ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, ეთნოლოგი ლეილა მარგოშვილი - დაიბადა პანკისის ხეობის განმანათლებლის, ს. დუისის სკოლის დამაარსებლისა და ცნობილი საზოგადო მოღვაწის უსუფ მარგოშვილის ოჯახში 1929 წლის 5 ივნისს.

ლეილა მარგოშვილი

1947 წელს მან დაამთავრა სოფ. დუისის საშ. სკოლა და იმავე წელს ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტზე. 1949 წელს იგი დაოჯახდა. 1952 წელს, უნივერსიტეტის დაამთავრების შემდეგ, მეუღლესთან აბრამ შავხელიშვილთან ერთად (რომელიც სპეციალობით იყო ისტორიკოსი და შემდგომში ცნობილი მეცნიერი) განაწილებით გაემგზავრა თუშეთის სოფ. ომალოში, სადაც მუშაობდა 8-წლიან სკოლა-ინტერნატში ისტორიის მასწავლებლად. მისი შემდგომი პედაგოგიური მოღვაწეობა გაგრძელდა ისევ ახმეტის რაიონის სხვადასხვა სოფელში: 1953-1958 წლებში მუშაობდა პანკისის ხეობის სოფ. დუისსა და ჯოყოლოში სასწავლო ნაწილის გამგედ და ისტორიის მასწავლებლად.

ამთავითვე უნდა აღინიშნოს, რომ ლეილა მარგოშვილმა უბრალო სკოლის მასწავლებლიდან ჩეჩენ-ინგუშეთის განათლების მინისტრის მოადგილეობამდე ძალიან საინტერესო და რთული გზა გაიარა. ამ რესპუბლიკის აღდგენისთანავე (1956 წ.), მეუღლის სამეცნიერო მივლინების წყალობით (აბრამ შავხელიშვილი მაშინ აკად. ნიკო ბერძენიშვილის ასპირანტი გახლდათ), იგი ოჯახითურთ აღმოჩნდა ქ. გროზნოში, სადაც უმალ მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში დაიწყო მუშაობა. სულ სამი წელი იმუშავა ლეილამ მუზეუმში, მაგრამ ეს წლები არა მარტო მისთვის, არამედ ყველა თანამშრომლისთვის ძალიან ნა ყოფიერი იყო, რადგან დროის ამ მონაკვეთში მუზეუმმა სულ თავიდან დაიწყო ეროვ ნუ ლი ისტორიის შექმნა. ამ საქმეს ხელმძღვანელობდა მისი დირექტორი, ძალიან განათლებული და ენერგიული ქალბატონი - ეროვნებით ინგუში ჯანეტა ზიაზიგოვა. მო გეხსენებათ, რა ძნელია ახალი საქმის დაწყება, რადგან დეპორტაციიდან სამშობლოში ახლადდაბრუნებულ მოსახლეობას ისტორიული ფასეულობის მქონე ნივთები არ ჰქონდა. და თუ რაიმე გადაურჩათ, იოლად ვერ იმეტებდნენ, რადგან გადასახლება გა მოვ ლილ და სათუთად წამოღებულ მამა-პაპათა დანატოვარს ხალხი ადვილად ვერ ელეოდა. ბევრი არტეფაქტი პანკისის ქისტებს აღმოაჩნდათ და, უნდა ითქვას, რომ ისინი უფრო ხალისით იძლეოდნენ ამ სიძველეებს, რადგან იცოდნენ, რომ ეს მათი დედა-სამშობლოს ეროვნული საგანძურის შესაქმნელად იყო საჭირო. ამ საქმის ორგანიზება და მუზეუმისთვის ასეთი უნიკალური ექსპონატების შემატება დაევალა ლეილას, რომელიც ძალიან დიდი ერთგულებითა და მონდომებით შეასრულა. ამისთვის მან სიგელი და ფულადი ჯილდოც დაიმსახურა, რადგან მისმა ექსპონატებმა დიდი მოწონება დაიმსახურა მუზეუმებით დაინტერესებულთა შორის.

იმ დროს ჩეჩნეთ-ინგუშეთს, როგორც ახლად აღდგენილ რესპუბლიკას, ეროვნული კადრების დიდი დეფიციტი ჰქონდა, განსაკუთრებით აკლდათ უმაღლესი განათლების მქონე მანდილოსნები. ამდენად, ლეილა მარგოშვილი, როგორც ერთადერთი ვაინახი ქალი, რომელსაც იმ დროისთვის შესაფერისი უმაღლესი განათლება ჰქონდა, 1960 წ. სასწავლებლად გაუშვეს მოსკოვში ორწლიან უმაღლეს პარტიულ სკოლაში. დაბრუნებისთანავე 1962 წ., იგი დაინიშნა რესპუბლიკის განათლების მინისტრის მოადგილედ, რომლის დაქვემდებარებაში იყო სკოლა-ინტერნატები, ბავშვთა სახლები და სასკოლო სახელმძღვანელოების გამოცემა. ეს წლებიც არანაკლებ საინტერესო და ნაყოფიერი გამოდგა ლეილას ბიოგრაფიაში, რადგან ბევრი რამის გაკეთება შეძლო.

ლეილა მარგოშვილი მეუღლესთან
აბრამ შავხელიშვილთან ერთად

პირველი, რაც გააკეთა, ძალიან გააფართოვა ინტერნატების ქსელი. ამას თავისი მიზეზი ჰქონდა: ვაინახებში, როგორც წესი, ბავშვი ობლად არ რჩება (მას თუ მშობლები და ახლობლები არ ჰყავს, გვარი პატრონობს), ამიტომ ინტერნატების რაოდენობის გაზრდით მას ეძლეოდა საშუალება დეპორტაციიდან დაბრუნებული ვაინახების მრავალშვილიან ოჯახებს დახმარებოდა იმით, რომ მათი შვილების სახელმწიფო კმაყოფაზე გადაყვანით მატერიალური შეღავათი მისცემოდათ. ლეილამ ისიც კარგად იცოდა, რომ ამ დაწესებულებებში ბავშვებს არანაირი საფრთხე არ ელოდათ, რადგან ვაინახები ტრადიციულად თავიანთ შვილებს ისე ზრდიდნენ, რომ მამა-პაპურ ცხოვრების წესს არ გადაუხვევდნენ, რა პირობებშიც არ უნდა ჩავარდნილიყვნენ ისინი. რამდენადაც ეს სფერო თავად ლეილას ეხებოდა, იგი არ იშურებდა არც შრომას და არც ენერგიას, რომ ამ აღსაზრდელებისთვის შესაფერისი პირობები შეექმნა. ისე ჩაერთო ამ საქმეში, რომ სრულიად მოულოდნელად მისი ბავშვთა სახლები და ინტერნატები მოვლა-პატრონობით, დისციპლინითა და სწავლით, ყველაზე დაწინაურებული აღმოჩნდა მთელ საბჭოთა კავშირში; პრესაშიც გაშუქდა ეს ამბავი და ტელევიზიაც გამოეხმაურა, რადგან მუშაობის გამოცდილების გასაზიარებლად გროზნოს სხვა რესპუბლიკებიდან მრავალი წარმომადგენელი სტუმრობდა. განსაკუთრებით რეზონანსული იყო ჯერ ბოლომდე არშემდგარ რესპუბლიკაში ამერიკის დელეგაციის ქ. გროზნოში ჩასვლა საკავშირო განათლების მი ნისტრის თაოსნობით, რათა ჩეჩნეთ-ინგუშეთის მაგალითზე ამ სფეროში წარმატებების დემონსტრირება გაეკეთებინათ. ამ ვიზიტის შედეგად ლეილას მიენიჭა წოდება «Отличник народного образования» (სახალხო განათლების ფრიადოსანი) და გადაეცა წარჩინების სამკერდე ნიშანი. აქვე უნდა ითქვას, რომ თავისი შრომითი მოღვაწეობის წლებში მას არაერთი ჯილდო და პრემია აქვს მიღებული.

უსუფ მარგოშვილის ქალიშვილები
მარცხნიდან: მარგო, ზიზი და ლეილა

უსუფ მარგოშვილი შვილებთან ერთად მარჯვნიდან:
უსუფი, მარგო, ლეილა, ოსმანი და სულთანი

ლეილა მარგოშვილმა სულ 4 წელი იმუშავა განათლების მინისტრის მოადგილის თანამ დებობაზე, მაგრამ ბევრი სასიკეთო საქმის გაკეთება მოასწრო არა მარტო რესპუბლიკის მკვიდრთათვის, არამედ პანკისის ხეობის ქისტებისთვისაც: 1. რესპუბლიკაში არ იყო ეროვნული კადრები, ამიტომ მეზობელი რესპუბლიკების უმაღლეს სასწავლებლებში დააშვებინა კვოტები, სადაც ვაინახები უგამოცდოდ ირიცხებოდნენ; 2. საფუძველი ჩაუყარა სამეცნიერო განათლებას, რისთვისაც ვაინახი ახალგაზრდებისთვის გამოაყოფინა მიზნობრივი ასპირანტურის ადგილები ყველა სპეციალობაში; 3. მისი გულმოდგინებით სოფლის სკოლებში დაინერგა ჩეჩნურ და ინგუშურ ენებზე სწავლა ჯერ დაწყებით კლასებში, შემდეგ კი მერვე კლასის ჩათვლით. ამ პროექტის განხორციელება არ იყო ადვილი, რადგან სახელ მწიფო მოხელეებმა იცოდნენ რა, რომ ამ საქმით ეროვნულ თვითშეგნებას გააღვივებდნენ, ყველანაირად ერიდებდნენ ახალ „თავსატეხს“. ლეილასთვის კი ეს წამოწყება იმდენად მნიშვნელოვანი იყო, რომ ამის გამო არაერთხელ მოუწია მოსკოვში ჩასვლა. თავის თავზე აიღო პასუხიმგებლობა ამ საქმეზე და ბოლომდე პირადად უწევდა ხელმძღვანელობას: შექმნა სახელმძღვანელოების ავტორთა ჯგუფი, უშუალოდ მონაწილეობდა ყოველი სახელმძღვანელოს განხილვაში და მათ გამოცემასაც თავად უზრუნველყოფდა; 4. ბავშვთა სახლებსა და ინტერნატებში სავალდებულო გახადა ეროვნული ცეკვების ჯგუფების გახსნა (თავისი აღჭურვილობით - ჩოხებით, დოლ-გარმონითა და სხვ.). ქალაქის ყველა ღონისძიებაზე, როგორც წესი, ამ დაწესებულებების აღსაზრდელები იყვნენ ყველაზე მეტად წარმოჩენილები; და ერთიც - ლეილას მონდომებითა და დაუღალავი საქმიანობით, ქისტი აბიტურიენტებისთვის გროზნოს უნივერსიტეტსა და პედტექნიკუმში გაიხსნა 10-15 კაციანი ჯგუფები, სადაც ახალგაზრდები უგამოცდოდ ირიცხებოდნენ (ეს ტრადიცია მისი გროზნოდან გადმოსახლების შემდეგაც რამდენიმე წელი გრძელდებოდა).

ბევრი გეგმა ჰქონდა საქართველოსთვისაც: ეროვნულ თეტრში უკვე იყო მოლაპარაკება ალ. ყაზბეგის „მამის მკვლელის“ დადგმის თაობაზე, გარდა ამისა, სკოლის სახელმძღვანელოებში ქართველი მწერლების ნაწარმოებების შეტანას აპირებდა. მან მამის, უსუფ მარგოშვილის მიერ ჩეჩნურად თარგმნილი სპექტაკლის პირველი ნაწყვეტების ხილვა მაინც მოასწრო.

1966 წელს ლეილა მარგოშვილი ოჯახითურთ ქ. გროზნოდან საცხოვრებლად საქართველოში ბრუნდება. საქართველოს განათლების სისტემაში მისი სახელი პრესიდან უკვე ცნობილი იყო, რადგან ჩეჩენ-ინგუშეთში მუშაობისას მასზე არაერთი საქებარი წერილი დაიწერა. ამიტომ, დაბრუნებისთანავე, მუშაობა დაიწყო განათლების სამინისტროში ინსპექტორად. ეს თანამდებობა მას აძლევდა საშუალებას ისევ დახმარებოდა თავის კუთხეს - პანკისს. 1966-1975 წლებში უკვე საქართველოს ინტერნატებში პანკისის ხეობაში გასაჭირში მყოფი მრავალშვილიანი ოჯახების შვილები ძალიან ბევრნი იყვნენ - ამის ამსახველი არქივიც არსებობს... ლეილა მარტო მათი ჩარიცხვით არ კმაყოფილდებოდა - ხშირად ამოწმებდა და მშობლებთანაც არ კარგავდა კავშირს. ბეთანიის, კოჯრისა და თბილისის სპორტულ სკოლა-ინტერნატებში ნასწავლმა ბევრმა ქისტმა ახალგაზრდამ უმაღლესი განათლებაც მიიღო და სპორტულ წარმატებებსაც მიაღწია.

ჯერ კიდევ ჩეჩენ-ინგუშეთში ყოფნისას, ლეილა მარგოშვილი ძალიან დაინტერესდა თავისი კუთხის, პანკისელი ქისტების ისტორია-ეთნოგრაფიითა და პარალელურად სამეცნიერო წერილებს აქვეყნებდა სხვადასხვა ჟურნალ-გაზეთში. ამ ინტერესმა თავისი სერიოზული ნაყოფიც გამოიღო და 1971 წელს მან დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე „პანკისის ხეობის ქისტები“. ამ ფაქტმა განაპირობა მისი სამუშაო პროფილის შეცვლაც. 1975 წელს იგი მუშაობას იწყებს მეცნიერებათა აკადემიის ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტში მეცნიერ თანამშრომლად და ისევ ქისტების ისტორია-ეთნოგრაფიის შესწავლას აგრძელებს.

1991 წელს ლეილა მარგოშვილმა ისტორიის დოქტორის ხარსხის მოსაპოვებლად დაიცვა დისერტაცია თემაზე: „საქართველოსა და ჩეჩენეთ-ინგუშეთის კულტურულ-ეთნიკური ურთიერთობანი მე-19 და მე-20 საუკუნეების დასაწყისში (პანკისის ქისტები)“. უნდა აღინიშნოს, რომ ოპონენტთა და საბჭოს წევრთა საერთო დასკვნით, ეს ნაშრომი განსაკუთრებული ღირსებით ხასიათდება, რამდენადაც იგი მიჩნეულია საქართველოში მცხოვრები ვაინახების - კერძოდ, ქისტი ხალხის ერთგვარ ენციკლოპედიად. მასში მრავალი საარქივო წყაროს საფუძველზე, შესწავლილია თითქმის ყველა საკითხი, რაც ქისტების ისტორიასა და ეთნოკულტურას ეხება. არსებობს სამეცნიერო საბჭოს დასკვნა, რომელშიც აღნიშნულია, რომ ეს ნაშრომი პანკისელ ქისტებზე შექმნილი პირველი სრულყოფილი ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ სამეცნიერო გამოკვლევაა და მისი ავტორი კი პირველი ქალია ვაინახ მანდილოსანთა შორის, რომელმაც დოქტორის ხარისხი მოიპოვა ამ დარგში. თამამად შეიძლება ითქვას, რომ პანკისის ქისტების მეცნიერული შესწავლა ლ. მარგოშვილის კვლევებითა და ნაშრომებით დაიწყო. იგი არის ოთხი მონოგრაფიის („ცენტრალური კავკასიის მთიელი ქალის ტანსაცმელი“ - 1980 წ., «Культурно-этнические взаимоотношения между Грузией и Чечено-Ингушетией» - („კულტურულ-ეთნიკური ურთიერთობები საქართველოსა და ჩეჩენ-ინგუშეთს შორის“) - 1990, „ჩაცმულობა, რომელიც მოდას არ დაგიდევთ“ - 1992 წ., „პანკისის ხეობა“ (ისტორიულ-ეთნოგრაფიული გამოკვლევა) - 2002წ. და 50-მდე სამეცნიერო გამოკვლევისა და არაერთი ბროშურის ავტორი. მისი ნაშრომები შესულია ფუნდამენტური კვლევების ნუსხაში, რადგან დაწერილია ცნობილი სასულიერო მოღვაწის, პანკისის „ღვთისმშობლის ეკლესიის“ პირველი მოძღვრის მათე ალბუთაშვილის ხელნაწერებიდან მიღებული წყაროებისა და მამამისთან - უსუფ მარგოშვილთან და სხვა იმდროინდელ ქისტ უხუცესებთან გადამოწმებულ მასალებზე დაყრდნობით და, ამდენად, უაღრესად სანდოა და ინფორმატიული.

ლეილა მარგოშვილი იყო ძალიან დიდი მოამაგე და გულშემატკივარი თითოეული ქისტისა და ზოგადად, თავისი კუთხისა - ყველა საჭირბოროტო საქმე გულთან ახლოს მიჰქონდა და წვრილმან თხოვნებსაც უყურადღებოდ არ ტოვებდა.

თამამად შეიძლება ითქვას, რომ თუ ლეილას მამამ, უსუფ მარგოშვილმა პანკისელი ქისტები ზოგადად განათლებას აზიარა, ლეილამ - ამ ცოდნას უმაღლესი განათლებისაკენ გაუკვალა გზა; ორივემ ერთად კი - თავიანთი დაუღალავი შრომით, სიბრძნითა და ამაგით კვალი დატოვეს განათლების სფეროში.

ლეილას დედა, ძაძეი ბაღაკაშვილი პანკისელი ქისტი მეცენატის, ქაქუცა ჩოლოყაშვილის ძმადნაფიცის ბეისარ ბაღაკაშვილის ქალიშვილი გახლდათ. უსუფისა და ძააძეის ოჯახში ლეილას გარდა, იზრდებოდა კიდევ ოთხი შვილი: ოსმანი (დაბ. 1922წ.), რომელსაც წითელ დიპლომზე ჰქონდა დამთავრებული თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი; მარგო (დაბ. 1925წ.) - ამავე უნივერსიტეტის კურსდამთავრებული, სპეციალობით „ქართული ენა და ლიტერატურა“; სულხან (გიგო) (დაბ.1932წ.) - გროზნოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებული სპეციალობით „რუსული ენა და ლიტერატურა“ (თუმცა დღეს უკვე ქართველი მწერლებისა და პოეტების ნაწარმოებების ჩეჩნურად მთარგმნელი) და ზიზი (დაბ. 1935წ.) - სპეციალობით ეკონომისტი. ყველა მათგანი დაოჯახებული იყო.

ლეილა მარგოშვილის მეუღლე, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფ. აბრამ შავხელიშვილი მუშაობდა ქართველი და ვაინახი ხალხების ურთიერთობებზე, მოყოლებული უძველეს დროიდან მე-20 ს-ის ჩათვლით. მან მოიპოვა ბევრი საინტერესო ისტორიულ-ეთნოგრაფიული მასალა და ამ ხალხების ისედაც კეთილმეზობლური ისტორიული კავშირები, უფრო თვალსაჩინო და ხელმისაწვდომი გახადა ამ საკითხებით დაინტერესებული პირებისთვის.

ლეილას და აბრამს დარჩათ ერთი ქალიშვილი ბელა შავხელიშვილი, ორი შვილიშვილი და სამი შვილთაშვილი.

გარდა ნიჭიერებისა და კდემამოსილებისა, ლეილა მარგოშვილი გამოირჩეოდა ლამაზი კავკასიელი ქალის ნატიფი გარეგნობით. იგი არაერთი პოეტის შთაგონების წყაროც გამხდარა - ამის დასტურად ეს პატარა ლექსიც კმარა:

ლეილა მარგოშვილს

შენ შეგისრუტავს სინაზე ქალთა -
თვით ქალნიც შურით სიტყვას გეტყვიან,
ბუნებას თავის სიუხვის კალთა
სულ შენს აკვანთან დაუბერტყია...
ცისკარს მიგიგავს ციმციმი თვალთა,
იქვე წამწამთა ლამაზი ტყეა;
ბუნებას თავის სიკეთის კალთა
სულ თქვენს ოჯახში დაუბერტყია...
და იმართება ჭიდილი ძალთა
და რომ გამიგონ, ვინ რას მეტყვიან,
ბუნებას თავის სიმდიდრის კალთა
მხოლოდ შენს მე-სთან დაუბერტყია...
მე შენ გიწოდებ სულის ინსპექტორს,
რაი ვქნა, თუ სულს ვერ მოვერიე;
თვით გაზაფხულიც ღარიბი დამხვდა -
ვერსად ვპოულონ შენს ფერ-ფერიებს...

(შ. გოგოლაური, 1968წ.)

