომადგენლობითი ტერიტორიების გაშუქება და რეპორტაჟები მონიტორებიდან, თვალი გეჭიროს დაცვის სამსახურებზე, მოშორებულ ტერიტორიებზე, მონიტორინგის ჯგუფებსა და ამომრჩევლების საჩივრებზე. უზრუნველყოფილ უნდა იქნეს ხელმისაწვდომობა ხმების დათვლის პროცესზე“. თუ ზემოთ აღნიშნულთან დაკავშირებით რაიმე პრობლემა შეგექმნა, კრიტიკულად უნდა გამოეხმაურო და მიმართო პასუხისმგებელ პირებს ან უწყებებს.

ლიზა შნელინგერი — ჟურნალისტის გზამკვლევი არჩევნების პროცესის გაშუქების გაუმჯობესებისაკენ ახალი დემოკრატიის პირობებში

მეთერთმეტე ნაბიჯი: არჩევნების დღის მომდევნო დღეები

არ დაივიწყო, იფიქრო არჩევნების დღის მომდევნო დღეებზე. გაშუქების დაგეგმვისას გავრცელებულია ასეთი შეცდომა, როდესაც ივიწყებენან უბრალოდ ძალა აღარ აქვთ დაგეგმონ ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი პერიოდი, რომელიც სწორედ არჩევნების შემდეგ იწყება. ეს არის დრო პარტიებს შორის უმნიშვნელოვანესი მოლაპარაკებებისა, ამ დროს წყდება ახალი მთავრობის შემადგენლობის საკითხი.

რა თქმა უნდა, ყურადღება უნდა მიაქციო პროცესს, რომელსაც ახალი მმართველობისაკენ მივყავართ.

უკანასკნელი ნაბიჯი: შეაფასე შენი გაშუქება

როდესაც არჩევნები დამთავრდება, დგება დრო შეაფასო შენი ძალისხმევა. მიაღწიე შენს მიზნებს? რაში მიაღწიე წარმატებას და რისი გაკეთება შეგეძლო უკეთ? ყოველთვის გამონახე დრო არჩევნების გაშუქების შესაფასებლად და ნუ დაივიწყებ დაწერო შენეული შეფასება, რათა შეგეძლოს შენი გამოცდილების გამოყენება, როცა სხვა დროს დაგეგმავ არჩევნების გაშუქებას.

___________________

1. დანიის სამაუწყებლო კორპორაციის ყველა მიზანი ეფუძნება უცვლელ წესს სამართლიანად და დაბალანსებულად გაშუქდეს ყველა პარტიის საქმიანობა, მიუხედავად რეპორტიორთა პირადი პოლიტიკური სიმპატიებისა.

კანდიდატი, რომელიც გააცინებს სხვებს, მეტ ხმებს მიიღებს, ვიდრე კანდიდატი, რომელიც აიძულებს მათ იფიქრონ.

უცნობი ავტორი

მთელს მსოფლიოში რთულია მედიისათვის მიაწოდოს ამომრჩევლებს ინფორმაცია პოლიტიკის შესახებ, განსაკუთრებით ჩააბას ისინი პოლიტიკურ დებატებსა და პროცესებში. ხშირად, ჩვენ ჟურნალისტები, ვშორდებით იმ რეალობას, რომელშიც ცხოვრობენ ჩვეულებრივი ადამიანები, რადგან ჩვენ ცხოვრებას პოლიტიკოსებისა და ექსპერტების პერსპექტივიდან ვუყურებთ.

ეს არ არის იდეალური სიტუაცია, რადგან ამომრჩევლები გრძნობენ შეუსაბამობას მათ ცხოვრებასა და იმას შორის, რაც მედიის მიერ შუქდება პოლიტიკაში. რიგითი მოქალაქეები გრძნობენ, რომ ის, რასაც მედია აშუქებს, მათი ცხოვრება არ არის.

ამიტომ, ჩვენ ყოველთვის უნდა ვეცადოთ გავაშუქოთ ამომრჩევლისათვის მნიშვნელოვანი ახალი ამბები.