ლეილა მარგოშვილი გარდაიცვალა 2019 წლის 19 თებერვალს.

დაკრძალულია მეუღლის, აბრამ შავხელიშვილის გვერდით, საქართველოს მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა საბურთალოს პანთეონში.

ელდარ აბდულას ძე ბორჩაშვილი დაიბადა 1945 წლის 12 იანვარს ახმეტის რაიონის სოფ. ჯოყოლოში.

ელდარ ბორჩაშვილი

1961 წელს დაამთავრა სოფ. დუისის საშუალო სკოლა.

1967 წელს დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი, 1971 წელს - ამავე უნივერსიტეტის ასპირანტურა.

1973-2005 წლებში მუშაობდა თელავის იაკობ გოგებაშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტში მასწავლებლად, უფროს მასწავლებლად, დოცენტისა და პროფესორის თანამდებობებზე. იყო კათედრის გამგე, დეკანი და ბოლო 16 წლის განმავლობაში სასწავლო დარგის პრორექტორი.

1978 წელს დაიცვა საკანდიდატო, ხოლო 1989 წელს სადოქტორო დისერტაციები, მინიჭებული აქვს პროფესორის წოდება.

ჰყავს მუღლე და ექვსი შვილი, შვილიშვილები და შვილთაშვილები.

ელდარ ბორჩაშვილი არის ოთხი მონოგრა ფიის, ხუთი ბროშურისა და მრავალი სამეცნიერო სტატიის ავტორი.

როსტომ ივანეს ძე ფარეულიძე დაიბადა 1946 წლის 16 ივლისს ახმეტის რაიონის სოფელ ომალოში. 1962 წელს დაამთავრა იმავე რაიონის სოფელ დუმასტურის საშუალო სკოლა, 1968 წელს - თელავის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის დაუსწრებელი განყოფილება ქართული ენისა და ლიტერატურის სპეციალობით.

1965-70 წლებში მუშაობდა ჯოყოლოსა და ომალოს რვაწლიან სკოლებში ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად. 1968-1969 წლებში მსახურობდა სავალდებულო სამხედრო სამსახურში.

1970 წელს სწავლა გააგრძელა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტის კავკასიურ ენათა განყოფილებაზე, რომელიც დაამთავრა 1974 წელს. 1975-1976 წლებში, სხვადასხვა დროს, სახელშეკრულებო წესით მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ისტორიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტში, ენათმეცნიერების ინსტიტუტში.

1977 წლიდან დღემდე მუშაობს არნოლდ ჩიქობავას სახელობის ენათმეცნიერების ინსტიტუტში. გავლილი აქვს გზა უმცროსი მეცნიერმუ შაკის თანამდებობიდან მთავარი მეცნიერმუშაკის თანამდებობამდე.

1986 წელს როსტომ ფარეულიძემ მოიპოვა ფილოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხი. მომდევნო წლებში იგი იკვლევდა ზმნის პრობლემურ საკითხებს ჩეჩნურ-ინგუშურ-წოვათუშურ ენებში. 2008 წელს ქ. თბილისში წარმატებით დაიცვა დისერტაცია ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხის მოსაპოვებლად. საძიებელი ხარისხი მას მიენიჭა მონოგრაფიისათვის „ჩეჩნური ზმნა“, რომელიც დაიბეჭდა 2008 წელს (ქართულ ენაზე, ერთვის რეზიუმე რუსულ ენაზე).

2007 წლიდან არის ივ. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მო წვეული თანამშრომელი, 2011 წლიდან კი - ასოცირებული პროფესორი. ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის კავკასიოლოგიის სასწავლო-კვლევით ინსტიტუტში (ყოფილი კავკასიურ ენათა კათედრა) კითხულობს ლექციებს და ატარებს სემინარებს ჩეჩნურ, ინგუშურ, წოვათუშურ (ე. წ. ნახურ) ენებში. მის ლექციებში დიდი ადგილი ეთმობა ნახურ ენათა შეს წავლის ისტორიას, იბერიულ-კავკასიურ ენათა შედარებითი გრამატიკის საკვანძო საკითხებს, ჩეჩნური ენის დიალექტოლოგიას, ლექსიკას, ონომასტიკას, ნახურ ენათა ადგილს იბერიულ-კავკასიურ ენათა ოჯახში... მოამზადა და გამოსცა სახელმძღვანელო სტუდენტებისათვის „ჩეჩნური ენა“ (2011 წ.). აღსანიშნავია, რომ უმაღლესი სასწავლებლებისათვის სახელმძღვანელო ჩეჩნურ ში დღემდე მხოლოდ ჩეჩნურ და ქართულ ენებზე არსებობს.

მნიშვნელოვანია როსტომ ფარეულიძის ნაშრომი ლექსიკოგრაფიაში. 2003 წელს დაიბეჭდა „ჩეჩნურ-ქართული ლექსიკონი“, რომელიც შეიცავს 7200 სიტყვას. თითოეულ სალექსიკონო ერთეულს ერ თვის მორფოლოგიური კვალიფიკაცია: სახელს - გრამატიკული კლასის ნიშნები ორივე რიცხვში, ძირითად ბრუნვათა ფორმები, მრავლობითი რიცხ ვის ფორმები, ზმნას - გარდამავლობა, ძირითად დროთა ფორ მები. ზმნათა ერთი ჯგუფი სუბიექტს ან ობიექტს მართავს რიცხვში, რაც აისახა ლექსიკონში.

სიახლეს წარმოადგენს მისი ნაშრომი „ინგუშურ-ქართული ლექსიკონი“ (5500 სიტყვა, ელექ ტ რონული ვერსია, 2017 წ.), რომლის და მუ შავებასაც იგი აგრძელებს. საგანგებოდ უნდა აღინიშნოს ნაშრომები, რომლებიც ჩეჩნური ენის ქისტური დიალექტისადმი არის მიძღვნილი, მათ შორისაა მონოგრაფია „არსებით სახელთა ბრუნების ძირითადი საკით ხე ბი ჩეჩნურში (ქისტური მეტყველების მიხედვით)“, რომელიც დაიბეჭდა 2014 წელს. გამზადებული აქვს და მალე დაიბეჭდება მონოგრაფია „ჩეჩნური ენის ქისტური დიალექტი“.

როსტომ ფარეულიძე

მრავალწლიანი მუშაობის პერიოდში მან თავი მოუყარა ქისტურ ფოლკლორს, რომლის გამოცემასაც ცალკე წიგნად აპირებს. მიაჩნია, რომ ქისტურში მრავალი საინტერესო ფოლკლორული მასალაა დაცული და მისი გამომზეურება საშური საქმეა. ამ საკითხით დაინტერესების შემთხვევაში, უდიდეს წვლილს შეიტანდნენ ქისტურ სოფლებში მოქმედი საჯარო სკოლების მოსწავლეები და მასწავლებლები, ფოლკლორის მოყვარულები. მოპოვებული მასალა, დასაბეჭდად მომზადებამდე, უნდა განთავსდეს ხეობაში არსებულ ეთნოგრაფიულ მუზეუმში (ს. დუისში). ასევე, მისი აზრით, შესაკრებია ქისტური საკუთარი სახელები და მეტსახელები (ე. წ. ანთროპონიმები), ხეობის ადგილთა და ჰიდრონიმთა სახელები (ტოპონიმები), ზოგადად, ონომასტიკა...

როსტომ ფარეულიძეს განზრახული აქვს ქისტური დიალექტის ლექსიკონის შედგენაც. ამ ნაშრომში თავს მოიყრის ჩეჩნური სალიტერატურო ენისაგან ფორმითა და სემანტიკით განსხვავებული ლექსიკა, თითოეულ სიტყვას ექნება მორფოლოგიური კვალიფიკაცია ჩეჩნური შესატყვისით და ქართული თარგმანით, ლათინური ტრანსკრიპციით. ამ მიმართულებით მასალების მოპოვება-დამუშავებას იგი დღემდე აგრძელებს.

არის ათზე მეტი სამეცნიერო მონოგრაფიისა და კრებულის რედაქტორი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჟურნალ „კავკასიოლოგიური ძიებანის“ სარედაქციო კოლეგიის წევრი და ექვსი ნომრის რედაქტორი.

გამოქვეყნებული აქვს 5 მონოგრაფია და 120-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი.

თენგიზ (ნუგზარ) მახმადას ძე ქავთარაშვილი დაიბადა 1951 წლის 20 ივლისს, ახმეტის რაიონის სოფ. დუისში.

1958 წელს შევიდა სოფელ დუისის საშუალო სკოლაში და 1962 წელს დაამთავრა მე-4 კლასი (დაწყებითი განათლება). იმავე წელს, 11 წლის ასაკში, ოჯახთან ერთად გადავიდა რსფსრ-ში, მოსკოვში საცხოვრებლად.

საბჭოთა ჯარი მოიხადა აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში, ქ. ბაქოს სამხედრო გარნიზონში. ასევე დაამთავრა ბალტიისპირეთის სამხედრო სასწავლებელი.

მთელი შეგნებული ცხოვრება გაატარა რუსეთში, სრულყოფილად დაეუფლა რუსულ ენასა და შეისწავლა რუსული კულტურა, თუმცა მთლიანად შენარჩუნებული აქვს ეროვნული თვითმყოფადობა, თავისი ხალხის საუკუნოვანი ტრადიციები და მშობლიური ჩეჩნური ენის ქისტური დიალექტი.

თენგიზ ქავთარაშვილი

მიუხედავად იმისა, რომ მან საქართველო ბავშვობაში დატოვა, სრულყოფილად ფლობდა ქართულ ენასა და წერა-კითხვას, კარგად იცოდა საქართველოს ისტორია და ქართული ლიტერატურა. წაკითხული ჰქონდა ბევრი ქართ ველი კლასიკოსის ნამუშევრები (ალექსანდრე ყაზბეგი და ვაჟა ფშაველა მთლიანად). ის ყოველთვის სიყვარულითა და სითბოთი იხსენებდა საქარ თველოს და იმ ფაქტს, რომ დაიბადა საქართველოში, ენა და ფეხი აიდგა მის მიწაზე, პირველად ქართული ანბანი ისწავლა და პირველი წიგნი მის ცხოვრებაში „დედა ენა“ იყო.

დაამთავრა სამხედრო ავიაციის სკოლა და პროფესორ ჟუკოვსკის სახელობის საჰაერო ძალების საინჟინრო აკადემია. მთელი მისი სამსახურეობრივი მოღვაწეობა, პენსიაში გასვლამდე, დაკავშირებული იყო ავიაციასთან. იგი უშუალოდ იყო ჩართული საბრძოლო თვითმფრინავის ახალი მოდელების წარმოებასა და განვითარებაში და საფრენოსნო ავარიების (უბედური შემთხვევების, კატასტროფების) გამოძიებაში.

ის მუდმივად იყო დაინტერესებული თავისი ხალხის-ქისტების (ქართველი ვაინახების) ცხოვრებითა და ყურადღებით ადევნებდა თვალს საქართველოში მიმდინარე სოციალურ-პოლიტიკურ მოვლენებს და განსაკუთრებულად აღელვებდა პანკისის ბედი.

თენგიზი იყო პანკისელი ქისტების ქართულ საზოგადოებასა და ქართულ სახელმწიფოებრიობაში ყოვლისმომცველი და ღრმა ინტეგრაციის მტკიცე მხარდამჭერი. მისთვის აბსოლუტური აქსიომა იყო, რომ საქართველოს რესპუბლიკის ყველა მაცხოვრებელმა, განსაკუთრებით კი ქისტებმა (ქართველებთან განსაკუთრებული ისტორიული და გენეტიკური მჭიდრო და კეთილმეზობლური ურთიერთობების გამო), უნდა იცხოვრონ ქვეყნის კანონებისა და კონსტიტუციის შესაბამისად და უნდა იყვნენ მისი ერთგული პატრიოტები.

„მიუხედავადა იმისა, რომ ქისტები და ჩეჩნური ენის ქისტური დიალექტი, როგორც უნიკალური მოვლენა და ეთნო-კულტურული საზოგადოება თავის სიტყვას ამბობს, მათი თვითმყოფადობისა და მშობლიური ენის შენარჩუნებას ემუქრება დიდი საფრთხე“, - ფიქრობდა თენგიზ ქავთარაშვილი.

მრავალი წლის განმავლობაში, მათ შორის სიყრმის წლებიდანვე, ნუგზარ ქავთარაშვილი ზრუნავდა საერთო-ვაინახური, უფრო კონკრეტულად, ქისტური ანბანის შექმნაზე, რომელიც მისცემდა საშუალებას ვაინახური სიტყვების ზუსტ წაკითხვას (როგორც იწერება), მიუხედავად ამ ენასთან დაკავშირებული ფონეტიკური სირთულეებისა.

თავდაუზოგავი შრომისა და დიდი მონდომების შედეგად ნუგზარ ქავთარშვილმა შექმნა უნიკალური ნაშრომი „ქისტური ანბანი“, ქართული ასო-ბგერებისა და ზოგიერთი საერთაშორისო ასო-ნიშნების გამოყენებით.

„ქისტური ანბანის“ ავტორს კარგად ესმოდა, რომ დღევანდელ ჩეჩნეთსა და ინგუშეთში და თუნდაც საქართველოში, ამ ანბანის დანერგვა დიდ სირთულეებთან იქნება დაკავშირებული.

მტკივნეულად განიცდიდა ბოლო 10-20 წლის განმავლობაში პანკისის ხეობაში მიმდინარე არასასიამოვნო პროცესებს, ფანატიზმამდე მისულ ქისტური საზოგადოების ნაწილის, გამორჩეულად ახალგაზრდობის კლერიკალიზაციას. დიდ საფრთხედ მიიჩნევდა და სინანულს გამოთქვამდა ახალი მიმდინარეობის აგრესიულ და შეუწყნარებელ დამოკიდებულებას მამა-პაპური ადათ-წესების, ტრადიციებისა და სხვა აღმსარებლობისა და კონფესიის წარმომადგენლებთან მიმართებაში, რაც საბოლოოდ მიდის კონფრონტაციისაკენ.

2021 წელს თენგიზ ქავთარაშვილი რუსეთში, ქ. მოსკოვში, კორონავირუსით გარდაიცვალა.

იგი სამდამოდ დარჩება ქისტი ხალხის ისტორიაში, როგორც საკუთარ ერსა და ქვეყანაზე უზომოდ შეყვარებული ჭეშმარიტი მამულიშვილი.

სულთან ელიოზის ძე გუმაშვილი, ენათმეცნიერი და საზოგადო მოღვაწე, დაიბადა 1952 წელს ახმეტის რაიონის სოფელ ჯოყოლოში. 1969 წელს დაამთავრა დუისის საშუალო სკოლა და ჩაირიცხა ქ. თელავის სახელმწიფო ინსტიტუტში ქართული ენისა და ლიტერატურის სპეციალობაზე. ჯერ კიდევ სტუდენტობის პერიოდში აშკარა გახდა, რომ იგი მოწოდებული იყო სამეცნიერო მუშაობისთვის, რადგანაც გამო კვეთილად გამოირჩეოდა სხვებს შორის. ინსტიტუტის წარჩინებით დამთავრების შემდგომ, ხელ მძღვანელობამ გადაწყვიტა, იგი ქართული ენის კათედრაზე დაეტოვებინა.

სულთან გუმაშვილი

1977 წელს იგი ჩაირიცხა ასპირანტურაში ივ. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, სადაც მისი მეცნიერ-ხელმძღვანელობა თავის თავზე აიღო დიდმა კავკასიოლოგმა, საქართველოში კავკასიური სკოლის დამაარსებელმა არნოლდ ჩიქობავამ, რომელიც აღნიშნული პერიოდისთვის ღრმად მოხუცებული გახლდათ და მისთვის სულთანი იყო ბო ლო ასპირანტი. ურთულეს საკითხს შეეჭიდა სულთან გუმაშვილი: კლას-კატეგორია ჩეჩნური ენის ქისტურ დიალექტში. დისერტაციაც და ასპირანტობაც დასასრულს უახლოვდებოდა და თით ქოს ყველაფერი დაგეგმილი სცენარით მიმდინარეობდა. სულთან გუმაშვილი ბაგების სტუდქალაქში ცხოვრობდა. 1979 წლის 26 მაისის საღამო იყო. სტუდქალაქის ერთ-ერთ ოთახში პურმარილი გაიშალა. ასპირანტებმაც და სტუდენტებმაც სულთანს შესთავაზეს თამადობა. პირველივე სადღეგრძელო 26 მაისის შესაფერისი იყო - საქართველოს დამოუკიდებლობის სადღეგრძელო...

დაიწყო კომუნისტურ უშიშროებაში დაბარებები, დაკითხვები. სულთანის ცხოვრების ჩარხი უკუღმა დატრიალდა. დისერტაციის დაცვის საკითხი შეჩერებულ იქნა. ასპირანტურა დაამთავრა, მაგრამ სამსა ხურ ში დაბრუნება შეუძლებელი აღმოჩნდა, სამართლის ძიება მეტად გართულდა და ამაო გახდა, თუმცა სულთანი იმ ადამიანთა კატეგორიას არ ეკუთვნოდა, რომელიც ასე იოლად დაყრიდა ფარ-ხმალს.

საბოლოოდ ხელისუფლებამ საკითხი განსახილველად ივ. ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პარტიულ ორგანიზაციას გადაუგზავნა. ცხადია, ამ ორგანიზაციაში ხელისუფლების ლაქიები მრავლად იყვნენ, რომელთაც მკაცრი კრიტიკის ქარცეცხლში გაატარეს „მეამბოხე“ ახალგაზრდა ასპირანტი, თუმცა მათ შორის გამოჩნდნენ ადამიანები, რომლებიც თანაუგრძნობდნენ და მხარს უჭერდნენ მას. განსაკუთრებულად უნდა აღინიშნოს უნივერსიტეტის იმჟამინდელი პარტიული კომიტეტის თავმ ჯდომარის გიორგი არსენიშვილის შესახებ, რომელმაც განაცხადა: - ეს ახალგაზრდა, სხვა ეთნოსის წარმომადგენელი, თავისი ქვეყნისთვის გულანთებული გულშემატკივარი ყოფილა და სადღეგრძელოს წარმოთქმის გამო, თუკი მას მომავალს გავუმრუდებთ, მართლები არ ვიქნებით, უპირველესად ერთმანეთის წინაშე. ამიტომაც ვაყენებ საკითხს - არ გავწიროთ იგი და მივცეთ საშუალება, დაიცვას დისერტაცია და თავდადებით იშრომოს თავისი ქვეყნისთვის. მისთვის ეს ორი წელიწადი, უმუშევრობისა და სიმართლის ძიებაში ყოფნის ორი წელი, კარგი გაკვეთილი იქნებაო. პარტიული კომიტეტის თავმჯდომარის პოზიცია გადამწყვეტი აღმოჩნდა და სასწორის პინა სულთანისკენ გადმოიხარა. მოიხსნა შეზღუდვა დისერტაციის დაცვასა და სამსახურში - თელავის სახელმწიფო უნივერსიტეტში დაბრუნების საკითხში.

დისერტაციის წარმატებით დაცვის შემდეგ უბრუნდება მშობლიურ თელავის სახელმწიფო უნივერსიტეტს, წლების განმავლობაში კითხულობდა თანამედროვე ქართულს, იყო ინსტიტუტის მეორადი ფაკულტეტის დეკანი და სულ მალე თავლსაჩინო ფიგურა გახდა ინსტიტუტისა. მისი ხელმძღვანელობით ქალაქ თელავში გაიხსნა კერძო ტექნოლოგიური ინსტიტუტი, აქტიურად იბრძოდა კერძო სამედიცინო ინსტიტუტის გახსნისთვის.

ინსტიტუტში საქმიანობის პარალელურად აქტიურად მონაწილეობდა სხვადასხვა საზოგადოებრივ საქმიანობაში. ეს ის პერიოდი იყო, როცა დასრულდა საბჭოთა პერიოდი და იწყებოდა ახალი ცხოვრება, დამოუკიდებელი საქართველოს მომავალი. ამ ვითარებაში უკვე გამოიკვეთა დიდი სახელმწიფოების ინტერესები სხვადასხვა ფორმით, რომელიც ჩვენი ქვეყნის რეგიონებსაც, მათ შორის პანკისის ხეობასაც შეეხო.

1992 წლის ივნისში, თბილისის გზაზე მომხდარ ავტოავარიაში დასრულდა ამ სრულიად ახალგაზრდა, 40 წლის კაცის სიცოცხლე. მას კიდევ უდიდესი სიკეთის მოტანა შეეძლო თავისი ქვეყნისა და ხალხისთვის.

ზაურ ელიოზას ძე გუმაშვილი დაიბადა 1955 წლის 12 ნოემბერს სოფელ ჯოყოლოში. ჯერ კიდევ სრულიად ახალგაზრდა 1983 წელს დაინიშნა ჯოყოლოს 8-წლიანი სკოლის დირექტორად. მისი დიდი მცდელობის შედეგად ჯოყოლოს სკოლა საშუალო სკოლად გადაკეთდა.

ზაურ გუმაშვილი

2000-იან წლებში, როცა პანკისის ხეობაში განუკითხაობა ბატონობდა, როცა სხვადასხვა ბანდფორმირება დათარეშობდა, როცა კრიმინალური ელემენტები თავმოყრილნი იყვნენ პანკისის ხეობაში, იგი ინიშნება კახეთის გუბერნატორის მოადგილედ და ევალება კახეთის რეგიონში ეროვნებათაშორისი ურთიერთობებისა და პანკისის ხეობაში მიმდინარე პროცესების კუ რირება. წინ იყო ხეობაში მიმდინარე ურთულესი პროცესები: დაპირისპირებები კრიმინალურ ელემენტებთან; გატაცებული ადამიანების დახსნისთვის ბრძოლა; ხეობის მოსახლეობის თითქმის ყო ველდღიური ყრილობები ალაზნის პირას.

უკვე 20 წელია ზაურ გუმაშვილი თე ლავის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორია, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, რომელსაც სხვადასხვა სამეცნიერო ჟურნალში გამოქვეყნებული აქვს 100-მდე სამეცნიერო შრომა, ორი სახელმძღვანელო სტუდენტებისთვის და 6 მონოგრაფია, აქტიურად მუშაობს ქართულ ენაზე ჩრდილო კავკასიის ხალხთა ისტორიის სახელმძღვანელოს შექმნაზე, რომელიც, ფაქტობრივად, სიახლეიქნება ქართულ სინამდვილეში.

მაგრამ თელავის სახელმწიფო უნივერსიტეტში მისი საქმიანობა ამით არ შემოიფარგლება. იგი არის ამავე უნივერსიტეტში არსებული კავკასიის სამეცნიერო კვლევითი ცენტრის მთავარი კონსულტანტი და აქტიურად ახორციელებს სხვადასხვა პროექტს, რომლებიც პანკისის ხეობისა და ჩრდილო კავკასიელი ხალხების ისტორიის შესწავლასთან არის დაკავშირებული. მისი ინიციატი ვითა და ხელმძღვანელობით უნი ვერსიტეტში შემოღებული იქნა ახალი საგნები: ბაკალავრიატში - კავკასიის ხელხთა ისტორია, მაგისტრატურაში - ჩეჩნეთისა და დაღესტნის ბრძოლა ეროვნული დამოუკიდებლობისთვის მე-18-მე-19 საუკუნეებში, აგრეთვე მაგისტრატურაში - რუსეთ-ჩეჩნეთის საომარი ურთიერთობები მე-20 საუკუნის 90-იანი წლებიდან და საზოგადოებრივ-პოლიტიკური პროცესები. ამ საგნებს ის თვითონ უძღვება და წარმართავს ლექციებს აღნიშნულ უნივერსიტეტში. არის საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიასთან არსებული ეროვნული პრობლემების შემსწავლელი კომისიის წევრი.

1983-1998 წწ. - ახმეტის რაიონის სოფ. ჯოყოლოს საშუალო სკოლის დირექტორი;

1984-1988 წწ. - ასპირანტი, თბილისი.

1998-2000 წწ. - ახმეტის რაიონის სოფ. ჯოყოლოს საკრებულოს გამგებელი;

2000-2004 წწ. - პრეზიდენტის სახელმწიფო რწმუნებულის მოადგილე კახეთის რეგიონში;

2004-2006 წწ. - ახმეტის რაიონის გამგებლის თანაშემწე;

2006-2007 წწ. - ახმეტის რაიონის გამგეობის სამსახურის უფროსი.

არის ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი;

2004 წლიდან დღემდე თელავის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი.

ალექსი (ეელი) შამილის ძე ქავთარაშვილი დაიბადა 1958 წლის 1-ელ ივლისს ახმეტის რაიონის სოფელ დუისში.

ალექს ქავთარაშვილი

1973 წელს, დუისის საშუალო სკოლის 8 კლასის დამთავრების შემდეგ მოეწყო წნორის ზოოვეტერინარულ ტექნიკუმში, რომელიც წარჩინებით დაამთავრა 1977 წელს. იმავე წელს მოეწყო საქართველოს ზოოტექნიკურ-ვეტერინარულ სასწავლო-კვლევით ინსტიტუტში, რომელიც წარჩინებით დაამთავრა 1982 წელს ზოოტექნიკის სპეციალობით.

1982-1983 წლებში მსახურობდა საბჭოთა არმიის რიგებში (ქ. ჩიტა). გააჩნია რეზერვის უფროსი ლეიტენანტის წოდება.

1983-1985 წლებში მუშაობდა საქართველოს ზოოტექნიკური-ვეტერინარული სასწავლო-კვლევითი ინსტიტუტის მეცხოველეობის კათედრის ლაბორანტად.

1985-1988 წლებში სწავლობდა საკავშირო მეფრინველეობის სამეცნიერო-კვლევითი და ტექნოლოგიური ინსტიტუტის და სწრებულ ასპირანტურაში. 1988 წელს ასპირანტურის დამთავრების შემდეგ წარჩინებით დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია, ხოლო 1999 წელს - სადოქტორო დი სერტაცია სპეციალობით - კერძო ზოოტექნიკა, მეცხოველეობის პროდუქტების წარ მოების ტექნოლოგია; 2010 წელს მიენიჭა პროფესორის წოდება; 1989 წლიდან მუშაობს რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ფედერალური სამეცნიერო ცენტრის „რუსეთის მეფრინველეობის სამეცნიერო-კვლევითი და ტექნოლოგიური ინსტიტუტის“ ფრინველის პროდუქტების წარმოების ტექნოლოგიის განყოფილებაში. შრომითი მოღვაწეობის გზაზე მუშაობდა - მეცნიერ-მუშაკის, უფროს მეცნიერ-მუშაკის, წამყვანი მეცნიერ-მუშაკის, მთავარი მეცნიერ-მუშაკის, სამეცნიერო განხრით ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილის თანამდებო ბებზე. ამჟამად მუშაობს მთავარი მეცნიერ-მუშაკის - კვერცხის წარმოების ტექნოლოგიის ლაბორატორიის ხელმძღვანელის თა ნამდებობაზე. აქვს 35-წლიანი სა მეცნიერო გამოცდილება.

პროფესორმა ა.შ. ქავთარაშვილმა მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა მეფრინველეობის დარგის განვითარებაში. იგი არის წამყვანი სპეციალისტი ფრინველის კვერცხისა და ხორცის ინტენსიური წარმოებისა და პროდუქციის ხარისხის ამაღლების ტექნოლოგიების დარგში. მის მიერ დაარსებულ სამეცნიერო სკოლის ძირითადი მიმართულებაა ფრინველის კვერცხისა და ხორცის წარმოებაში ელექტროენერგიისა და რესურსების დაზოგვის ტექნოლოგიების შემუშავება.

ალექსი შამილის ძის მიერ შემუშავებული ტექნოლოგიები დაცულია გამოგონებების 25 საავტორო უფლებების მოწმობებით და პატენტებით, რომელთაც არ აქვთ ანალოგი მსოფლიო პრაქტიკაში. ისინი გამოირჩევა სიახლით, პრაქტიკული მნიშვნელობითა და წარმოებაში ფართო დანერგვით (ქვეყნის მეფრინველეობის ფაბრიკების 90%25-ზე მეტი), ფართოდ გამოიყენება უმაღლესი და საშუალო სპეციალიზირებული საგანმანათლებლო დაწესებულებების ზოოტექნიკური და ვეტერინარული ფაკულტეტების სტუდენტების და ასპირანტების მომზადებაში; მეფრინველეობის ფაბრიკების სპეციალისტების კვალიფიკაციის ამაღლებაში. მეფრინველეობაში შემუშავებული ტექნოლოგიების გამოყენების ეკონომიკური ეფექტი წელიწადში შეადგენს 6,8 მილიონ ამერიკულ დოლარს.

ალექსი ქავთარაშვილის
ჯილდოები

ალექსი შამილის-ძე ქავთარაშვილის კვლევის შედეგები მრავალჯერ იქნა მოხსენებული რუსეთისა და საერთაშორისო კონფერენციებსა და სიმპოზიუმებში (ლიტვა, ვილნიუსი 1988, 1998, 2002; სანქტ-პეტერბურგი 1993; სერგიევ პოსადი 1995, 2009, 2012, 2015; კანადა, მონრეალი 2000; მოსკოვი 2000, 2002, 2004, 2012, 2013, 2017; ივანოვო 2002, 2005; ზელენოგრადი 2003; უფა 2003; ვოლგოგრადი 2006; გელენჯიხი 2007; ბელორუსია, ჟოდინო 2010; ორიოლი 2013, 2014; სომხეთი, ერევანი 2004; ლიტვა, პალანგა 2008; ალუშტა 2003, 2009; სუდაკი 2008, 2013; იტალია, ბერგამო 2013; ნორვეგია, სტავანგერი 2014; ჩინეთი, პეკინი 2016; ესპანეთი, სალოუ 2017; ინგლისი, ედინბურგი 2017; გურზუფი 2017, ხორვატია 2018, თურქეთი 2018), საერთაშორისო გამოფენებზე, სსრკ სახალხოსამეურნეო მიღწევების გამოფენებზე (ВДНХ) რუსეთის საგამოფენო ცენტრში (ВВЦ). მაღალი მიღწევებისთვის ავტორი დაჯილდოვებულია სხვადასხვა მედლით, მათ შორის, სამრეწველო საკუთრების საერთაშორისო სალონის «Архимед-2007»,-2010“ ოქროსა და ვერცხლის მედლებით; საერთაშორისო გამოფენებზე «Агроферма-2013, -2015, -2017, -2019» პირველი ხარისხის დიპლომებითა და თასებით.

ალექსი ქავთარაშვილმა გამოაქვეყნა 410-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი (70-ზე მეტი უცხოურ გამოცემებში), მათ შორის 7 მონოგრაფია, 10 წიგნი და ბროშურა, 24 მეთოდური რეკომენდაცია, ინსტრუქცია და სახელმძღვანელო.

elibrary.ru-ს მონაცემებით მისი ჰირშის ინდექსი 28 ერთეულია, ციტირებების ჯამური რაოდენობა - 2858.

დასრულებული სამეცნიერო კვლევებისა და მათი წარმოებაში მასშტაბური დანერგვისათვის, 2003 წელს მას მიენიჭა რუსეთის მთავრობის პრემია მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგში, 2008 წელს მიენიჭა „მოსკოვის რეგიონის სოფლის მეურნეობის დამსახურებული მუშაკის“ საპატიო წოდება. 2005 და 2013 წლებში იგი დაჯილდოვდა: რუსეთის სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკა დე მიის საპატიო სიგელებით; 2008 წელს - რუსეთის გამომგონებელთა და რაციონალიზატორთა ორგანიზაციის მოსკოვის განყოფილების 50 წლის იუბილესთან დაკავშირებული მედლით; 2010 წელს - მოსკოვის რეგიონალური სათათბიროს მადლობის წერილით; 2011 წელს - რუსეთის სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის პრე ზი დიუმის დიპლომით „2011 წლის საუკეთესო დასრულებული სამეცნიერო გამოკვლევისთვის“; 2010 და 2013 წლებში - რუსეთის მეფრინველეობის კავშირის საპატიო სიგელებით; 2013 წელს - რუსეთის ფედერაციის განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს საპატიო სიგელით; რუსეთის ფედერაციის სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მადლიერებითა და მადლობის წერილით; რუსეთის მეფრინველეობის კავშირისა და რუსეთის სოფლის მეურნეობის აკადემიის მედლით - „რუსეთის მეფრინველეობის აღო რ ძინებისთვის“; 2017 წელს, რუ სეთის ფედერაციის პრეზიდენტის ბრძანებით, მიენიჭა საპატიო წოდება - „რუსეთის ფედერაციის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე“.

ქავთარაშვილი ა.შ. აქტიურად მო ნაწილეობს სამეცნიერო კადრების (პერსონალის) აღზრდასა და მომზადებაში. მისი ხელმძღვანელობით მომზადებულია სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა 9 კანდიდატი. ის რეგულარულად ატარებს მეფრინველეობის ფაბრიკების სპეციალისტებისა და უმაღლესი საგანმანათლებლო და წესებულებათა მასწავლებლების კვალიფიკაციის ამაღლების კურსებს, მასტერკლასებს აგრარული უნივერსიტეტების სტუდენტებისა და მაგისტრანტებისთვის. ლექციებითა და მოხსენებებით მონაწილეობს სხვადასხვა სემინარში, ფორუმსა და კონფერენციაში.

ქავთარაშვილი ა.შ. გახლავთ: ფრინველის კვერცხისა და ხორცის წარმოების ტექნოლოგიაში სამეცნიერო კვლევის პროცესის კოორდინატორი რუსეთში; მეფრინველეობის მსოფლიო ასოციაციის წევრი, ხარისხის აკადემიის აკადემიკოსი; რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ფედერალური სამეცნიერო ცენტრის „რუსეთის მეფრინველეობის სამეცნიერო-კვლევითი და ტექნოლოგიური ინსტიტუტის“ სადისერტაციო საბჭოს, სამეცნიერო საბჭოს, მეთოდიურ კომისიის წევრი; სასწავლო-მეთოდური კლასების დამფუძნებელი; ჟურნალების «Птица и Птицепродукты» და «Вестник аграрной науки» რედკოლეგიის წევრი. ორჯერ შედიოდა რუსეთის ფუნდამენტური კვლევის ფონდის საექსპერტო კომისიაში და იყო ივანოვის სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო აკადემიის სახელმწიფო საგამოცდო კომისიის თავმჯდომარე.

მათე ალექსის ძე ციხესაშვილი დაიბადა 1960 წლის 2 დეკემბერს ახმეტის რაიონის სოფ. ბირკიანში.

მათე ციხესაშვილი

1978-1982 წელს სწავლობდა ივ. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტზე.

1983-1987 წლებში დაამთავრა თბილისის სახელმ წიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურა.

1988-1990 წლები კითხულობდა ლექციების კურსს ისტორიაში თსუ-სა და ი. გოგებაშვილის სახელობის თელავის პედაგოგიურ ინსტიტუტში.

პარალელურად მუშაობდა საქართველოს არქეოლოგიის ცენტრში უფროს მეცნიერ თანამშრომლად.

1989 წელს, მისი ინიციატივით, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში გაიხსნა კავკასიის ხალხთა ისტორიის კათედრა.

1991 წელს დაინიშნა ახმეტის რაიონის პირველ ვიცე-პრეფექტად.

1991-1997 წწ. - იყო ჩეჩნეთის რესპუბლიკა იჩქერიის პარლამენტის დეპუტატი.

1998 წელს დაინიშნა ჩეჩნეთის რესპუბლიკა იჩქერიის საერთაშორისო ურთიერთობების დეპარტამენტის უფროსად.

ჰყავს მეუღლე და ხუთი შვილი.

* * *

წიგნის მომზადების პროცესში, მძიმე ავადმყოფობის შემდეგ, გარდაიცვალა პანკისის საამაყო შვილი, მათე ციხესაშვილი. მის მიერ გამოგზავნილი ავტობიოგრაფია ძალიან მწირი და მოკრძალებული იყო, თუმცა მისი ნეკროლოგი ისეთი გამორჩეული, სიყვარულით, პატივისცემით, მწუხარებითა და ტკივილით იყო სავსე, რომ ბევრ მოკვდავს შეშურდებოდა.

მათე ციხესაშვილს, ჩეჩნეთ-რუსეთის მეორე კონფლიქტის შემდეგ, 2011 წელს, ევროპამ პოლიტიკური თავშესაფარი მისცა და სიცოცხლის ბოლო წუთამდე ქ. სტრასბურგში ცხოვრობდა, სადაც განუკურნებელი სენით დაავადდა და ქ. სტრასბურგის ერთერთ საავადმყოფოში აღესრულა კიდეც.

აი, რას წერდნენ მისი გარდაცვალების შესახებ ქართულ ბეჭდვით მედიასა და სხვადასხვა სოციალურ ქსელში.

კონსტანტინე (კოკო) გამსახურდია, საქართველოს პირველი პრეზიდენტის ზვიად გამსახურდიას უფროსი ვაჟი:

„ძალიან ვწუხვარ მათე ციხესაშვილის გარდაცვალების გამო - ვინც მთელი ცხოვრება თავისუფალი საქართველოსა და თავისუფალი იჩქერიის მსახურებას მიუძღვნა.

გასულ საუკუნეში ინგლისელ მწერალ ქალს, ლესლი ბლანჩს დაწერილი აქვს მონუმენტური რომანი იმამ შამილზე და დიდ კავკასიურ ომზე „The sabers of paradise“ - „სამოთხის მახვილები“. სწორედ აქ აღწერილი მიურიდების მსგავსად ედგა მათე გუშაგად და მცველად მშობლიურ კავკასიას“:

„61 წლის ასაკში ემიგრაციაში, კერძოდ, საფრანგეთში, გარდაიცვალა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კავკასიოლოგიის ლაბორატორიის დამაარსებელი, ზვიად გამსახურდიასა და ჯოხარ დუდაევის თანამებრძოლი, დამოუკიდებელი ჩეჩნეთის პირველი პარლამენტის დეპუტატი მათე ციხესაშვილი.

მათე ციხესაშვილი
ჯოხარ დუდაევთან ერთად

1997-1998 წლებში იყო ჩეჩნეთის წარმომადგენელი შვეიცარიის კონფედერაციაში. 1998 წელს დაინიშნა იჩქერიის საერთაშორისო-სამთავრობო დეპარტამენტის თავმჯდომარედ.

მათე ციხესაშვილი საფრანგეთში ცხოვრობდა, სადაც 2011 წლიდან პოლიტიკური თავშესაფარი ჰქონდა მიღებული.

ის აქტიურად იყო ჩართული პანკისის ხეობაში „ხადორი 3“ და „სამყურწყალი 2“ ჰესების მშენებლობის წინააღმდეგ მიმდინარე პროტესტში“.

ლანა მანველი:

„გუშინ უზომოდ გულსატკენი ამბავი შევიტყვე - გარდაიცვალა საქართველოს ეროვნული მოძრაობის თვალსაჩინო წევრი, ჩეჩნეთის პირველი პარლამენტის დეპუტატი, ისტორიკოსი მათე ციხესაშვილი...

სად აღარ ატარა მძიმე ცხოვრების გზამ. ულამაზესი მშობლიური პანკისის ხეობიდან საფრანგეთამდე, სადაც ბოლოს პოლიტიკური თავშესაფარი მოიპოვა ოჯახთან ერთად. მანამდე კი იყო ქარცეცხლიანი ბრძოლები, საქართველოს თუ იჩქერიის დამოუკიდებლობისთვის... მოლაპარაკებები, მცდელობები... ტკივილიანი და ცრემლიანი შედეგებით...

მათე ციხესაშვილი იყო ჩემი ლექტორი საქართველოში, ასევე პირველი მასპინძელი და თანამდგომი ემიგრაციის პირველივე წუთიდან. საფრანგეთში ჩამოფრენისთანავე მეც და ჩემს ნილიტასაც, მისი გამოისობით, ბევრი ჩეჩენი დობილი თუ ძმობილი დაგვიდგა გვერდით...

ის არასოდეს ჩიოდა საკუთარ პრობლემებზე, გაუარესებულ ჯანმრთელობაზე... ყოველთვის მოძმეზე ზრუნვით იყო დაკავებული. ის იყო კავკასიის ღირსეული შვილი.

სამწუხაროა მასზე წარსულში ლაპარაკი, მიჭირს ოჯახისთვის, მისი ახლობლებისთვის, ქართველებისთვის და ჩეჩნებისთვის სამძიმრის თქმა...

ძალიან ვწუხვარ და სული მტკივა... კარგი ადამიანები არ კვდებიან, არ ქრებიან, ისინი მუდამ ჩვენთან რჩებიან...“

ნინო სამუშია:

„არ მინდა დავიჯერო... ჩვენი მათეეე...

ჩვენი უღალატო, მაგარი კაცი!

დიდი კავკასიელი, დიდი ქისტი, დიდი იჩქერიელი!

ნამდვილი კავკასიელი რაინდი!

ეროვნულ მოძრაობის დამსახურებული და თვალსაჩინო წარმომადგენელი.