კიდევ რა შეგვიძლია გავაკეთოთ იმისათვის, რომ უფრო ახლოს მივიდეთ ამომრჩევლის საჭიროებებთან და განვსაზღვროთ საზოგადოების ინტერესები? ჩვენ შეგვიძლია მივიღოთ იდეები თავად მოქალაქეებისაგან

ჟურნალისტის გზამკვლევი „თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნები“, ლიზა შნელინგერი

მთელ დროს კანდიდატებისა და პოლიტიკური პარტიების ოფისებში ნუ გაატარებთ. გახსოვდეთ, რომ არჩევნები ხალხს ეკუთვნის. როდესაც ისინი იღებენ გადაწყვეტილებას იმის შესახებ, თუ ვისმისცენ ხმა, ისინი ეუბნებიან პოლიტიკურ ლიდერებს, თუ რა მიმართულებით სურთ ქვეყნის სვლა. უშუალოდ ხმის მიცემა დამო კიდებულია ადამიანების ცხოვრების პირობებზე; ეს უნდა აისახოს რეპორტაჟში. ამასთან, ესაუბრეთ ადამიანებს და აღწერეთ მათი ცხოვრების პირობები, შეხედულებები, სურვილები და სხვ.

ქვემორე მოყვანილია მაგალითები, თუ როგორ შეიძლება გავაძლიეროთ ხალხის ხმა მედიაგაშუქებაში.

ჟურნალისტის გზამკვლევი „თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნები“, ლიზა შნელინგერი

ხალხის ხმის გაძლიერების ერთ-ერთი საუკეთესო საშუალებაა გამოკვლევის მეშვეობით ჰკითხო ხალხს, რა არის მათთვის უმნიშვნელოვანესი საკითხები. ასეთ კვლევებს ხშირად იყენებს მედია საარჩევნო კამპანიის გაშუქებისას.

გამოკვლევის შედეგების ანალიზის შემდეგ, შეგიძლია დაგეგმო საარჩევნო კამპანიის 5-10 უმთავრესი საკითხის გაშუქება. გამოიყენე დამოუკიდებელი წყაროები და აღწერე ამომრჩევლისათვის უმნიშვნელოვანესი თითოეული საკითხი ისე, როგორც დღეისათვის არის წარმოდგენილი. აღწერე სიტუაცია გასული არჩევნების შემდეგ, როდესაც მთავრობა მოვიდა სათავეში. შემდეგ ჰკითხე სხვადასხვა პოლიტიკური ძალების წარმომადგენლებს, რას გააკეთებენ ამ პრობლემების მოსაგვარებლად არჩევნების შემდგომ პერიოდში.

დანიის 2007 წლის საპარლამენტო არჩევნების დროს დანიის სამაუწყებლო კორპორაციამ ჩაატარა მოქალაქეთა მოსაზრების მასშტაბური გაშუქება, რადგან მათი გეგმის ძირითად ნაწილს წარმოადგენდა ამომრჩევლის ხმის მოსმენა.

ჰკითხე ადამიანს, ვის აძლევს ხმას და ის გიპასუხებს. როდესაც ჰკითხავ, თუ რატომ, პასუხი გაურკვეველი იქნება.

ბერნარდ ლევინი

იმისათვის, რომ დაძლიონ შეუსაბამობა ამომრჩეველთა ინტერესებსა და მედიით გაშუქებულ პოლიტიკურ საკითხებს შორისდა იმისათვის, რომ დაუახლოვონ მედიას ხალხი და ჩართონ ისინიპოლიტიკურ პროცესებში, მედიის სხვადასხვა მესვეურებმა, განსაკუთრებით ამერიკის შეერთებულ შტატებში, 90-იანი წლების დასაწყისში დაიწყეს სახალხო ჟურნალისტიკის ექსპერიმენტირება.

ამომრჩეველთა ჩართულობა

აღნიშნულის მიზანია მოქალაქეთა ჩართვა საზოგადოებრივ ცხოვრებაში და მათი მოტივირება საკუთარ გარემოზე ზრუნვისათვის. ასეთი ტიპის ჟურნალისტიკა ორიენტირებულია ამომრჩეველთა ინტერესებზე ნაცვლად ახალ ამბებზე რეაგირებისა. ამერიკული მედია იყენებდა სახალხო ჟურნალისტიკას, როდესაც სურდა განსხვავებულად გაეშუქებინა საარჩევნო კამპანია.