სწორედ მან გააცნო ზვიად გამსახურდია და ჯოხარ დუდაევი პირველად ერთმანეთს. ის კავკასიის რეგიონში მშვიდობისთვის ზვიად გამსახურდიას სპეციალურ დავალებებს ასრულებდა.

ბატონო მათე იყო ზვიად გამსახურდიას ჭირისუფალი, ბატონ ჯოხართან ერთად და ქელეხის სუფრის ორგანიზატორი.

ბარაქალა, ყველაფრისთვის, მეგობარო!

დაგვაკლდები, მოგვენატრები, მეგობარო...

სიტყვებით ვერ გამოვხატავ გულისტკივილს...

გაცხონოს ღმერთმა...

გისამძიმრებთ ყველას...

დალოცოს ღმერთმა შენი ოჯახი...“

Téa Mokni:

„ჩემი საუკეთესო უფროსი მეგობარი, მამობილი, ძალიან ძვირფასი ადამიანი Mate .... არ მინდა მასზე წარსულ დროში საუბარი...დღეს ის სხვა სამყაროს გამორჩეული მგზავრი გახდა...

კრიტიკული სტატიების და სტატუსების პარალელურად, ის ყოველთვის ჩემ გვერდით იდგა, მისთვის არანაირი მნიშვნელობა არ ჰქონდა, ქრისტიანი ვიყავი, ბუდისტი, მუსლიმი თუ ათეისტი.... პატივისცემაც გამორჩეული იცოდა... ყოველთვის, იქაც კი, სადაც არ ვაწუხებდი, თავად გრძნობდა და წუხდებოდა, მიცავდა, მმფარველობდა, ის რჩეულთაგან ნამდვილად ერთ-ერთი იყო, ვისაც უანგარო და დიდი სიყვარული უპირობოდ შეეძლო...

მან ადამიანობაც კი ღირსეულად ინება, რაც დღეს, ვგონებ, იშვიათი ნიჭი უნდა იყოს...

იმასაც როდისმე აუცილებლად მოვყვები, ჯერ კიდევ წლების წინ, სრულიად უპატრონოდ, დიდ ქვეყანაში ჩამოსული ორი პატარა გოგო მისმა ერთმა სიტყვამ როგორ შეგვიფარა და გვიპატრონა სხვა ადამიანის ხელით...

და რას აკეთებდა იმისათვის, რომ მშიერი არ ვყოფილიყავი...

ეს კიდევ არაფერია იმ ყველაფერთან შედარებით, რასაც ის მოიმოქმედებდა ხოლ მე ადამიანებისთვის განურჩევლად რასისა, ეროვნებისა თუ აღმსარებლობისა...“

სამძიმარიც განსაკუთრებული ერგო, ჯერ საფრანგეთის მიწაზე ღირსეულად დაიტირა კავკასიურმა ემიგრაციამ, შემდეგ კი მშობლიურ კერაზე, პანკისის ისტორიაში პირველად, მის ცხედარს უზარმაზარი ყვავილების თაიგული ამშვენებდა წარწერით: „ზვიად-ჯოხარის თანამებრძოლსა და კავკასიის არწივს ეროვნული ხელისუფლებისგან“.

წავიდა საკუთარი ხალხისა და ქვეყნის წინაშე ვალმოხდილი, ორივე სამშობლოს - საქართველოსა და ჩეჩნეთის სიყვარულით გულანთებული, მათი თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობისთვის მუხლჩაუხრელად მებრძოლი. მსუბუქი ყოფილიყოს მისთვის მშობლიური პანკისის მიწა, ამინ!

თემურ (ხვიჩა) ახმადას ძე მარგოშვილი დაიბადა 1962 წლის 5 იანვარს, ახმეტის რაიონის სოფელ დუისში, მოსამსახურის ოჯახში.

თემურ მარგოშვილი

1968-78 წლებში სწავლობდა დუისის საშუალო სკოლაში.

1978 წელს შევიდა საქართველოს სასოფლოსამეურნეო ინსტიტუტში, რომლის სრული კურსი სოფლის მეურნეობის მექანიზაციის სპეციალობით დაამთავრა 1983 წელს. ამავე წელს სწავლა გააგრძელა საქართველოს მექანიზაციისა და ელექტრიფიკაციის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ასპირანტურაში. მისი დამთავრების შემდეგ, 1986 წელს, ამავე ინსტიტუში დაიწყო მუშაობა. სხვადასხვა დროს ეკავა უმცროსი, უფროსი და წამყვანი მეცნიერ-მუშაკის თანამდებობები.

1989 წელს მოიპოვა ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხი.

1993 წლიდან სამეცნიერო-პედაგოგიური მოღვაწეობა დაიწყო საქართველოს აგრარულ უნივერსიტეტში. სამეცნიერო საქმიანობის პერიოდში გამოქვეყნებული აქვს ოცამდე ნაშრომი, მათ შორის ერთი მონოგრაფია და ორი მეთოდური სახელმძღვანელო. მიღებული აქვს ორი საავტორო მოწმობა გამოგონებაზე.

1996-1999 წლებში მუშაობდა ჩეჩნეთის სამართლისა და საერთშორისო ურთიერთობათა უნივერსიტეტში პრორექტორის თანამდებობაზე. პარალელურად ამავე უნივერსიტეტში ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას.

1999 წლიდან დღემდე მუშაობს სააქციო საზოგადოება ახმეტის „სოფლტექსერვისის“ დირექტორის თანამდებობაზე.

2002-2003 წლებში მონაწილეობა მიღო თბილისის პოლიტიკური სწავლების სკოლის მიერ ევროსაბჭოს მხარდაჭერით ორგანიზებულ სემინარებში - „დემოკრატიული ინსტიტუტები და სამოქალაქო საზოგადოება“. მათი დასკვნითი ნაწილი გაიმართა იტალიასა და სტრასბურგში - ევროსაბჭოს შტაბბინაში. მიღებული აქვს ევროსაბჭოს გენერალური მდივნის - ვალტერ შვიმერის ხელმოწერით დადასტურებული სათანადო სერტიფიკატი.

2003 წლის 8 აპრილს საქართველოს პრეზიდენტის № 387 განკარგულებით დაჯილდოვდა ღირსების ორდენით( № 06090 ).

ჰყავს მეუღლე და სამი შვილი.

თავისი თავმდაბლობით, პატიოსანი ცხოვრების წესითა და ჰუმანური ბუნებით საკუთარ ხალხში მოიპოვა დიდი სიყვარული და პატივისცემა.

მედინა ხასოს ასული ხანგოშვილი დაიბადა 1968 წლის 24 მაისს, ახმეტის რაიონის სოფ. დუისში, პედაგოგების ოჯახში.

მედინა ხანგოშვილი

მედინა და მექა ხანგოშვილები
სტუდენტობის წლებში

1985 წელს წარჩინებით დაამთავრა დუისის საშუალო სკოლა.

1991 წელს წითელ დიპლომზე დაამთავრა თსუ-ის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტე ტი არაბისტიკის განხრით.

1991-1994 წწ. - მუშაობდა ჩეჩნეთის მინისტრთა კაბინეტის დიასპორებთან ურთიერთობის განყოფილებაში და პარალელურად ასწავლიდა არაბულ ენას ჩეჩნეთის პედაგოგიური უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტზე.

1994 წელს წარმატებულად დაასრულა ასპირანტურა გ. წერეთლის სახელობის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტში.

1996-1999 წწ. - ასწავლიდა არაბულ ენას მოსკოვის დისტანციური უნივერსიტეტის გროზნოს ფილიალში.

1998 წელს დაიცვა დისერტაცია თემაზე: „ვეინახური დიასპორები სირიასა და იორდანიაში“.

2002-2004 წწ. - მუშაობდა ინგუშეთის სახელ მწიფო უნივერსიტეტში.

2008 წელს დაამთავრა გენტის უნივერსიტეტთან არსებული ნიდერლანდური ენების შემსწავლელი კურსები.

სრულყოფილად ფლობს ექვს ენას: ჩეჩნური, ქართული, რუსული, არაბული, ინგლისური, ნიდერლანდური.

თარგმნის სხვადასხვა ენიდან. თარგმნილი აქვს ცნობილი ჩეჩენი პოეტისა და პუბლიცისტის - აფთი ბისულთანოვის პოეზია ჩეჩნურიდან ქართულ ენაზე.

არის პირველი აღმოსავლეთმცოდნე ქისტებში.

ამჟამად ცხოვრობს ბელგიაში, ჰყავს მეუღლე, ოთხი შვილი და ოთხი შვილიშვილი.

ბელგიაში მცხოვრებ ჩეჩნებსა და ყველა მსურველს უანგაროდ ასწავლის ჩეჩნურ და არაბულ ენებს.

მექა ხასოს ასული ხანგოშვილი დაიბადა 1969 წლის 30 მაისს ახ მეტის რაიონის სოფ. დუისში, პედაგოგების ოჯახში.

1986 წელს წარჩინებით დაამთავრა დუისის საშუალო სკოლა.

მექა ხანგოშვილი

1987-1992 წწ. - სწავლობდა ივ. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტ ში, ფიზიკის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა ფიზიკა-მათემატიკოსისა და ბიოფიზიკის სპეციალობით.

სხვადასხვა დროს მუშაობდა:

1993-1994 წწ. გროზნოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ბიოფიზიკის კათედრაზე ასისტენტად;

1999 წლიდან დღემდე - ჩეჩენი ლტოლვილებისა და პანკისელი ქისტების უფლებადამცველად;

1996-1998 წწ. სხვადასხვა ჟურნალგაზეთის - „ახალი 7 დღე“, „დილის გაზეთი“, „ახალი ეპოქა“ და ა.შ. სპეციალურ კორესპონდენტად;

1998-2008 წწ. - საქართველოს კულტურულ ურთიერთობათა ცენტრის, „კავკასიური სახლის“ ჩეჩნურინ გუშური სექტორის ხელმძღვანელად, უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად;

2000 წლიდან დღემდე - ექსპერტი კავკასიის საკითხებში.

2002-2003 წწ. - პოლიტიკური მოძრაობა „მშვიდობიანი კავკასიის“ გამგეობის წევრი;

2003 წელს პარტიული სიით (რიგით მეორე) კენჭს იყრიდა სა ქარველოს პარლამენტში.

2003 წლიდან დღემდე - არასამთავრობო ორგანიზაცია „ქალთა ფედერაცია კავკასიელ ქალთა კონგრესის“ თავმჯდომარე.

2003-2006 წწ. - შოთა რუსთაველის სახელობის ლიტერატურის ინსტიტუტის ასპირანტ-მაძიებელია ფოლკლორის განხრით.

2004-2006 წწ. - კავკასიის ჰუმანიტარულ უნივერსიტეტში კითხულობდა სალექციო კურსს: „კავკასიის ხალხთა ისტორია“.

2004-2007 წწ. - საერთაშორისო ქართველოლოგიური საზაფხულო სკოლა-სემინარიაში (თსუ) უცხოელებს ასწავლიდა ჩეჩნურ ენას.

2004-2008 წწ. იყო კავკასიოლოგიური უნივერსიტეტის ჩეჩნური ენის პედაგოგი.

2007 წ. ეროვნული უმცირესობების შესახებ ფონდ „ჰორიზონტის“ პროექტის ფარგლებში იყო ტელეკომპანია „იმედის“ პროგრამა - „ჩვენი ქვეყნის“ წამყვანი.

2008 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე: „ვაინახური საგმირო ეპოსი“ და მიენიჭა ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი.

2008-2014 წწ. მუშაობდა რეინტეგრაციის სა კით ხებში სახელმწიფო მინისტრის აპა რატის სამოქალაქო ინტეგრაციის სამმართველოს მთა ვარ სპეციალისტად.

2009 წლიდან დღემდე რეინტეგრაციის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის აპარატთან შექმნილი სახელმწიფო უწყებათაშორისი კომისიის წევრია.

2012 წლიდან დღემდე - საერთაშორისო საზოგადოებრივკულტურული მოძრაობა „ერთიანი კავკასიის“ გამგეობის წევრი და კულტურის განყოფილების ხელმძღვანელი.

2014 წლიდან დღემდე - შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის აპარატის მთავარი მრჩეველი.

2017-2021 წწ. იყო საქართველოს პარლამენტის დიასპორისა და კავკასიის საკითხთა კომიტეტთან არსებული სამეცნიერო-საკონ სულტაციო საბჭოს წევრი.

მექა ხანგოშვილი მრავალი მრგვალი მაგიდის დელეგატი და ასეულობით კონფერენციის, სემინარისა და სამეცნიერო კონგრესის მონაწილეა საქართველოსა და მის ფარგლებს გარეთ (ჩეჩნეთი, ინგუშეთი, აზერბაიჯანი, ბელგია, გერმანია, რუმინეთი და სხვ.), წაკითხული აქვს მრავალი საჯარო ლექცია სხვადასხვა თემაზე, არის სხვადასხვა ვორკშოპისა და ტრენინგის მონაწილე.

გამოქვეყნებული აქვს ასეულობით სამეცნიერო სტატია საქართველოს ბეჭდურ მედიასა და მის ფარგლებს გარეთ. არის ათეულობით მონოგრაფიისა და სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი.

მექა ხანგოშვილი არის ქართულ-ვაინახური ურთიერთობების, ასევე, პანკისის ხეობის კულტურული ისტორიის წარმოჩენისა და განვითარების კუთხით ორგანიზებული ასეულობით ღონისძიების ორგანიზატორი და წამყვანი. ორ ათეულ წელზე მეტია, რაც მექა ხანგოშვილს ქართულ და უცხოურ მედიაში იწვევენ ექსპერტის სახით, არის ათეულობით გადაცემისა და სხვადასხვა პოლიტიკური თოქშოუს სტუმარი.

განსაკუთრებულია მისი წვლილი პანკისელი ახალგაზრდების სწავლა-განათლებისა და მათი ქართულ საზოგადოებაში ინტეგრაციის საქმეში. წლების განმავლობაში მისი თაოსნობით საქათველოს სხვადასხვა უმაღლეს სასწვალებელში უგამოცდოდ ირიცხებოდნენ პანკისელი ახალგაზრდები.

ის იშვიათი გამონაკლისია იმ საჯარო მოხელეებს შორის, რომელიც ყოველთვის დგას სიმართლის მხარეს, უარს არ ამბობს მორალურ პრინციპებზე და მედგრად იცავს სახელმწიფო ინტერესებს, პანკისის ხეობასა და მის მოსახლეობას.

მიღებული აქვს სიგელები და ჯილდოები:

2004 წელს საფრანგეთის პრემიერ-მინისტრის მიერ დაჯილდოვდა სპეციალური მედლით ქალთა პრობლემებზე წარდგენილი პროექტების გამო, რომელიც საზეიმო ვითარებაში გადაეცა საქართველოში საფრანგეთის საელჩოს მიერ.

2010 წლის მარტში გადაეცა კავკასიის ცივილიზაციის, დემოკრატიისა და სამოქალაქო საზოგადოებრივი ინსტიტუტის „კავკასიონის“ საპატიო დიპლომი საჯარო აღიარებით - კავკასიის ცივილიზაციის განვითარებაში შეტანილი წვლილის გამო.

2013 წლის 23 თებერვალს დაჯილდოვდა აფხაზეთის კონფლიქტში დაღუპულთა ოჯახების შერიგებისა და თანადგომის ჰუმანიტარული მომსახურების კავშირი „დიოსკურია - 2005“ ის მიერ მშვიდობის ვარსკლავითა და დროშით კავკასიის რეგიონში მშვიდობის დამყარების საქმეში შეტანილი წვლილის გამო.

2015 წლის ოქტომბერში მიენიჭა დავით აღმაშენებლის აკადემიის საპატიო პროფესორის წოდება.

2016 წლის თებერვალში საქართველოს სახალხო დამცველის მიერ გადაეცა საპატიო სიგელი მშობლიური ჩეჩნური ენის (ქისტური დიალექტის) დაცვასა და შენარჩუნებაში შეტანილი გამორჩეული წვლილის გამო.

2016 წლის ივნისში გახდა საქართველოს ფოლკლორის ეროვნული ფესტივალის გამარჯვებული ზეპირსიტყვიერების დარგში (შემკრები).

2017 წლის სექტემბერში გადაეცა შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის მადლობის სიგელი ქართულ-ვაინახურ ურთიერთობებში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის.

2018 წელს საერთაშორისო ფესტივალის FIESTALONIA MILENIO (ესპანეთის სამეფო) და ქალაქის საბჭოს LLORET DE MAR (ესპანეთის სამეფო) მიერ დაჯილდოვდა სპეციალური დიპლომით საქართველოსა და ესპანეთს შორის კულტურული ურთიერთობების განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის.

2022 წელს საქართველოს სახელმწიფო ენის დეპარტამენტისა და თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ დაჯილდოვდა სპეციალური დიპლომით მშობლიური ენის განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის.

2023 წელს მარტვილის მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ გადაეცა მადლობის სიგელი შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში წარმატებული საქმიანობისთვის.

წიგნის - „ახმეტის თანავარსკვლავედის“ მიხედვით

ლია ხანგოშვილი-მუთოშვილისა დაიბადა 1971 წლის 13 სექტემბერს ახმეტის რაიონის სოფ. დუისში.

ლია მუთოშვილი

1977-1988 წწ. - სწავლობდა დუისის საშუალო სკოლაში.

1996 წელს დაამთავრა საქართველოს სახელმწიფო ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო სასწავლო-სამეცნიერო ინსტიტუტის სავეტერინარო მედიცინის ფაკულტეტი.

2013 წელს დაამთავრა ასპირანტურა შემდეგი მიმართულებით 06.06.01 - „ბიოლოგიური მეცნიერებები“, სპეციალობა 03.02.11 - „პარაზიტოლოგია“ (სოფლის მეურნეობის სამინისტრო რუსეთის ფედერაცია ფედერალური სახელმწიფო საბიუჯეტო საგანმანათლებლო დაწესებულების უმაღლესი განათლების ვიატკის სახელმწიფო სასოფლო აკადემია, რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო საბიუჯეტო საგანმანათლებლო დაწესებულების უმაღლესი განათლების ჯანდაცვის სამინისტროს კიროვის სამედიცინო აკადემია).

2015 წლიდან არის სრული წევრი პროფესიული საზოგადოების „სამეცნიერო სამედიცინო საზოგადოება ანატომიკოსები, ჰისტოლოგები და ემბრიოლოგები“.

2015 წელს გაიარა კვალიფიკაციის ასამაღლებელი სასწავლო კურსები - „თანამედროვე სასწავლო ტექნოლოგიები“.

2017 წლის 25 იანვარს მიენიჭა ბიოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი. ქ. მოსკოვი.

2017 წელს გაიარა კვალიფიკაციის ასამაღლებელი სასწავლო კურსები - „სასწრაფო დახმარების პირველადი დახმარება“.

2018 წელს გაიარა კვალიფიკაციის ასამაღლებელი სასწავლო კურსები - „საინფორმაციო და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიები განათლებაში“.

2019 წელს გაიარა კვალიფი კაციის ასამაღლებელი სასწავლო კურსები - „უმაღლესი განათლების პედაგოგიკა და ფსიქოლოგია“.

2018 წლამდე მუშაობდა ვიატკის სახელმწიფო სასოფლო აკადემიაში დიაგნოსტიკის, თერაპიის, მორფოლოგიისა და ფარმაკოლოგიის კათედრაზე ანატომიისა და ჰისტოლოგიის მასწავლებლად.

2014 წლიდან დღემდე მუშაობს კიროვის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტში ჰისტოლოგიის, ემბრიოლოგიისა და ციტოლოგიის კათედრაზე, დოცენტი.

გამოქვეყნებული აქვს 55 სამეცნიერო ნაშრომი.

ლელა მიხეილის ასული მახაური დაიბადა 1977 წლის 25 იანვარს ახმეტის რაიონის სოფ. ჯოყოლოში, მოსამსახურეების ოჯახში.

1994 წელს დაამთავრა ჯოყოლოს საშუალო სკოლა.

1995 წელს ჩაირიცხა ივ. ჯავახიშვილის სახე ლობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფა კულ ტეტზე, არაბული ენისა და ლიტერატურის სპეციალობით.

1999 წელს წარჩინებით დაამთავრა ბაკალავრიატი (არაბული და ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლის, თარჯიმნის კვალიფიკაციით) და სწავლა გააგრძელა მაგისტრატურაში, რომელიც ასევე წარჩინებით დაამთავრა 2001 წელს.