სხვადასხვა მედია საშუალებების მიერ გამოყენებული მეთოდი ითვალისწინებდა საზოგადოებრივი აზრის გამოკითხვას, ანუ მოქალაქეებს ეკითხებოდნენ მათთვის მნიშვნელოვანი საკითხების შესახებ. შემდეგ მედია ამზადებდა ყველაზე მწვავე საკითხების ჩამონათვალს და იწყებდა მათ გაშუქებას.

საკითხების თანმიმდევრობით გაშუქებისას, მედია წარმოადგენდა ადგილობრივ კანდიდატებს და მათ პოზიციას აღნიშნულ საკითხებთან დაკავშირებით. მედია ცდილობს პრობლემის აღწერისას ყოველთვის უჩვენოს მისი გადაჭრის გზები. რა თქმა უნდა, რეპორტიორი არ წარმოადგენს თავის შეხედულებებს პრობლემის გადაწყვეტასთან დაკავშირებით, მან უნდა მიმართოს სხვადასხვა წყაროებს კვალიფიციური შეხედულებისათვის, ეს წყაროები, შესაძლოა, იყვნენ როგორც ექსპერტები, ისე რიგითი მოქალაქეები.

მეთოდი, რომელიც ითვალისწინებს ამომრჩეველთა გამოკითხვას საარჩევნო კამპანიის ყველაზე მნიშვნელოვანი საკითხების შესახებ, ფართოდ გამოიყენება ეროვნული მედიის მიერ ბევრ ქვეყანაში — უბრალოდ იმიტომ, რომ ის რეპორტიორებს აწვდის ბევრ კარგ იდეას იმის შესახებ, თუ რა გააშუქონ.

ხელი შეუწყე დიალოგს პოლიტიკოსებსა და ამომრჩევლებს შორის

აღნიშნულის მიზანია მედია გახდეს სახალხო და ამომრჩევლებს შეეძლოთ საკითხების შერჩევის გზით გავლენა მოახდინონ გაშუქებაზე. ასეთ ვითარებაში პოლიტიკოსებს უკეთესი შესაძლებლობები აქვთ ამომრჩეველთან დიალოგისათვის; და იმ პოლიტიკოსებისათვის, რომლებიც ამას ახერხებენ, მედია უფრო ხელმისაწვდომია, როდესაც პოლიტიკოსებს, რომლებიც უარს ამბობენ დიალოგზე, უფრო რთული დღეები აქვთ.

მედია, რომელიც სერიოზულად ეწევა სახალხო ჟურნალისტიკის ექსპერიმენტირებას, აწყობს ღია შეხვედრებს ადგილობრივპოლიტიკოსებთან, სამუშაო შეხვედრებს იმ საკითხებთან დაკავშირებით, რომლებიც ამომრჩევლებს უმნიშვნელოვანესად მიაჩნიათ, ეხმარება ამომრჩევლებს ქსელის შექმნაში და უზრუნველყოფს ღია სატელეფონო ხაზებს რეპორტიორებთან, სადაც მოქალაქეებს შეუძლიათ დარეკონ და იკითხონ პრობლემის გადაწყვეტის გზების შესახებ, ან იმის შესახებ, თუ როგორ დაუკავშირდნენ ექსპერტებს ან სხვა მოქალაქეებს, რომლებიც ჩართული არიან ამ პრობლემების გადაწყვეტაში.

სახალხო ჟურნალისტიკა იდეალურია ადგილობრივი და რეგიონალური მედიისათვის

როგორც ჩანს, ჟურნალისტიკის ეს ფორმა ყველაზე მეტად შეეფერება ადგილობრივ და რეგიონალურ მედიას. ამერიკაში, სადაც ეს მეთოდი გამოყენებული იქნა, ბევრ ქალაქსა და რეგიონში გამოვლინდა, რომ პოლიტიკასა და პოლიტიკური დებატების მიმართ ინტერესი განსაკუთრებულად იზრდებოდა, როდესაც ადგილობრივი ან რეგიონალური მედია მუშაობდა სახალხო ჟურნალისტიკით. ამ მეთოდის გამოყენების წარმატების კიდევ ერთი მაჩვენებელი იყო არჩევნებზე მოსული ამომრჩევლების რაოდენობის ზრდა.

თუმცა ზოგიერთი აკრიტიკებს კიდეც სახალხო ჟურნალისტიკას და თვლის, რომ ამით მხოლოდ ასიამოვნებენ საზოგადოებას. ნათქვამია, რომ სახალხო ჟურნალისტიკა ცვლის ჟურნალისტის ტრადიციულ როლს და მას ნეიტრალური, პასიური დამკვირვებლისაგან გადააქცევს სუბიექტურ მონაწილედ, რომელიც თავად არის იმ საკითხებში ჩართული, რომლებსაც აშუქებს.