1999-2000 წწ. უნივერსიტეტში სწავლის დროს გაიარა ენობრივი სტაჟირება ეგვიპტის არაბულ რესპუბლიკაში. სწავლობდა კაიროს არაბული ენის ინსტიტუტში, რომელიც განკუთვნილია უცხოელთათვის, სადაც დაამთავრა უმაღლესი საფეხური და მიღებული აქვს შესაბამისი სერტიფიკატი.

2001-2004 წლებში სწავლობდა ასპირანტურაში. 2003 წელს, როგორც ასპირანტი, იმყოფებოდა ეგვიპტეში, კაიროს უნივერსიტეტის არაბული ენის სწავლების ცენტრში ერთთვიან საკვალიფიკაციო კურსებზე. აქვე, კაიროს უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკაში (راد مولعلا - მეცნიერებათა სახლი) და კაიროს ამერიკის უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკაში მოიპოვა არაბულენოვანი სპეციალური სამეცნიერო ლიტერატურა.

ლელა მახაური

2002 წელს სწავლობდა ქ. ვიურცბურგში (გერმანია) გერმანული ენის შემსწავლელ კურსებზე უცხოელთათვის და ამავე ქალაქის უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკაში მოიპოვა სპეციალური გერმანულენოვანი სამეცნიერო ლიტერატურა.

2005 წელს დაიცვა ფილოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხის მოსაპოვებლად წარდგენილი სადისერტაციო ნაშრომი „არაბული მარსია“¹ და მისი პარალელები კავკასიურ ფოლკლორში“. სპეციალობა 10.01.06 - მახლობელი აღმოსავლეთის ხალხთა ლიტერატურა. ნაშრომი შესრულდა ივ. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტის სემიტოლოგიის კათედრაზე (სამეცნიერო ხელმძღვანელი: ფილოლოგიის მევნიერებათა დოქტორი, პროფესორი ნანა ფურცელაძე).

სადისერტაციო ნაშრომი მიზნად ისახავდა არაბული მარსიის სხვადასხვა ეტაპზე შესწავლასა და შედარებას, მისი არსებითი ნიშნების გამოვლენას, არაბული მარსიის, ქართული და ჩეჩნური ხმით ნატირალის („თიიჟამ“) შედარების საფუძველზე მათი ტიპოლოგიური მსგავსების, საერთო მოტივებისა და თემების გამოვლენას და აგრეთვე განმასხვავებელი, სპეციფიკური ნიშნების წარმოჩენას.

2005 წელს სემიტოლოგიის კათედრაზე კითხულობდა ლექციების კურსს არაბული ენის ეგვიპტურ დიალექტში.

2010 წელს გამოსცა „ქართულ-რუსული სასაუბრო“ («Русско-грузинский разговорник»), ქ. მოსკოვი, გამომცემლობა „ტოლმაჩ სტ“.

2013-2017 წლებში მუშაობდა ქ. მოსკოვში გაეროს წარმომადგენლობის პარტნიორ ორგანიზაციაში (БФ «Здоровье и жизнь») არაბული და ინგლისური ენის თარჯიმნად.

2015 წლიდან დღემდე მუშაობს ქ. მოსკოვში გაეროს წარმომადგენლობის პარტნიორ ორგანიზაციაში (МОБО «Вера, Надежда, Любовь») თარჯიმნად.

მშობლიური ჩეჩნური და ქართული ენების გარდა ფლობს არაბულ, რუსულ, ინგლისურ და გერმანულ ენებს.

ჰყავს მეუღლე და სამი შვილი.

____________________

1. „მარსია“ არაბული გლოვის ლექსია. გლოვის ჟანრი მსოფლიო ლიტერატურის ერთ-ერთი უძველესი ჟანრია. ეს ჟანრი არაბული ლიტერატურის კლასიკურ ჟანრს წარმოადგენს, რომელიც სათავეს ჯერ კიდევ ისლამამდელ პერიოდში იღებს. გლოვის ჟანრი დასტურდება აგრეთვე კავკასიის ხალხთა ფოლკლორშიც, მათ შორის ქართულსა და ჩეჩნურ ფოლკლორში.

ნინო ელდარის ასული ბორჩაშვილი დაიბადა 1977 წლის 25 თებერვალს ახმეტის რაიონის სოფ. ჯოყოლოში.

ნინო ბორჩაშვილი

1993 წელს დაამთავრა ჯოყოლოს საშუალო სკოლა. იმავე წელს ჩაირიცხა ჩეჩნეთის სახე ლ მწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტში სამკურნალო ფაკულტეტზე.

2003 წელს დაამთავრა სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტის სრული კურსი სამკურნალო საქმის სპეციალობით.

2003-2006 წწ. სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო აკადემიაში. 2007 წლის მარტში მიენიჭა მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი.

მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხის მოსაპოვებლად წარადგინა შემდეგი დისერტაცია: „ურეტალური მიკრობული ბიოცენოზის თავისებურებები რეპროდუქციული ასაკის ქალებში“.

ამჟამად ცხოვრობს ბელგიაში, ჰყავს მეუღლე და ოთხი შვილი.

მალხაზ ლაბაზას ძე გუმაშვილი დაიბადა 1977 წლის 29 ნოემბერს ახმეტის რაიონის სოფელ ჯოყოლოში.

1999 წელს დაამთავრა დაღესტნის სახელმწიფო უნივერსიტეტი „ფინანსები და კრედიტის“ სპეციალობით.

უმაღლესი განათლების მიღების შემდეგ სწავლას აგრძელებს ქალაქ მოსკოვში პლეხანოვის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურაში და პარალელურად მუშაობს კომპანია „ნეოკონში“, ეკონომიკური ანალიზის დეპარტამენტში, მთავარ კონსულტანტად.

2005 წელს იცავს სა დოქტორო დისერტაციას და ინიშნება პლეხანოვის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საფინანსო კვლევების ლაბორატორიის გამგედ, ხოლო 2006 წლიდან ამავე უნივერსიტეტში იწყებს ლექციების კურსს საბანკო საქმეთა კათედრაზე.

2013 წლიდან შპს «ДЛК» ფედერალური ლოჯისტიკის ოპერატორის გენერალური დირექტორია. პარალელურად აგრძელებს ლექციების კითხვას. მის მიერ წაკითხული ლექციები საყოველთაო ინტერესის საგანი ხდება.

2017-18 წლებში არის ქ. მოსკოვის „ჯიტი გრუპის“ გენერალური დირექტორის მოადგილე, ხოლო 2018-2019 წლებში მოსკოვის „თრეიდინგ პარტნიორსის“ გენერალური დირექტორის მოადგილე.

2019 წლის მარტიდან მუშაობს ქალაქ კალინინგრადში ბალტიისპირეთის გემთმშენებელი ქარხნის „იანტარის“ დირექტორის თანაშემწედ, ხოლო ორი თვის შემდეგ კი ამავე გემთმშენებელი ქარხნის გენერალური დირექტორის მოადგილედ, რომლის ქარხანაშიც დასაქმებულ მუშათა რაოდენობა 5000 ადამიანს შეადგენს.

ფლობს ჩეჩნურ, ქართულ. რუსულ, ინგლისურ და ებრაულ ენებს.

რუსლან მარგოშვილი

რუსლან იზნაურის ძე მარგოშვილი დაიბადა 1980 წლის 8 იანვარს ახმეტის რაიონის სოფ. დუისში.

1997 წ. დაამთავრა დუისის საშუალო სკოლა.

1999-2002 წ. დაამთავრა საუდის არაბეთის დედაქალაქ ელრიადში არსებული მეფე საუდის უნივერსიტეტის არაბული ენის ფაკულტეტი.

2002-2003 წ. დაეუფლა უმაღლეს დიპლომს არაბული ენის სპეციალობით.

2003-2008 წ. დაამთავრა მეფე საუდის უნივერსიტეტის პედაგოგიის ფაკულტეტი.

2016 წ. დაამთავრა ისტორიის ფაკულტეტი მაგისტრის ხარისხით.

2017 წლიდან მეფე საუდის უნივერსიტეტში ისტორიის ფაკულტეტის დოქტორანტია.

2017 წ. გამოცემული აქვს ისტორიული წიგნი არაბულ ენაზე სათაურით: „ოსმანეთ-სეფიანთა ურთიერთობები საქართველოსა და აღმოსავლეთ კავკასიის შესახებ“. ამჟამად მუ შაობს სადოქტორო თემაზე: „კავკასიისა და რუსეთის თათრების კულტურული კავშირები დასავლეთ საუდის არაბეთთან“.

რუსლან მარგოშვილს წაკითხული აქვს საჯარო ლექციები სხვადასხვა დარგში ისტორიული განხრით.

მონაწილეობა აქვს მიღებული საუდის არაბეთის ტელე და რადიო გადაცემებში. არის სამეცნიერო სტატიების ავტორი.

ადლან რამზანას ძე მარგოშვილი დაიბადა 1994 წელს ქალაქ არკადაკში, სარატოვის ოლქში. არის პანკისის ხეობის სოფელ დუ ისში პირველი განათლების კერის-სკოლის დამფუძნებლის, უსუფ მარგოშვილის პირდაპირი შტოს წარმომადგენელი.

2005 წლიდან მისი ოჯახი საცხოვრებლად გადადის ქ. მოსკოვში და ადლანი 11 წლის ასაკიდან ცხოვრობს რუსეთის ფედერაციის დედაქალაქში.

2010 წელს მან ოქროს მედლზე დაამთავრა სკოლა ქ. მოსკოვში.

არის იგორ მოისეევის სახელობის სახელმწიფო აკადემიური ხალხური ცეკვის ანსამბლის სტუდია - სკოლის კურსდამთავრებული.

2011 წელს, როგორც ქორეოგრაფიული სკოლის წევრი, მან ესპანეთის დედოფლის თანდასწრებით შესანიშნავად იცეკვა „ფლამინგო“.

2012 წელს ჩაირიცხა რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მოსკოვის საერთაშორისო ურთიერთობების სახელმწიფო ინსტიტუტში (МГИМО). ფლობს ინგლისურ და სპარსულ ენებს, მშობლიური ჩეჩნურსა და რუსულ ენებთან ერთად.

2015 წელს მან დაასრულა ენის სწავლება (სტაჟირება) თეირანში, ხოლო დიპლომის-შემდგომი პრაქტიკა რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროში. არის სპარსული ენისა და ლიტერატურის ოლიმპიადების პრიზიორი სრულიად რუსეთის (2015 წ.) და საერთაშორისო (2016 წ.) მასშტაბით.

2015-2016 წლებში იყო მოსკოვის საერთაშორისო ურთიერთობების სახელმწიფო ინსტიტუტის (МГИМО) სამეცნიერო სტუდენტური საზოგადოების თავმჯდომარე.

2016-2018 წლებში სწავლობდა მაგისტრატურაში ორმაგი ხარისხის პროგრამის ფარგლებში МГИМО-სა და მონტერეის საერთაშორისო კვლევების მიდლბერის ინსტიტუტში (კალიფორნია, აშშ), ორივე დიპლომი დაიცვა წარჩინებით.

არის ირანისტიკის სპეციალისტი, გლობალური უსაფრთხოებისა და ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის საკითხებში.

2017-2019 წლებში იგი იყო კვლევითი პროგრამის „რუსეთი და ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობა“ დირექტორი, ამ საკითხის წამყვანი რუსეთის არასამთავრობო ექსპერტთა ცენტრის, რუსული სამეცნიერო კვლევითი სპეციალიზირებული ცენტრის ხელმძღვანელი, ხოლო 2020 წლამდე - ყოველთვიური ბიულეტენის „ბირთვული კონტროლის“ მთავარი რედაქტორი.

ადლან მარგოევი

კოორდინაციას უწევდა რუსულ-ამერიკული საექსპერტო ჯგუფების მუშაობას ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობისა და სტრატეგიული სტაბილურობის საკითხებში.

2019 წლიდან ის მუშაობს ანალიტიკოსად და მნიშვნელოვან როლს თამაშობს რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს МГИМО-ს საერთაშორისო კვლევების ინსტიტუტის სტრატეგიული განვითარების სფეროში. ახორციელებს საერთაშორისო ურთიერთობების სამეცნიერო კვლევას მრავალმხრივი ანალიზის მეთოდების გამოყენებით.

მისი სამეცნიერო შრომები ქვეყნდება წამყვან სამეცნიერო და საექსპერტო პუბლიკაციებში“ (ბრიტანული ჟურნალი „Caucasus Survey“, რუსული ჟურნალი „პოლიცია. პოლიტიკური კვლევები“, გაეროს განიარაღების ოფისის არაპერიოდული გამოცემის სპეციალური გამოცემა და სხვ.), გაზეთებში („კო მერსანტი“, „იზვესტია“).

კომენტარს აძლევს რუსულ და უცხოურ მასმედიას, იწვევენ ექსპერტის სახით რადიოსა და ტელევიზიებში.

ადლან მარგოევი არის რუსეთის საერთაშორისო საქმეთა საბჭოს ახალგაზრდა საერთაშორისო ჟურნალისტთა კონკურსის ფინალისტი (2016).

2020 წლიდან იგი იარაღის კონტროლის მოლაპარაკებების აკადემიის კონსულტანტია, ასევე რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმის დაქვემდებარებაში მყოფი რუსეთის მეცნიერთა კომიტეტის ახალგაზრდული ფილიალის წევრი.

ადლანი ლექციებს კითხულობდა რუსეთის პირველი პრეზიდენტის ბორის ელცინის სახელობის ურალის ფედერალურ უნივერსიტეტში (УРФУ), ეროვნულ კვლევითი ბირთვულ უნივერსიტეტში (МИФИ), ეკონომიკის უმაღლეს სკოლაში (ВШЭ), პეტერბურგის სახელმწიფო უნივერსიტეტში (СПБГУ) და ჩრდ. ოსეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტში (СОГУ).

მისი ჰობია მოგზაურობა მსოფლიოს გარშემო, ნამყოფია გობის უდაბნოსა და კურილიის კუნძულებზე, ბორანებით იმოგზაურა არქტიკულ და წყნარ ოკეანეებში. მოგზაურობს მთებში - ზღვის დონიდან 5300 მეტრ ნიშნულს მიაღწია ელბრუსზე. სრიალებს სამთო თხილამურებზე. იღებს დოკუმენტურ სამეცნიერო - პოპულარულ ფილმებს. უნივერსიტეტის პერიოდში ტყვიის სროლაში გამოსცადა საკუთარი თავი - აიღო II კატეგორია.

2020 წლიდან დაკავებული იყო მხატვრული ტანვარჯიშით. უყვარს ჯაზი.

თინა ნუგზარის ასული ფარეულიძე დაიბადა 1994 წლის 8 ივლისს სოფელ ბირკიანში. 2012 წელს დაამთავრა სოფელ ჯოყოლოს საჯარო სკოლა და სწავლა გააგრძელა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის ისტორიის მიმართულებაზე.

თინა ფარეულიძე

2016 წელს ჩააბარა იმავე უნივერსიტეტში მაგისტრატურაზე კავკასიოლოგიის განხრით და ამჟამად არის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კავკასიოლოგიის დოქტორანტი. მისი საკვლევი თემაა „პანკისი თანამედროვე საქართველოს ჩრდილოკავკასიურ პოლიტიკაში (1991 წლიდან დღემდე)“.

2018 წელს თინამ, თავის რამდენიმე მეგობართან ერთად, დააარსა ა(ა)იპ „ახალგაზრდები პანკისის განვითარებისათვის“.

თინა 2019 წლიდან მუშაობს USAID-ის პანკისის სათემო კავშირში, თემის მობილიზატორად, 2023 წლიდან დღემდე კი საქართველოს განათლების ხარისხის ეროვნული ცენტრის კოორდინატორია.

არის პანკისის მომავალი თაობის აქტიური და წარჩინებული სახე.

აქვე უნდა აღინიშნოს ის ფაქ ტიც, რომ თინა ფარეულიძე არის, ერთ-ერთი სანიმუშო პანკისელი პედაგოგისა და ღირსეული მოქალაქის, ნაზი ბორჩაშვილის ერთადერთი ქალიშვილი.

ნაზი ბორჩაშვილი სტუდენტობის წლებიდან დღემდე აქტიურად იბრძვის პანკისის ხეობის უკეთესი კუთხით წარმოჩენისა და განვითარებისათვის, არის გამორჩეული საზოგადოებრივი ფიგურა, რომელიც აქტიურად არის ჩართული პანკისელი ახალგაზრდების აღზრდისა და მათ ქართულ სა ზო გადოებაში ინტეგრაციის საპასუხისმგებლო საქმეში, გამოირჩევა სახელმწიფოებრივი აზროვნებითა და პატრიოტული სულისკვეთებით.

„განათლებულსა და გაუნათლებელ ადამიანს შორის
ისეთივე განსხვავებაა, როგორიც
მკვდარსა და ცოცხალს შორის“.

არისტოტელე

„ნამდვილი პედაგოგი არ არის ის, ვინც მუდმივად
გწვრთნის, არამედ ის, ვინც გეხმარება, გახდე
საკუთარი თავი“.

ა. სვეტლოვი

დუისის საჯარო სკოლის პედკოლექტივი.
1964 წელი

დუისის საჯარო სკოლის პედკოლექტივი

ბააზეი იდეის ასული ბორჩაშვილი დაიბადა 1920 წელს ახმეტის რაიონის სოფ. ჯოყოლოში. დაამთავრა სოფ. ჯოყოლოს საშუალო სკოლა, შემდეგ სწავლა გააგრძელა თელავის პედაგოგიურ ტექნიკუმში. სწავლის დამთავრების შემდეგ ბააზეი უბრუნდება მშობლიურ სოფელსა და იწყებს დაწყებითი კლასების პედაგოგად მუშაობას. ის არის პირველი ქისტი პედაგოგი ქალი პანკისის ისტორიაში. სარგებლობდა დიდი სიყვარულითა და პატივისცემით ხეობის მოსახლეობაში.

ბააზეი ბორჩაშვილი

ბააზეი ბორჩაშვილი ცოლად გაჰყვა შემორიგებულ აბრაგს ჩოქა ხოჟაევსა და მეუღლესთან ერთად საცხოვრებლად გადავიდა წინაპართა სამშობლოში - ჩეჩნეთში.

გარდაიცვალა 2018 წელს.

მარიამ (მარუსა) სიმონის ასული დაქიშვილი დაიბადა 1922 წელს სოფ. ჯოყოლოში. დაამთავრა ჯოყოლოს შვიდწლიანი სკოლა და შემდეგ სწავლა გააგრძელა თელავის პედაგოგიურ ტექნიკუმში. ტექნიკუმის დამთავრების შემდეგ დაუბრუნდა მშობლიურ სოფელს და მუშაობა დაიწყო ჯოყოლოს შვიდწლიან სკოლაში დაწყებით კლასების მასწავლებლად.

პარალელურად მუშაობდა ასაკოვან მოსახლეობასთან, ვისაც წერა-კითხვის შესწავლის სურვილი ჰქონდა, ასწავლიდა ქართულ ანაბანსა და წერა-კითხვას.

მინიჭებული აქვს დამსახურებული მასწავლებლის წოდება.

გარდაიცვალა 2004 წელს.

ბისოლთი სეიფანტის ძე მარგოშვილი დაიბადა 1923 წელს ახმეტის რაიონის სოფ. დუისში.

1940 წელს დაამთავრა დუისის საშუალო სკოლა და სწავლა განაგრძო თელავის ი. გოგებაშვილის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში, ისტორიის ფაკულტეტზე.

1945 წელს, ინსტიტუტის დამთავრებისთანავე, მუშაობა დაიწყო თავის მშობლიურ სკოლაში ისტორიის მასწავლებლად.

1953 წლიდან მუშაობა გააგრძელა პანკისის ხეობის სოფ. დუმასტურის რვაწლიანი სკოლის დირექტორად.

1954 წელს ინიშნება სოფ. დუისის კოლმეურნეობის თავმჯდომარედ.

1956 წლიდან მუშაობას აგრძელებს ახმეტის პარტიის რაიკომის ინსტრუქტორად.

იმ წლებში ბისოლთი მარგოშვილი აქტიურად იყო ჩართული ჩეჩენ-ინგუში აბრაგების შემორიგების საკითხებში, იყო ცნობილი აბრაგ ახმად ხუჩბაროვის თარჯიმანი.

1959 წლიდან მოსახლეობის მოთხოვნით ხელმეორედ ინიშნება სოფელ დუისის კოლმეურნეობის თავმჯდომარედ.

1962-1964 წწ. მუშაობდა ქ. გროზნოში, ჩეჩნეთინგუშეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მშენებლობის სამინისტროში, მინისტრის პირველ მოადგილედ. მიუხედავად ასეთი თანამდებობისა და კარიერული პერსპექტივისა, ის უბრუნდება მშობლიურ მხარეს.

ბისოლთი მარგოშვილი

1965 წელს ამთავრებს ქ. თბილისის ა. ს. პუშკინის სახელობის პედაგოგიურ ინტიტუტს, ქართული ენისა და ლიტერატურის სპეციალობით. იმავე წელს მუშაობას იწყებს სოფელ დუისის საშ. სკოლაში ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად. იყო ორგანიზატორი აღმზრდელობით დარგში.

იყო თავისი ხალხის დიდი პატრიოტი, აქტიურ მონაწილეობას იღებდა პანკისის ხეობის ყველა საჭირბოროტო საკითხში, გამოირჩეოდა სიბრძნითა და აღმზრდელობითი ნიჭით.

1979 წელს მიენიჭა სსრ კავშირის წარჩინებული განათლების მუშაკის წოდება. დაჯილდოებულია სამკერდე ნიშნითა და დიპლომით.

12 წლის განმავლობაში იყო პერსონალური პენსიონერი.

გარდაიცვალა 2012 წლის სექტემბერში, 89 წლის ასაკში.

შოაიფ რაჟაფას ძე ხანგოშვილი დაიბადა 1926 წელს პანკისის ხეობის სოფელ დუისში.

შოაიფ ხანგოშვილი

1933-1943 წწ. სწავლობდა დუისის საშუალო სკოლაში.

1945-1950 წწ. მიიღო უმაღლესი განათლება თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტზე, რომელიც წარმატებით დაამთავრა ფიზიკოსის კვალიფიკაციითა და ამავე დროს მიიღო ოფიცრის წოდებაც.

1951-1957 წწ. მსახურობდა საბჭოთა არმიის რიგებში სამხედრო საზღვაო გემზე ქ. სევასტოპოლში, სადაც მიიღო კაპიტნის წოდება.

1958 წლიდან მუშაობა დაიწყო დუისის საშუალო სკოლაში. ასწავლიდა ფიზიკასა და ასტრონომიას.

წლების განმავლობაში მუშაობდა დუისის საშუალო სკოლის სასწავლო ნაწილის გამგედ.

როგორც დუისის პედკოლექტივში, ასევე სრულიად პანკისის მოსახლეობაში სარგებლობდა უდიდესი ავტორიტეტითა და სიყვარულით. იყო უაღრესად პატიოსანი და გაწონასწორებული ადამიანი, შრომისმოყვარე და კეთილშობილი.

ჰყავდა სანიმუშო ოჯახი, მეუღლე და ხუთი შვილი.

კაპიტანი შოაიფ ხანგოშვილი

გარდაიცვალა 1973 წელს. თანამემამულეებმა გულმხურვალედ დაიტირეს ტრაგიკულად დაღუპული, საიქიოში უდროოდ გადასული შვილი. შოაიფ ხანგოშვილი დღემდე ცოცხლობს არა მხოლოდ ოჯახის წევრებისა და ახლობლების გულებში, არამედ მთელი ხეობის მოსახლეობა დიდი პატივითა და მოკრძალებით იხსენებს ჭეშმარიტი მამულიშვილის სახელს.

ლაბაზ ქავთარაშვილი

ლაბაზ ჩიღოს ძე ქავთარაშვილი დაიბადა 1928 წლის 25 მაისს ახმეტის რაიონის სოფ. დუისში.

ლაბაზ ქავთარაშვილი

მამა ჩიღო მადაის ძე ქავთარაშვილი, დაბადებული 1888 წელს და დედა ელისო ბაღაკაშვილი, დაბადებული 1894 წელს, დუისის კოლმეურნეობის წევრები იყვნენ,

პირველი დაწყებითი სწავლა-განათლება მიიღო დუისის საშუალო სკოლაში, სადაც სწავლობდა 1934 წლიდან 1944 წლამდე - დუისის საშ. სკოლის პირველი გამოშვება.

1944 წელს აღნიშნული სკოლის სრული კურსის დამთავრების შემდეგ სწავლა გააგრძელა ი. გოგებაშვილის სახელობის თელავის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიის, ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1946 წელს.

1946 წლის 20 აგვისტოდან მუშაობას იწყებს დუისის საშუალო სკოლის ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად.

1947 წლის სექტემბრიდან სწავლა გააგრძელა ქ. თბილისის ა. ს. პუშკინის სახელობის პედაგოგიურ ინსტიტუტში ქართული ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტზე. იყო ცნობილი ქართველი მეცნიერის აკაკი შანიძის წარჩინებული სტუდენტი.

ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ 1949 წლის აგვისტოში გაანაწილეს საქართველოს სსრ ქლუხორის რაიონის სოფ. ბარის რვაწლიან სკოლაში ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად.

1953 წლის აგვისტოდან მშობლიურ სკოლაში ბრუნდება ქართული ენისა და ლიტერატურის პედაგოგად.

იყო პიონერული და კომკავშირული ორგანიზაციების ხელმძღვანელი.

1961 წელს საქართველოს სსრ განათლების სამინისტროს მიერ დუისის საშუალო სკოლის ღვაწლმოსილი, ნიჭიერი და გამოცდილი პედაგოგი ლაბაზ ქავთარაშვილი ჯილდოვდება საქარ თვე ლოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების 40 წლისთავთან და კავშირებით საპატიო სიგელითა და სპეციალური ორდენით.

1985 წელს კი საბჭოთა კავშირის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმისა და საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს ბრძანებულებით ხანგრძლივი, ნაყოფიერი და კეთილსინდისიერი მოღვაწეობი სათვის იგი ჯილდოვდება „შრომითი მამაცობის მედლით“.

თავისი ხანგრძლივი პედაგოგიური მუშაობის მანძილზე ლაბაზ ქავთარაშვილი კიდევ მრავალჯერ იყო დაჯილდოებული ქებისა და ღირსების სიგელებითა და მედლებით.

ლაბაზ ქავთარაშვილს პედაგოგიური მუშაობის ძალიან დიდი გამოცდილება ჰქონდა, ითვლებოდა საუკეთესო ფილოლოგად არა მხოლოდ მშობლიურ რაიონში, არამედ მთელი საქართველოს მასშ ტა ბით. იყო წამყვანი სპეციალისტი ახმეტის რაიონში, თავის სპეციალობას დაუფლებული იყო მეცნიერულ დონემდე.

განათლების სამინისტროს მიერ, სხვადასხვა დროს, მიწვეული იყო პედაგოგიური უმაღლესი სასწავლებლის მისაღებ გამოცდებზე ქართული ენისა და ლიტერატურის მიმღები კომისიის წევრად.

იყო საუკეთესო პედაგოგი და აღმზრდელი. თავისი ხალხის დიდი ქომაგი, მასზე მზრუნველი და მოსიყვარულე. დიდი პატივისცემითა და ავტორიტეტით სარგებლობდა სკოლასა და მოსახლეობაში.

თავისი მრავალწლიანი მოღვაწეობის ბოლო წელს საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს მიერ წარდგენილი იყო საქართველოს დამსახურებული მასწავლებლის წოდებაზე. სამწუხაროდ, ვერ მოესწრო ამ ჯილდოს მიღებას.

გარდაიცვალა 1998 წლის 28 აგვისტოს.

პანკისის ხეობის მოსახლეობა თავის ღირსეულ შვილსა და საუკეთესო აღმზრდელს შემდეგი სიტყვებით დაემშვიდობა: „ძვირფასო ჭირისუფალნო, ქალბატონებო და ბატონებო! ლაბაზა მასწავლებელი იყო ღირსეული ოჯახისა და კარგი შვილების აღმზრდელი მამა, მეგობრის - კარგი მეგობარი, სტუმართმოყვარე, დიდი ნებისყოფის, ღრმა ცოდნის, ზეპროფესიონალიზმის, გამჭრიახი გონების, ჰუმანური ბუნების, დისციპლინიანი, კეთილშობილური თვისებებისა და მაღალი ზნეობისა და მორალური პრინციპების მატარებელი ადამიანი და, რაც ყველაზე მთავარია, თავისი ქვეყნისა და ხალხის დიდი პატრიოტი... მსუბუქი იყოს მისთვის მშობლიური პანკისის მიწა“ (ამონარიდი მის დაკრძალვაზე წაკითხული გამოსამშვიდობებელი სიტყვიდან).

ოლია დუბაის ასული მარგოშვილი დაიბადა 1934 წლის 28 ნოემებერს ახმეტის რაიონის, სოფ. დუისში, მარავალშვილიან გლეხის ოჯახში.

1942 წელს შევიდა დუისის საშუალო სკოლაში, რომელიც დაამთავრა 1953 წელს.

1953 წელს ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქიმიის ფაკულტეტზე, რომელიც წარჩი ნე ბით დაამთავრა 1958 წელს.

1958 წელს დაიწყო მუშაობა მშობლიურ დუისის სა შუალო სკოლაში ქიმიის მასწავლებლად. 1961 წელს ჩაირიცხა საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის რიგებში.

ოლია მარგოშვილი

1963 წელს დააწინაურეს ამავე სკოლის დირექტორის თანამდებობაზე. იმ დროისთვის დუისის სკოლა იყო ერთადერთი საშუალო სკოლა მთელი პანკისის ხეობის მასშტაბით. სკოლაში ირიცხებოდა 800-მდე მოსწავლე.

სკოლასთან არსებობდა სასკოლო ინტერნატი, სადაც სხვა სოფლებიდან მოსული ბავშვები ცხოვრობდნენ.

სკოლასთან არსებობდა საღამოს სკოლაც. ამ ყველაფერს ხელმძღვანელობდა პირველი დირექტორი ქისტი ქალი, ოლია მარგოშვილი. მას უხდებოდა ზემდგომ ორგანოებთან მუდმივი კონტაქტები ადგილზე არსებული მდგომარეობის გაცნობასთან დაკავშირებით. მისი მრავალჯერადი მიმართვებისა და თხოვნების შედეგად მოხდა სკოლის უკვე არსებული შენობისთვის ახალი შენობის მიშენება, ასევე სასკოლო ინტერნატის მშენებლობის დაწყებაც, რომელიც 2 წელიწადში დასრულდა.

1975 წლიდან მუშაობა გააგრძელა რიგით მასწავლებლად.

მისი მოსწავლეები მუდმივად იღებდნენ მონაწილეობას რაიონულ და რესპუბლიკურ ღონისძიებებში. წლების განმავლობაში ხელმძღვა ნელობდა რაიონის ქიმიის მასწავლებელთა მეთოდურ გაერთიანებას, მინიჭებული ჰქონდა უფროსი მასწავლებლის წოდება.

ახმეტის რაიონის ხელმძღვანელობის წარდგენით ხშირად იღებდა მონაწილეობას ქუთაისის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის აბიტურიენტთა მისაღებ გამოცდებში.

მრავალჯერ იყო არჩეული რაიონული და ადგილობრივი საბჭოების დეპუტატად.

დუისის საშუალო სკოლის მოსწავლეები
ქიმიის გაკვეთილზე

ოლია მარგოშვილი თავდაუზოგავად მუშაობდა პანკისელი ახალგაზრდების ქართულ საზოგადოებაში ინტეგრაციისა და მათი მოტივაციის ამაღლებისათვის. დიდია მისი წვლილი საკუთარი ხალხის განათლების საქმეში.

მისი დაუღალავი შრომა, მუდმივი ზრუნვა პანკისელი ახალგაზრდების განათლებაზე და 35 წლიანი პედაგოგიური მუშაობა მრავალჯერ დაფასდა. იგი დაჯილდოებულია მედლებით, სხვადასხვა საპატიო სიგელებითა და ჯილდოებით.

ჰყავს ორი შვილი, შვილიშვილები და შვილთაშვილები.

ძანუა (რუსუდან) აბდულას ასული გუმაშვილი დაიბადა 1940 წლის 12 ოქტომ ბერს ახმეტის რაიონის სოფ. ჯოყოლოში.

რუსუდან გუმაშვილი

დაწყებითი განათლება მიიღო ჯოყოლოს რვაწლიან სკოლაში, შემდეგ სწავლა გააგრძელა დუისის საშ. სკოლაში, რომელიც წარმატებით დაამთავრა1958 წელს.

1958 წელს ჩაირიცხა ი. გოგებაშვილის სახელობის თელავის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში, ფიზიკა-მათემა ტიკის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1963 წელს და მიენიჭა საშუალო სკოლის მათემატიკისა და ფიზიკის მასწავლებლის კვალიფიკაცია.

1963 წელს იწყებს მუშაობას სოფ. დუისის საშუალო სკოლისა და სოფლის ახალგაზრდობის საღამოს საშ. სკოლის ფიზიკა-მა თე მატიკის მასწავლებლად.

პედაგოგად მუშაობის პერიოდში რუსუდან გუმაშვილი იყო რაიონის განათლების მედალოსანთა ნაწერების გასწორების კომისიის წევრი. პარალელურად მუშაობდა რაიკომის საზოგადოებრივი ცოდნის გასავრცელებლად.

1980 წლის 10 სექტემბერს იგი დაინიშნა დუისის საშუალო სკოლის დირექტორის მოადგილედ სასწავლო-აღმზრდელობით დარგში.

მეუღლესთან, პედაგოგ მუხმად ქავთარაშვილთან ერთად, ის მრავალი წლის განმავლობაში ღირსეულად ემსახურა მომავალი თაობის აღზრდის მეტად საპასუხისმგებლო საქმეს, რითაც თავის ხალხში დიდი პატივისცემა და სიყვარული დაიმსახურა.

დაუღალავი და კეთილსინდისიერი შრომით მიღწეული წარმატებისათვის, სსრკ-ის პრეზიდიუმის სახელით, პრეზიდიუმის უმაღლესი საბჭოს ბრძანებით, 1988 წლის 22 ივნისს ძ. გუმაშვილი დაჯილდოვდა შრომის ვეტერანის მედლით.

წარმატებული მოღვაწეობისათვის და პანკისელი ახალგაზრდების უამრავი თაობის ღირსეული აღზრდისათვის, ძ. გუმაშვილი 2007 წლის 7 ოქტომბერს საქართველოს პრეზიდენტის №1081 განკარგულებით დაჯილდოვდა ღირსების ორდენით.

ვალიკო (ვანია) დიმიტრის ძე მუთოშვილი დაიბადა 1940 წლის 21 ნოემბერს სოფ. ჯოყოლოში.

ვალიკო მუთოშვილი

1958 წელს დაამთავრა დუისის საშუალო სკოლა.

1963 წელს ჩაირიცხა ჩეჩნეთის რესპუბლიკის ქ. გროზნოს პედაგოგიურ ინსტიტუტში რუსული ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტზე. ინსტიტუტის დამთავრებისთანავე განაწილებით მოხვდა ითუმხალის რაიონის სოფ. ჭიშკის საშუალო სკოლის რუსული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად, სადაც მალევე დანიშნეს ამავე სკოლის სასწავლო ნაწილის გამგედ. დაკავებულ თანამდებობაზე მუშაობდა 2 წლის განმავლობაში.

1970 წელს დაბრუნდა საქართველოში, კერძოდ, პანკისის ხეობაში და იმავე წელს დაინიშნა ახმეტის რაიონის სათიანოსა და ჟალურის რვაწლიან სკოლებში რუსული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად, შემდეგ გადაიყვანეს ჟალურის სკოლაში სასწავლო ნაწილის გამგედ, სადაც იმუშავა 7 წლის განმავლობაში.

1978 წელს მუშაობდა ახმეტის რაიონის სოფ. საკობიანოს საშუალო სკოლაში ორგანიზატორად.

1982 წელს პანკისის ხეობის, სოფ. დუმასტურში დაინიშნა სასწავლო ნაწილის გამგედ, სადაც იმუშავა 1991 წლამდე.

1991 წელს დაინიშნა ჯოყოლოს საკრებულოს გამგედ.

1998 წელს პირადი განცხადების საფუძველზე გადაიყვანეს ჯოყოლოს საშუალო სკოლის დირექტორად. ეს თანამდებობა ეკავა პენსიაში გასვლამდე.

გარდაიცვალა 2020 წელს. დაკრძალულია მშობლიური სოფლის სასაფლაოზე.

მარიამ (ძანუა) ხანგო შვი ლი დაიბადა 1941 წლის 14 ივლისს, პანკისის ხეობის სოფ. დუისში. „ძეი ბაბო“ (მარიამის დედა) იტყოდა, ომი რომ დაიწყო, იმ წელს დაიბადა, თიბათვეშიო. ასე ვარაუდით ჩა უწერეს 14 ივლისი.

მარიამ ხანგოშვილი

მარიამი ორი თვის ყოფილა, მამამისი მახამა ხანგოშვილი მეორე მსოფლიო ომში რომ გაიწვიეს და ომიდან აღარ დაბრუნდა, ბევრ სხვა პანკი სელთან ერთად უგზო-უკვლოდ დაიკარგა... ძეი ბაბო ხელმოკლე ოჯახიდან ყოფილა, ამიტომ ვერ შეძლო მარტოს გაეზარდა შვილი და ჯოყოლოში გამოთხოვდა. მუთეი ბორჩაშვილი სახელგანთქმული მონადირე ყოფილა. პირველ ცოლს შვიდი ბავშვი გაუჩენია, მაგრამ შვიდივე გარდაეცვალათ. მოლასთან რომ მისულა, უთქვამს, სანამ ნადირობას თავს არ დაანებებ, შვილი არ გეყოლებათო და ასე დაუნებებია თავი მონადირული ცხოვრებისათვის. მას შემდეგ, რაც ქალიშვილი ეყოლათ, მეუღლე მალევე გარდაცვლილა. ასე საერთო ბედის მქონე ძეი ბაბო და მუთეი შეხვდნენ ერთმანეთს. შვიდი შვილი გაუჩნდათ.

მარიამ ხანგოშვილის მოგონებებში, განსაკუთრებული ადგილი ეკავა მამინაცვალს. ხშირად იხსენებდა მას, როგორც კეთილი, სამართლიანი და ჭკვიანი ადამიანის მაგალითს. ამბობდა ხოლმე: „ძნელბედობის ჟამს, როცა ერთი მჭადის კვერი უნდა გაგვენაწილებინა 9 და-ძმას, პირველს მე მინაწილებდა და მერე თავის შვილებსო“.

მარიამი სკოლის დამთავრების შემდეგ მამეულებმა წაიყვანეს სასწავლებლად ქ. გროზნოში. მან მეორე კურსიდან თბილისში გადმოიტანა საბუთები და საქართველოში მიიღო უმაღლესი განათლება. პროფესიით დაწყებითი განათლების მასწავლებელი იყო. 24 წლის ასაკში დაქორწინდა.

მარიამის მეუღლე ძაურბექი ინჟინერი იყო და ძირითადად ახმეტაში მუშაობდა სამშენებლო საქმეთა მწარმოებლად (ზედამხედველად).

ობლად გაზრდილს შვილების სიობლეც არგუნა ბედმა, 37 წლის ასაკში გარდაეცვალა მეუღლე და დარჩა სამ ვაჟთან ერთად. უფროსი ვაჟიშვილი 11 წლის ყოფილა მამის სიკვდილისას, უმცროსი 5 წლის - „ერთი სახლი აგვიშენა და ასე მარტოები დაგვტოვა. განათლება რომ არ მქონოდა, როგორ გავზრდიდი შვილებსო“, - იტყოდა ხოლმე დაქვრივებული მარიამი.

46 წელი იმუშავა მარიამ ხანგოშვილმა ჯოყოლოს სკოლაში დაწყებითი კლასების მასწავლებლად. 2010 წელს სკოლებში რეფორმების პერიოდში დატოვა სკოლა: „ჯობია მან ასწავლოს, ვინც შეძლებს სწავლების თანამედროვე მიდგომების ათვისებასა და გამოყენებას, მე კი გამიჭირდებაო“. ასეთი პასუხისმგებლობით უდგებოდა თავის პროფესიას და სწორი არჩევანი გააკეთა ცხოვრების მთავარი საქმიანობისთვის თავის დანებების დროსაც.

„არასოდეს ამოივსება ის სიცარიელე, რასაც ძვირფასი ადამიანების წასვლა გვიტოვებს... მხოლოდ ტკივილის მოშინაურებასა და მასთან ერთად ცხოვრებას ვიწყებთ, იმ განსხვავებით, რომ არც ჩვენ ვრჩებით იგივე, რაც მათთან ერთად ვიყავით,“ - წერს მისი შვილიშვილი ლუიზა მუთოშვილი, ერთ-ერთი აქტიური, საზოგადოებისათვის ცნობილი და გამორჩეული ახალგაზრდა, რომელიც ბებიის კვალს გაყვა და საზოგადოებრივ საქმიანობას პედაგოგის რთულ პროფესიასაც წარმატებით უთავსებს.