ამ ყოველივეს გათვალისწინებით, შეიძლება ითქვას, რომ სახალხო ჟურნალისტიკა პოლიტიკური გაშუქების საინტერესო და კონსტრუქციული საშუალებაა. მედიის მიზანი უნდა იყოს პირდაპირი დიალოგის ელემენტების გამოყენება და ადგილობრივი ამომრჩევლების აქტიური ჩართვა.

პოლიტიკა კრივს ჰგავს, უნდა ეცადო ოპონენტები ნოკაუტში ჩააგდო.

იდი ამინი

ვინ იღებს გადაწყვეტილებას საარჩევნო კამპანიის პროგრამისშესახებ? ესენი არა მხოლოდ პოლიტიკური პარტიები და კანდიდატები არიან. ძირითად მონაწილეთა სპექტრი ფართოა.

ყველა ეს მოთამაშე გავლენას ახდენს პროგრამაზე, მათი რეალური ძალის შესაბამისად. როგორც გერმანელმა ფილოსოფოსმა კარლ მარქსმა ერთხელ თქვა, უპირატესი პოლიტიკა არის საზოგადოების კლასების შეფარდებითი ძალა — ეს კლასთა შორის ბრძოლაა.

ეს ძლევამოსილი პოლიტიკოსები არა მხოლოდ გავლენას მოახდენენ საარჩევნო კამპანიის პროგრამაზე, არამედ კამპანიის გაშუქებაზე მედია საშუალებებით. როგორც ცნობილია, მრავალი მედია საშუალება ეკუთვნით სწორედ ამ ძლევამოსილ მოთამაშეებს, ასეთ მედიას კი მხოლოდ ოცნება შეუძლია დამოუკიდებელ საქმიანობაზე. მათგან მოელიან მხოლოდ კერძო პოლიტიკური და ეკონომიკური ინტერესების გახმოვანებას და მათი მიზანია, არ შეუწყონ ხელი პლურალიზმის განვითარებას, სამართლიანი, დაბალანსებული და მიუკერძოებელი გაშუქების საფუძველზე.

მაგრამ რა შეგვიძლია ვთქვათ ე.წ. დამოუკიდებელ მედიაზე? მოქმედებენ თუ არა ისინი ყველანაირი გავლენისაგან თავისუფალ ვაკუუმში? არა! ნებისმიერი მედია მეტ-ნაკლებად განიცდის სხვადასხვა მოთამაშეთა გავლენას, ხანდახან ისე ფრთხილად, რომ თვითონაც ვერ ამჩნევენ. ბევრია კერძო და სახელმწიფო ხარისხიანი მედია საშუალება, განსაკუთრებით ამერიკასა და დასავლეთ ევროპაში, სადაც არჩევნების გაშუქება იგეგმება და ხორციელდება კონკრეტული ინტერესების მიერ დაწესებული შეზღუდვების გარეშე.

მედია უნდა იცნობდეს ხალხის გეგმებს

მედიამ ხშირად პროფესიონალ პოლიტიკოსებზე უკეთ იცის იმის შესახებ, თუ რა ხდება ხალხში; ყოველ შემთხვევაში, მედია კარგად უნდა ხვდებოდეს საზოგადოების სხვადასხვა ჯგუფებისათვის მნიშვნელოვან საკითხებს.

ასახავს კი მედია ხალხის გეგმებს? ან განუსაზღვრავს კი მედია ამომრჩევლებს პროგრამას?

ეჭვს გარეშეა, რომ მედიის პროგრამას გავლენა აქვს ამომრჩევლის გეგმებზე, მაგრამ ეს ყოველთვის ასე არ არის. თუ, ზოგადად, მედია ან რომელიმე კონკრეტული მედია საშუალება ამომრჩევლის თვალსაზრისით ნაკლებად სანდოა, ის ვერ მოახდენს გავლენას ამომრჩეველთა გეგმებზე, თუმცა არსებობს გამონაკლისებიც, რადგან ნაკლებად სანდო ტაბლოიდური მედია ხშირად გარკვეულ გავლენას ახდენს საზოგადოების გეგმებზე.

თუ მედიის პროგრამა ძალიან განსხვავდება მრავალი ამომრჩევლის პირადი გამოცდილებისაგან, მისი გავლენა სუსტია. თუ,მედიის პროგრამის სათავეში საგარეო პოლიტიკაა, ხოლო ამომრჩევლებისაში დაუსაქმებლობა, არსებობს რისკი, რომ გაჩნდება ნაპრალი მედიასა და ხალხს შორის, როდესაც სწორედ ამ ხალხმა უნდა იყიდოს მედიის მიერ წარმოებული პროდუქცია, სადაც საკუთარი პრობლემები უნდა ამოიცნოს.

მედიის პროგრამის მომზადება ხანგრძლივი პროცესია. წარმატებულ პროგრამას სჭირდება შთამბეჭდავი რეპორტაჟები არჩევნების წინ და არჩევნების პერიოდში. მედია ჩვეულებრივ პროგრამას ადგენს არჩევნებს შორის. ის საკითხები, რომლებიც დომინირებს არჩევნებს შორის, ჩვეულებრივ, დომინირებს საარჩევნო კამპანიის მსვლელობისას.

პოლიტიკოსები და პარტიები, ცხადია, შეეცდებიან პროგრამის დომინირებას — სწორედ ეს არის პოლიტიკის წარმოების მიზანი. ზოგიერთი კანდიდატი საკმაოდ გონიერია ამ საკითხში, რადგან ასეთები წარმოადგენენ ლიდერებს, რომლებმაც იციან, თუ რა მიმართულებით იარონ და აქვთ პროგრამის განახლების უნარი. სხვა კანდიდატებმა კარგად იციან, თუ რა უნდათ ხალხს. ისინი იცნობენ ხალხს, ეროვნულ აზროვნებას. ესენი ხშირად, თუმცა არა ყოველთვის, პოპულისტური ორიენტაციის პარტიები არიან.

საარჩევნო კამპანიის მსვლელობისას, მედია ყოველთვის ხდება პოლიტიკურ მოთამაშეთა სტრატეგიისა და ტაქტიკის ხელოვნების სამიზნე, მათი კამპანიის წარმატება მდგომარეობს მათ შესაძლებლობაში, დააბნიოს მედია და დაანახოს საკითხი მათი პერსპექტივიდან.

პროცესი თუ შინაარსი

სულ უფრო და უფრო მეტ ქვეყანაში, გადაწყვეტილების მიღების პროცესი, როგორც პოლიტიკის მეცნიერები უწოდებენ, მთავრობიდან მართვაში გადადის. წარსულში არჩეული პოლიტიკოსები ექცეოდნენ საზოგადოების ქონების გაყოფის პირამიდის სათავეში. ისინი იღებდნენ გადაწყვეტილებას პროგრამის შესახებ. დღეისათვის მხოლოდ არჩეული პოლიტიკოსები არ წარმოადგენენ იმ ჯგუფს, რომელიც გავლენას ახდენს ეროვნულ პოლიტიკაზე, სხვა ჯგუფებსაც არანაკლებ მნიშვნელოვანი როლი აკისრიათ.

ხშირად პოლიტიკური გადაწყვეტილებები მიიღება რთული და გაუმჭვირვალე მოლაპარაკებების შედეგად, რომლებიც წარმოებს მოთამაშეთა დახურულ ქსელში, მოშორებით ჩვეულებრივი მოქალაქეებისაგან. თუმცა ხშირად, ყოველ შემთხვევაში, დასავლეთ ევროპის ქვეყნებში, ეს მოლაპარაკებები საზოგადოების დღის წესრიგის ნაწილი ხდება და მედიას პოლიტიკური ბრძოლის არენად გადააქცევს.

ნაწილობრივ ამ პროცესის შედეგია, რომ ბევრ ქვეყანაში პოლიტიკურმა ჟურნალისტიკამ ორიენტაცია შინაარსიდან და იდეოლოგიური და პოლიტიკური განსხვავებებიდან, თავად პოლიტიკურ პროცესზე გადაიტანა. ამას პროცესის ჟურნალისტიკა ეწოდება, რადგან ძირითადად ორიენტირებულია პოლიტიკურ ტაქტიკაზე, ალიანსებსა და ძალაუფლებისათვის ბრძოლაზე სცენის მიღმა.