ვერა ივანეს ასული ფარეულიძე დაიბადა 1942 წლის 3 მარტს ამეტის რაიონის სოფ. ომალოში.

1949 წელს შევიდა ომალოს დაწყებით სკოლაში.

1953 წელს სწავლა გააგრძელა დუმასტურის საშუალო სკოლაში, რომელიც დაამთავრა 1959 წელს.

სკოლის დამთავრებისთანავე მუშაობა დაიწყო შუა ხალაწნის სკოლაში დაწყებითი სკოლის მასწავლებლად.

ვერა ფარეულიძე

1962 წელს ჩაირიცხა თელავის ი. გოგებაშვილის სახელობის პედაგოგიურ ინსტიტუტში, და წყებითი განათლების, პედაგოგიგიკისა და მეთოდიკის სპეციალობით დაუსწრებელ განყოფილებაზე და იმავე წელს მუშაობა დაიწყო ომალოს დაწყებით სკოლაში მასწავლებლად. აღნიშნული ინსტიტუტი დაამთავრა 1967 წელს.

2018 წლამდე მუშაობდა თავისი პროფესიით ომალოს საშუალო სკოლაში.

ვერა ფარეულიძე მომავალი თაობის აღზრდას 58 წლის განმავლობაში მუხლჩაუხრელად ემსახურა და თავისი ხალხისა და ხელისუფლების მხრიდან ნდობა და პატივისცემა დაიმსახურა.

1968 წელს დაჯილდოვდა ღირსების სიგელით.

1988 წელს სსრკ პრეზიდიუმის უმაღლესი საბჭოს ბრძანებით, განათლების სფეროში გაწეული კეთილსინდისიერი შრომისთვის დაჯილდოვდა „შრომის ვეტერანის“ მედლით, 2000 წელს - ღირსების მედლით.

თინა (კატო) ელიოზას ასული გუმაშვილი დაიბადა 1946 წლის 25 აგვისტოს, ახმეტის რაიონის სოფ. ჯოყოლოში, მოსამსახურის ოჯახში.

თინა გუმაშვილი

1962 წელს დაამთავრა დუისის საშუალო სკოლა, 1968 წელს კი თელავის ი. გოგებაშვილის სახ. სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი, ქართული ენისა და ლიტერატურის სპეციალობით.

1968-1973 წლებში მუშაობდა პანკისის ხეობის სოფ. დუმასტურის საშუალო სკოლაში, ქართული ენისა და ლიტერატურის მასწავლებლად.

1973-2014 წლებში მუშაობდა დუისის საბავშვო ბაგა-ბაღის გამგედ.

სკოლამდელი აღზრდის დარგში თავისი 40 წლიანი მოღვაწეობის მანძილზე თინა გუმაშვილი გამოირჩეოდა კეთილსინდისიერებითა და საქმისადმი ერთგული დამოკიდებულებით, იყო უაღრესად პატიოსანი, შრომისმოყვარე და სანიმუშო ადამიანი. მისი სათნოება და კეთილშობილება სამაგალითოა დღემდე მთელი რაიონის მასშ ტაბით. ამიტომაც შეიყვარა ის ხალხმა გამორჩეულად და ვერავითარმა ოჯახურმა თუ გარეშე სიძნელეებმა ვერ შეძლო მისი ავტორიტეტისა და მისდამი პატივისცემის შესუსტება.

იყო ყველა გაჭირვებულისა და დავრდომილის ქომაგი, მთელი ცხოვრება უვლიდა მეუღლის სულით ავადმყოფ ნათესავს, რომელიც, მიუხედავად ყველა ნათესავისა თუ გულშემატკივრის თხოვნისა, არ ჩააბარა სულით ავადმყოფთა თავშესაფარში და სიცოცხლის ბოლომდე მასთან ერთად იყოფდა სიბერის ლუკმას.

მუშაობის პერიოდში გამოჩენილი თავდაუზოგავი და კეთილსინდისიერი შრომის გამო უამრავჯერ არის დაჯილდოებული ქებისა და ღირსების სიგელებით.

აქვე აღსანიშნავია ის ფაქტიც, რომ თინა გუმაშვილი იყო ერთ-ერთი საუკეთესო ფილოლოგი რაიონის მასშტაბით, გამოირჩეოდა ქართული ენისა და ლიტერატურის უბადლო ცოდნით, იყო პოეზიის ქომაგი, ზეპირად იცოდა ბევრი ლექსი და პოემა, მათ შორის, აკაკი წერეთელის „გამზრდელი“, რაფიელ ერისთავის „თამარიანი“, ვაჟას პოემები და „ვეფხისტყაოსნის“ დიდი ნაწილი. იყო პირველი ქისტი ქალი, თანამდებობის პირი (ბაღის გამგე), სკოლამდელ აღმზრდელობით საქმიანობაში.

გარდაიცვალა 2022 წელს. დაკრძალულია დუისის სასაფლაოზე.

ლამარა ბისანას ასული მარგოშვილი დაიბადა 1948 წლის 24 აპრილს ახმეტის რაიონის, სოფ. დუისში.

ლამარა მარგოშვილი (მარჯვნივ)

1955 წელს შევიდა დუისის საშუალო სკოლაში, რომლის სრული კურსი დაამთავრა 1966 წელს.

1973 წელს დაამთავრა იაკობ გოგებაშვილის სახელობის თელავის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიის ფაკულტეტი. იმავე წელს მუშაობა დაიწყო დუისის სასკოლო ინტერნატში აღმზრდელად, ხოლო1976 წლიდან ისტორიის მასწავლებლად.

მასწავლებლთა ატესტაციის შედეგად დაჯილდოებულია განათლების სამინისტროს ქების სიგელით.

1987 წელს დააჯილდოვეს საბჭოთა კავშირის განათლების სამინისტროს სამკერდე ნიშნით, ამავე წელს აირჩიეს და გააგზავნეს საქართველოს მასწავლებელთა ყრილობაზე დელეგატად.

თითქმის ნახევარი საუკუნე ხდება, რაც ლამარა მარგოშვილი მუხლჩაუხრელად ემსახურება პანკისელი მოსწავლეების აღზრდასა და განათლებას, მათ სრულყოფილ პიროვნებებად, სრულუფლებიან მოქალაქეებად ჩამოყალიბებას.

პანკისელ მოსწავლეთა მრავალ თაობებს, ამ წიგნის ავტორის ჩათვლით, არასოდეს დაავიწყდებათ ლამარა მასწავლებლის მიერ ჩატარებული უმაღლესი დონის სიმამაცის, პოეზიისა და ღია გაკვეთილები, სხვადასხვა შემოქმედებითი ღონისძიება, კაფე-საღამოები. ასევე, აღნიშვნის ღირსია მისი პატრიოტული სულისკვეთება და გამოკვეთილი სახელმწიფოებრივი აზროვნება, რომელიც ნამდვილად ერთეულთა და რჩეულთა ხვედრია.

ლამარა მარგოშვილი გამოირჩევა ორატორული ნიჭით, იგი იყო ინიციატორი და ორგანიზატორი ქისტებისთვის გამორჩეული პოეტის, ქართული პოეზიის დედოფლის, ანა კალანდაძის პანკისის ხეობაში მასპინძლობისა.

ყველასათვის საყვარელ ლამარა მასწავლებელს შრომა და ღვაწლი ხელისუფლების მხრიდანაც დაუფასდა და 2022 წელს მას საქართველოს დამსახურებული მასწავლებლის წოდება მიენიჭა.

რახმად სოლცას ასული მარგოშვილი დაიბადა 1952 წლის 28 ნოემბერს ახმეტის რაიონის სოფ. დუისში.

1959-1969 წწ.სწავლობდა დუისის საშუალო სკოლაში.

რახმად მარგოშვილი

1971 წელს ჩაირიცხა ქ. თელავის ი. გოგებაშვილის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინტიტუტში ფიზიკა-მატემატიკის ფაკულტეტზე, რომლის სრული კურსი დაამთავრა 1976 წელს.

1976 წელს მუშაობა დაიწყო ახმეტის რაიონის სოფ. მატნის საშუალო სკოლაში მათემატიკის მასწავლებლად, საიდანაც მალევე გადავიდა დუისის საშუალო სკოლაში იმავე საგნის პედაგოგად.

რახმად მარგოშვილს სკოლაში ხანგრძლივი მუშაობის პერიოდში მიღებული აქვს უამრავი სიგელი - მოსწავლე ახალგაზრდობის აღზრდისა და განათლების საქმეში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისათვის.

მათემატიკის სწავლებაში მიღწეული შედეგების გამო მიღებული აქვს მადლობის ბარათი.

1995 წლიდან დღემდე მუშაობს დუისის საჯარო სკოლის დირექტორის მოადგილედ.

2003 წელს პრეზიდენტის ბრძანებით დააჯილდოვეს ღირსების მედლით.

ზის (მარცხნიდან მეორე)
ელო ქავთარაშვილი

ელო რამაზის ასული ქავთარაშვილი დაიბადა 1953 წლის 21 იანვარს ახმეტის რაიონის სოფ დუისში.

1959-1969 წწ. საშუალო განათლება მიიღო დუისის საშუალო სკოლაში.

1970 წელს ჩაირიცხა ქ. თელავის ი. გოგებაშვილის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინტიტუტში ისტორიის ფაკულტეტზე, რომლის სრული კურსი დაამთავრა 1974 წელს.

1974-1976 წწ. მუშაობდა ომალოს 8-წლიან სკოლაში ისტორია-გეოგრაფიის მასწავლებლად.

1996 წლიდან დღემდე მუშაობს დუისის საჯარო სკოლაში ისტორიის მასწავლებლად.

2003 წელს პრეზიდენტის ბრძანებით დააჯილდოვეს ღირსების მედლით.

ლილი აბდულას ასული სვიაკაური დაიბადა 1960 წლის 12 აპრილს ახმეტის რაიონის სოფელ შუა ხალაწანში.

ლილი სვიაკაური

1977 წელს დაამთავრა სოფელ დუისის საშუალო სკოლა.

1980-1984 წლებში სწავლობდა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის ეკონომიკურ ფაკულტეტზე, ხოლო 1993 წელს დაამთავრა თელავის პედაგოგიური ინსტიტუტი.

1985-2007 წლებში მუშაობდა სოფელ ჯოყოლოს საშუალო სკოლაში მასწავლებლად.

2003 წელს საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულებით დაჯილდოვდა ღირსების მედლით.

2006 წელს მონაწილეობა მიიღო საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს მიერ გამოცხადებულ დირექტორების შესარჩევ კონკურსში და 2007 წელს არჩეულ იქნა სოფელ ბირკიანის საჯარო სკოლის დირექტორად.

2011 წელს გადაიყვანეს სსიპ ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ დუისის საჯარო სკოლის დირექტორად, სადაც დღემდე მუშაობს.

აზა შაბეის ასული გუმაშვილი-ხანგოშვილისა დაიბადა 1965 წ. 22 იანვარს ახმეტის რაიონის ს. ჯოყოლოში, მრავალ შვილიანი მოსამსახურის ოჯახში.

1971 წ. შევიდა ჯოყოლოს რვაწლიან სკოლაში, რომელიც დაამთავრა 1979 წ. შემდეგ სწავლა გააგრძელა ს. დუმასტურის საშუალო სკოლაში და დაამთავრა 1981 წელს. იმავე წელს ჩაირიცხა ჩეჩენ-ინგუშეთის პედაგოგიურ ინსტიტუტში ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე, პარალელურად მუშაობდა არასრულწლოვანთა ინსპექციაში, ასევე დაეუფლა სამოქალაქო ექთნის პროფესიასაც.

აზა გუმაშვილი

უმაღლესი სასწავლებელი დაამთავრა 1986 წელს. ოცნებობდა გამხდარიყო სამხედრო მოსამსახურე, თუმცა, მამის თხოვნით, 1986 წელს უფროს დასთან ერთად მუშაობა დაიწყო გროზნოს რაიონის სოფელ სა დოვოეს საშუალო სკოლაში.

1988 წელს დაბრუნდა საქართველოში.

1988-1993 წწ. მუშაობდა ს. ჯოყოლოს რვაწლიან სკოლაში.

1993 წელს ოჯახთან ერთად საცხოვრებლად გადავიდა ჩეჩნეთში და ქ. გროზნოს 42-ე სკოლაში დაიწყო მუშაობა.

1994 წელს დაიწყო ჩეჩნეთ-რუსეთის ომი. ეს იყო მისი ცხოვრების ყველაზე მძიმე პერიოდი, ომი პირადად შეეხო მის ოჯახს...

1999 წელს დაიწყო მეორე ომი და იძულებული გახდა დაეტოვებინა ჩეჩნეთი. იგი მცირეწლოვანი შვილებით ჩამოვიდა საქართველოში და დღემდე, შვილებთან ერთად, სამშობლოში ლტოლვილად იქცა. აქ იგემა უსახსრობა, გაჭირვება, გადაწყვიტა სხვა ლტოლვილ-მასწავლებლებთან ერთად მისულიყო დუისის საშუალო სკოლაში და ეთხოვა სამსახური, რადგან იმ პერიოდში ამ სკოლაში 630 მოსწავლე-ლტოლვილი იყო სახეზე. მაშინდელმა სკოლის დირექტორმა, ვახტანგ მარგოშვილმა დიდი შრომა გაწია, რათა ლტოლვილ მოსწავლეებს ჰქონოდათ სწავლის შესაძლებლობა და მასწავლებლებს კი სამუშაო. შემდეგში ბატონი ვახტანგი გახდა მისი მოტივაციის წყარო, რომელმაც დიდი როლი იქონია მის პროფესიულ განვითარებასა და მასწავლებლად ჩამოყალიბებაში. დირექტორმა მასში დიდი პოტენციალი დაინახა და ჯერ კიდევ მაშინ, ამხნევებდა, ბევრ დავალებებს აძლევდა და, რაც მთავარია, მისი სჯეროდა. ასე გაიარა წლებმა, ძალიან ბევრი იწვალა, იშრომა, ისწავლა, გახდა უფროსი მასწავლებელი, უამრავ ტრენინგებში, აქტივობებსა და სხვადასხვა პროექტში მიიღო მონაწილეობა. ერთ-ერთი ასეთი იყო სასკოლო პროექტი: „ნიკო კეცხოველის პრემია 2020 წ.“, რომელსაც აზა ხანგოშვილი ხელმძღვანელობდა.

ჩატარებული 660 აქტივობისა და პროექტების ფონზე, დუისის საჯარო სკოლამ ამ პროექტში აიღო საქართველოს მასშტაბით პირველი ადგილი და მოიპოვა 8000 ლარი, რითაც სკოლაში გაიხსნა თავისუფალი სივრცე - ეკოჰაბი, სადაც მოსწავლეები ატარებენ აქტივობებს, პრეზენტაციებს, მსჯელობენ მიმდინარე მოვლენებზე.

შემდეგი იყო პროექტ „ინოვაციებისა და ტექნოლოგიების ბანაკში“ წარდგენილი იდეა, რომელშიც აზა ხანგოშვილის ხელმძღვანელობით სკოლამ კვლავ აიღო პირველი ადგილი და დასაჩუქრდა პრიზებითა და სერთიფიკატებით.

2021 წელს აზა ხანგოშვილი აქტიურად ჩაერთო კონკურსში მასწავლებლის ეროვნული ჯილდოს მოსაპოვებლად. ამ კონკურსში ის გახდა ჯერ ათეულის, ხოლო შემდეგ ხუთეულის წევრი, მასწავლებელთა ეროვნული ჯილდოს ფინალისტი. დაჯილდოვდა ფულადი პრიზით, დიპლომით, სამკერდე ნიშნით. ამავე წელს, პარალელურად, აზა ხანგოშვილი ჩაერთო მსოფლო კრეატიულ-აქტიურ ქალთა კონკურსში, რომელშიც მოიპოვა ოქროს მედალი.

აზა ხანგოშვილი აქტიურად ჩართულია პანკისელი ახალგაზრდების განათლებისა და ინტეგრაციის ხელშეწყობის პროექ ტებში, თვითონაც გახლავთ მრავალი პრო ექტის ავტორი. დღესდღეობით მრავალი მემორანდუმი აქვს გა ფორმებული სხვა დასხვა სკოლასთან თანამშრომლობის თვის, აქვს ამბიცია, კიდევ მრავალ კონკურსსა თუ პროექტში მიიღოს მონაწილეობა.

ამინა ხანგოშვილი

არის მრავალშვილიანი დედა, ჰყავს მე უღლე, ხუთი შვილი და ხუთი შვილიშვილი.

აღნიშვნის ღირსია ის ფაქტიც, რომ აზას ქალიშვილი ამინა ხანგოშვილი არის დუისის საჯარო სკოლის ოქროს მედალოსანი. 2021 წლის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალქულიანი აბიტურიენტი საქართველოს მასშტაბით, ქულათა რეიტინგული სიის პირველ ნომერი, თავისუფალი უნივერსიტეტის სამართლის სკოლის პირველი კურსის სტუდენტი, რომლის დაფინანსება სახელმწიფოს მხრიდან შეადგენს 7000 ლარს სრულად, რაც უდავოდ დიდი წარმატებაა არა მხოლოდ პანკისის ხეობისთვის. ამინა ჯერ კიდევ ძალიან ახალგაზრდა ასაკში არის მრავალი ბიზნეს და საგანმანათლებლო პროექტის ავტორი. ოცნებობს, გახდეს პროფესიონალი უფლებადამცველი და ემსახუროს მშობლიურ პანკისს.

ბაბულია ფარეულიძე დაიბადა 1932 წელს ახ მეტის რაიონის სოფელ ომალოში. პირველი სწავლა-განათლებაც იქვე მიიღო. სკოლაში ნიჭიერ და ბე ჯით მოსწავლედ ითვლებოდა. თანატოლებში გამოირჩეოდა სასწავლო პროგრამის ათვისების მაღალი უნარით.

ბ. ფარეულიძის მოწაფეობის პერიოდში მწიგნობარი და თვით წიგნი სანთლით საძებარი გახლდათ პანკისის ხეობის მკვიდრთათვის, რის შედეგადაც ნაკლებად იცნობდნენ სწავლა-აღზრდის კერებისა და განათლებული ადამიანის უპირატესობის შესახებ. სწორედ აქედან გამომდინარეობდა ის მწვავე წინააღმდეგობა, რომელსაც აწყდებოდა ბაბულია ახლობლებისაგან: - „ქალი ხარ, შენი საქმე არ არის სოფლიდან სოფელში, სკოლაში სიარული, ჩვენი სოფლის ქალებიდანაც არავინ დადისო“. მიუხედავად ამისა, მათ ვერ გადაიბირეს სწავლას მოწყურებული, ნათელი გონების ყმაწვილი ქალი.

ბაბულია მასწავლებელებს თაყვანს სცემდა, გამორჩეულად უყვარდა ფილოლოგები. შრომამ და სიყვარულმა თავისი შედეგი გამოიღო: დუმასტურის რვაწლიანი და დუისის საშუალო სკოლები წარჩინებით დაამთავრა. სკოლის დამთავრების შემდეგ იგი აქტიურად ჩაება საზოგადოებრივ საქმიანობაში.

1956 წელს სოფელ ომალოში ბიბლიოთეკის გახსნა გადაწყვიტეს და ბაბულია ფარეულიძე მიავლინეს თბილისში კურსებზე კვალიფიკაციის ასამაღლებლად. სათანადო ცოდნას დაუფლებული ჩამოვიდა სოფელში. ომალოში წიგნთსაცავი იმავე წელს დაარსდა ნაქირავებ კერძო ბინაში, სადაც ბიბლიოთეკის გამგედ დაინიშნა ბ. ფარეულიძე, რომელმაც იმუშავა 1986 წლამდე. ბინა პატარა, ვიწრო გახლდათ, რის შედეგადაც ახალგაზრდა სპეციალისტს ხელი ეშლებოდა მუშაობაში; რაიონიდან წიგნები და ჟურნალ-გაზეთები ქვეითად ამოჰქონდა სამკითხველოსთვის, კიდევ სხვა მრავალმხრივ დაბრკოლებებს აწყდებოდა. მიუხედავად ამისა, იგი მხნედ განაგრძნობდა მუშაობას. პერიფერიული, მივარდნილი სოფლის მოსახლეობიდან ბევრისათვის იმჟამად უცხო იყო ბიბლიოთეკარის როლი და ფუნქცია. წიგნსაცავზე ფიქრობდნენ - სავაჭრო ობიექტიაო. გატანილ წიგნს დროზე არ აბრუნებდნენ, არ უფრთხილდებოდნენ მას. ბაბულია ამოჭრილ ფურცლებს ფაქიზად აწებებდა და ზოგჯერ ნემსსა და ძაფსაც დაიხმარებდა, რათა უფრო დიდი ხნით დაებრუნებინა სიცოცხლე ძველი წიგნებისთვის. თავის საქმეზე უზომოდ შეყვარებულ ბაბულიას, თავდაპირველად, დიდი მუშაობა დასჭირდა ამ დაბრკოლებათა აღმოსაფხვრელად - თემატურად მრავალფეროვანი ღონისძიებების ჩატარებით, მან მასების დიდი ნაწილი თანადროულობის ნათელი ცხოვრების გზას აზიარა. მას სამართლიანად თვლიდნენ სოფლის დედაბოძად! არა მარტო თავის მშობლიურ სოფელში, მთელს პანკისის ხეობაში კარგად იცნობდნენ, ემადლიერებოდნენ და გარჯას უქებდნენ.

ბაბულია ფარეულიძე

ბ. ფარეულიძე ხშირად ატარებდა მასობრივ აქტუალურ ღონისძიებებს; ბიბლიოთეკაში ჩატარებული აქვს მრავალი შეხვედრა იდეურპოლიტიკურ და აღმზრდელობით საკითხებზე, თემატური საღამოები, მხატვრული კითხვები, საუბრები და სხვა ღონისძიებები; ხშირად ხვდებოდა სოფლის მშრომელებს, მათთვის აწყობდა შინაარსიან ღონისძიებებს.

ახმეტის რაიონის ომალოს სასოფლო ბიბლიოთეკას, სწორედ მისი დიდი შრომის შედეგად, მიღებულ ჰქონდა I ხარისხის დიპლომი. კულტურის კერაში მოწყობლი ჰქონდა კარგი გემოვნებით გაფორმებული ფოტოსტენდები - „დიდი სამამულო ომის გმირები“, „ქართველი რევოლუციონერები“ და სხვა. იყო აგრეთვე, მწერლების, სამოქალაქო თავდაცვის, სამხედრო დიდებისა და სხვა კუთხეები.

ბ. ფარეულიძის მონდომებამ და აქტიურობამ იმხელა შედეგი გამოიღო, რომ იმ პერიოდში ბიბლიოთეკაში წიგნების რაოდენობა შეადგენდა 5000 ეგზემპლარს და სამკითხველოს წლიურ მკითხველთა რიცხვი ექვსასს აჭარბებდა.

გარდაიცვალა 1993 წელს. დაკრძალულია მშობლიური სოფლის სასაფლაოზე.

პანკისელი წიგნის მცველი

პანკისის ხეობის მკვიდრმა, თამარ თურქოშვილმა, სოფელ ომალოს ბიბლიოთეკაში მუშაობა 1987 წელს დაიწყო. 20 წლის შემდეგ, 2007 წელს ომალოს ბიბლიოთეკა ადგილობრივი ხელისუფლების გადაწყვეტილებით დახურეს, ბიბლიოთეკარი კი გაათავისუფლეს.

9 წლის განმავლობაში თამარ თურქოშვილი წიგნებს უსასყიდლოდ უვლიდა.

თამარის აზრით, წარმოუდგენელია ადამიანის ცხოვრება და განვითარება წიგნის გარეშე, ამიტომაც მას მთელი თავისი შეგნებული ცხოვრება წიგნთან კავშირი არ გაუწყვეტია.

თამარ თურქოშვილი

2016 წლის 30 იანვარს საქართველოს პრეზიდენტმა გიორგი მარგველაშვილმა, თამარ თურქოშვილი, როგორც წიგნის მცველი, ღირსების ორდენით დააჯილდოვა.

* * *

პანკისელი პედაგოგი რამაზ ხანგოშვილი
მოსწავლეებთან ერთად

ალბათ მსოფლიო მედიცინის ისტორიაში იშვიათად მოიძებნება მსგავსი ანალოგი, რასაც ქისტი ექიმების ფენომენი ქმნის. არ ვსაუბრობთ ქისტი მედიკოსების ნიჭიერებასა და სახელზე, რაც მათ მართლაც დაიმსახურეს, თუმცა, აუცილებლად უნდა აღინიშნოს ქისტი ჯანდაცვის გუშაგების დიდზე დიდი ნაწილის უანგარო და ერთგული სამსახური თავისი ხალხის მიმართ. როგორც ასაკოვანი ხალხი ყვება, მთელი რაიონისა და რეგიონის მასშტაბით აღიარებული და ცნობილი ქისტი ექიმები დაუღალავად იდგნენ პანკისის ხეობის მოსახლეობის ჯანდაცვის სადარაჯოზე და თითოეული მათგანი, 24 საათის განმავლობაში, უანგაროდ ემსახურებოდა ხეობის მაცხოვრებლებს.

იო გუმაშვილი (მარჯვნივ)

ამ წიგნის მომზადების პერიოდში ჩვენს ოჯახს ესტუმრა თავის დროზე ცნობილი პანკისელი (ფშაველი) ფეხბურთელი ნიკო ჯაბანიშვილი, რომელიც წლების განმავლობაში ინვალიდის ეტლს არის მიჯაჭვული და მაინც არ წყვეტს ურთიერთობას მეზობელ და მეგობარქისტებთან. მან საუბარისას ასეთი რამ მოყვა: „მთელი ცხოვრება ბეწვის ხიდზე ვიარე, ჩემს ცხოვრებას ახლა მითუმეტეს არ აქვს არანაირი აზრი, თუმცა ეს უფლის გადასაწყვეტია და არა ჩემი... ჩემი სიცოცხლე ისედაც ქისტების დამსახურებაა... ძალიან პატარა დავობლდი, თან ისე დავობლდი, რომ პატრონი აღარ დამრჩა მეზობელ სოფელში გათხოვილი მამიდის გარდა, რომელიც თავის ოჯახსაც ძლივს უვლიდა და ჩემთვის დრო ძალიან ცოტა რჩებოდა და მეზობელებისა და კეთილი ადამიანების დამსახურებით მედგა სული. ერთხელაც, ალბათ ვიქნებოდი 6 წლის, მაგრამ ძალიან კარგად მახსოვს, ისე ცუდად გავხდი, სიკვდილის პირას ვიყავი. მეზობლებმა მეორე თუ მესამე დღეს გაიგეს ჩემი ამბავი, გარეთ რომ ვერ მნახეს, სახლში მომაკითხეს, შარდის შეკავება მქონდა და ძალიან მძიმედ ვიყავი. როცა მამიდას შეატყობინეს და მოიყვანეს, მე უკვე ისეთი დასიებული ვიყავი, მამიდამ ჩემს დანახვაზე თავში შემოირტყა და ტირილი მორთო. მეზობლებსაც უკვე გამოგლოვილი ვყავდი, ეჭვობდნენ, ახმეტამდე სულს ვერ მივიტანდი. სწორედ ამ დროს ჩვენთან შემოიარა მამაჩემის მეგობარმა, ცნობილმა ქისტმა ექიმბაშმა იო გუმაშვილმა, რომელზეც ლეგენდები სიცოცხლეშივე დადიოდა. მამიდა ვაივიშით მივარდა იოს და შეევედრა, ერთადერთი მემკვიდრე განსვენებული ძმისა გადამირჩინეო. იომ გასინჯა პატარა პაციენტი და თავი უკმაყოფილოდ გადაიქნია, ამდენი ხანი სად იყავითო, მაშინვე მიხვდა, რაც მჭირდა, თან აღნიშნა, რომ ახმეტაში გადაყვანა შეიძლება ლეტალური აღმოჩნდესო, ამიტომ ადგილზე უნდა ჩავუტარო ოპერაციაო. ახმეტის საქმეები გადადო და მამიდას უთხრა: ახლა ჯოყოლოში ავალ, იარაღებს მოვიტან და თუ უფალიც მოგვეხმარება, იქნებ გადავარჩინოთო. მალევე დაბრუნდა იო თავისი იარაღებით, გადამარჩინა კიდეც და სამუდამოდ მოიხადა ვალი თავისი მეგობრის, განსვენებული მამაჩემის წინაშე“.

იო ხვიტის ძე გუმაშვილი (1872-1961 წწ.) თვითნასწავლი კაშკაშა ვარსკვლავი ოყო ქისტურ მედიცინაში, ამავე დროს, თვითნაკეთი იარაღების ოსტატი, რომელიც სასწაულებს ახდენდა. კაცი, რომელსაც ბედმა არ არგუნა ჰიპოკრატეს ფიცი სახალხოდ და ოფიციალურად დაედო, თუმცა მან აღთქმა უფლის წინაშე დადო, ყველაზე ძლიერი და ზემაღალი ფიცი ამ სამყაროში და ღირსეულად ემსახურა კიდეც ბოლო ამოსუნთქვამდე:

პანკისის ხეობის მედიცინის მუშაკები

„იო თვითნაკეთი ხელსაწყოებით ოპერაციებს აკეთებდა, დანით ჭრიდა დაზიანებულ თავის ტყავს, გამოაჩენდა ქალას და თუ თავის ქალის ხორცით დაფარული ადგილი დაჩირქებული იყო, დანით წმენდდა. თუ ძვალი იყო დაჩირქებული, მას სპეციალური, მოღუნული დანის ფორმის ხელსაწყოთი (ქისტურად „გაამ“) ასუფთავებდა ძვალს და ხურავდა ჭრილობას. თუ ძვლები დამსხვრეული იყო, დიდი რუდუნებით იღებდა სათითაოდ, გაწმენდდა ჩირქისაგან თუ სისხლისაგან, კარგად დაამუშავებდა და გაკერავდა. მაგრამ თუ ტვინის აპკი იყო დაზიანებული, ამუშავებდა მატერიაში გახვეული სამკურნალო მცენარეების ფხვნილით, ზოგჯერ ტუჩებითა და ენის წვერითაც ასუფთავებდა ჭრილობას...

იო სწორუპოვარი ქირურგი და ექიმი იქნებოდა, სათანადო განათლება რომ ჰქონოდა. თანაც იგი მედიცინას, როგორც მეცნიერებას, საერთოდ არ იცნობდა, ყველა ავადმყო ფობას მკურნალობდა ათასნაირი ბალახბულახით, პაციენტებიც მრავლად ჰყავდა, რადგან მაშინ ის პანკისში ერთადერთი იყო, ვისაც უფლის შემდეგ შეეძლო ადამიანის სიცოცხლის გადარჩენა.

...იო გუმაშვილი უსასყიდლოდ მკურნალობდა თანამემამულეებს, ღარიბულად ცხოვრობდა, თანასოფლელებივით მუშაობდა და გაჭირვებით ინახავდა ოჯახს. მაგრამ მუდამ სუფთად, კოხტად ეცვა, საშუალო სიმაღლის თხელი მოხუცი იყო, თბილი იუმორით უყვარდა საუბარი. ხელგაშლილი კაცი იყო. ისეთი ხელგაშლილი და გულიანი, რომ ერთხელ მეზობელ სოფელში ქორწილში მიმავალ თანასოფლელს, რომელიც გზად შეხვდა და მის აზიაცკებს (დაჭმუჭნილყელიანი ჩექმები) ხარბი თვალებით უყურებდა, ფეხსაცმელი დაუთმო და თავად ფეხშიშველი დაბრუნდა სახლში.

...ერთხელ იოს ბიძაშვილის მეუღლე ვაშლის ხიდან ჩამოვარდა და ფეხი მოსტყდა: წვივის ძვალი ამოჩრილიყო ხორციდან. შეიყარა ხალხი, ჯოყოლოს საავადმყოფოდან ექიმი ნიკოლოზიშვილი მოიყვანეს, შემდეგში ახმეტის საავადმყოფოს მთავარი ქირურგი, ამ დროს იოც მოვიდა. ექიმმა ჭრილობას შეხედა თუ არა, ცუდად გახდა, ვერ გაბედა ხელის მოკიდება. იოს უთხრეს:

- რას დგახარ გულხელდაკრეფილი, ჩქარა მიხედე ქალს!

- ჯერ ეს ექიმი წავიდეს, უხერხულია, დიპლომიანი ქირურგია და პროფესიაში ხომ ვერ შევეჯიბრები.

იომ ძვლები ერთმანეთს დაუპირისპირა, ფეხი არტახებით შეკრა, ბალახებისაგან დამზადებული წამლებით უმკურნალა და ერთ თვეში ფეხზე დააყენა. სხვათაშორის, სამკურნალო ბალახები ეზოში ეთესა, მთებიდან ჩამოჰქონდა და ეზოში რგავდა...“

იო გუმაშვილს ქისტეთშიც იწვევდნენ სამკურნალოდ - ჩამოდოდნენ პანკისში და გადაჰყავდათ პირიქითა ქისტეთში. მასზე დიდი მოთხოვნა იყო მთელი კახეთის მასშტაბით, ის არავის ეუბნებოდა უარს და ყველას უანგაროდ უწევდა სამედიცინო დახმარებას. მას თბილისშიც მრავლად ჰყავდა ნაცნობ-მეგობრები, ხშირად კვირაობით რჩებოდა კიდეც ქალაქში. მისი ნაცნობები სთხოვდნენ თბილისში დარჩენას და იქ სამკურნალო ოთახის გახსნას, რაც მას დიდ შემოსავალს მოუტანდა, მაგრამ იოს თვითმიზანი ეს სულაც არ იყო, ის ერთ კვირაზე მეტხანს ვერ ძლებდა უცხო მხარეში და ბრუნდებოდა მშობლიურ პანკისში, სადაც მფარველ ანგელოზად ევლინებოდა ყველა გაჭირვებულს, განურჩევლად მათი ეთნიკური თუ რელიგიური აღმსარებლობისა. მისი უანგარო მსახურება და დიდი ნიჭი პასუხის გარეშე არ დარჩენილა, პანკისელი თვითნასწავლი დასტაქარის იო გუმაშვილის სახელი სამუდამოდ დარჩა პანკისის მედიცინის ისტორიას.

დიპლომიანი ექიმების ისტორიებს კი მათი ბიოგრაფიები მოგვითხრობენ.

სამხედრო ექიმი, ქირურგი

ცათიაშვილი ალექსანდრე (ალი) დიბაის ძე დაიბადა 1926 წლის 15 დეკემბერს, ახმეტის რაიონის სოფ. შუა ხალაწანში. 4 თვის ასაკში გარდაეცვალა მამა, გაზარდა დედამ უფროს და-ძმასთან (ანო და აჰმადი) ერთად.

1933 წელს სწავლა დაიწყო დუისის დაწყებით სკოლაში, რომელიც 2 წლის შემდეგ გადაკეთდა არასრულ საშუალო სკოლად და 1940 წელს დაამთავრა წარჩინებით.

1940 წელს შევიდა თელავის მეოთხე საშუალო სკოლაში, მერვე კლასში, რომლის დამთავრების შემდეგ გადავიდა ახმეტის საშუალო სკოლის მეცხრე კლასში, დაამთავრა 1943 წელს წარ ჩინებით.

1943 წელს ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1948 წელს. იმავე წელს ახალგაზრდა ექიმთა გამანაწილებელმა კო მისიამ გაგზავნა თურქმენეთის დიმბირის რკი ნიგზაზე და დაიწყო მუ შაობა სადგურ აიაგუზში (სემიპალატინსკის ოლქი, ყაზახეთის სსრ) რკინიგზის საავადმყოფოს გაერთიანების თერაპიული განყოფილების ექიმ-ორდინტორად და პოლიკლინიკის თერაპევტად, სადაც იმუშავა 19/09/48 წლი დან 5/01/50 წლამდე, შემდეგ გაიწვიეს საბჭოთა არმიაში.

ალექსანდრე ცათიაშვილი

1950 წლის 21 იანვარს თურქესტანის სამხედრო ოლქის სარდლის ბრძანებით დანიშნეს 42-ე ცალკე საავტომობილო პოლკის ექიმად (სადგურ სარი-ოზეკი-ტალდუკურგანის ოლქი, ყაზახეთის სსრ).

1951 წელს შორეული აღმოსავლეთის სამხედრო ოლქის სარდლის ბრძანებით იმსახურა 49-ე ტყვიამფრქვევ საარტილერიო არტ-დივიზიონის ექიმად (კრასნოე სელო, ქვემო ამურის ოლქი, ხაბაროვსკის მხარე).

1953 წელს ორგანიზაციულ ღონისძიებებთან დაკავშირებით გააგზავნეს საპარაშუტო ბატალიონის ექიმად, 217-ე გვარდიულ - საპარაშუტო სადესანტო პოლკის მე-13 გვ. საჰაერო სადესანტო დივიზიაში (სადგური კუიბიშევკა, ვოსტოჩნა ამურის ოლქი, შორეული აღმოსავლეთი).

1955 წელს დანიშნეს 176-ე მედიკო-სანიტარული ბატალიონის (98-ე გვარდიის საჰაერო სადესანტო დივიზია) ექიმ-ტოქსიკოლოგად. საჰაერო-სადესანტო ჯარის ნაწილებში სამსახურის გამო, წელიწადი წელიწად-ნახევრად ჩაეთვალა (თვითმფრინავიდან და აეროსტატიდან დღისით და ღამით 30 გადმოხტომა პარაშუტით).

1956 წელს, ორგანიზაციულ ღონისძიებებთან დაკავშირებით, გადაიყვანეს და დანიშნეს 26-ე საარტილერიო პოლკის სამედიცინო ოლქის უფროსად (63-ე მსროლელი დივიზია, შორეული აღმოსავლეთი, იაპონიის ზღვის პირას).

1957 წელს ორგანიზაციულ ღონისძიებებთან დაკავშირებით დანიშნეს ბატალიონის ექიმად (35-ე ცალკე ბატალიონი, 1-ელი მსროლელი ბრიგადა).

1958 წელს გადაიყვანეს ამი ერ კავკასიის სამხედრო ოლქში და დანიშნეს 242-ე სამხედრო სააღმშენებლო რაზმის ექიმად (წყალტუბო).

1960 წელს ახალციხის მე-15 სამედიცინო-სანიტარული ასეულის, მე-10 გვარდიის სამთო-მსროლელი დივიზიის მიმღებ-გადამხარისხებელი განყოფილების უფროსი ექიმქირურგია.

1961 წელს დანიშნეს ექიმ-რენტ გენოლოგად 96-ე მედიკო-სანიტა რუ ლი ბატალიონის 145-ე მექ ანი ზატორულ მსროლელ დივიზიაში (ბათუმი).

1967 წელს ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის სარდლის ბრძანებით გადაიყვანეს გარნიზონის სამხედრო ჰოსპიტალის რენტგენოლოგიური განყოფილების უფროსად (ახალქალაქი).

1968 წელს გააგზავნეს საზღვარგარეთ (გერმანია) და დანიშნეს გარნიზონის სამხედრო ჰოსპიტლის რენტგენოლოგიური განყოფილების უფროსად, სადაც იმსახურა 6,5 წელიწადი (ქ. შვერინი).

1975 წელს გავიდა პენსიაზე, სამხედრო წოდებით - პოდპოლკოვნიკი.

1975 წლის თებერვალში პენსიაზე გასვლის შემდეგ მუშაობა დაიწყო დუისის საუბნო საავადმყოფოს ექიმ-რენტგენოლოგად, ხოლო 1975 წლის ივნისიდან - ახმეტის რაისანეპიდსადგურის მთავარ ექიმად.

1977 წელს დანიშნეს დუისის საუბნო საავადმყოფოს მთავარ ექიმად და ამ თანამდებობაზე იმუშავა 1995 წლამდე, შემდეგ დუისის ამბულატორიის მთა ვარ ექიმად. სამსახურეობრივი კვალიფიკაცია აიმაღლა: 1949 წელს მოსკოვში, 1955 წელს - ქალაქ ხაბაროვსკში, 1960 წ. - ქ. თბილისში, 1965 წ. - ქ. ლენინგრადში (სამხედრო სამედიცინო აკადემია),1977 წ. - ქ. თბი ლისში, 1984 წ. - ქ. თბილისში.

თავისი ავტობიოგრაფიის დასასრულს ალი ცათიაშვილი (როგორც ქისტები მას უწოდებდნენ „ლვარ ალი“ - ექიმი ალი) წერს:

„მყავს ცოლ-შვილი. ვაჟი ვალერი - ავიაკონსტრუქტორი, სააქციო საზოგადოება „პერმავიას“ პრეზიდენტი, ქ. პერმი.

ვაჟი - ალექსანდრე, ინჟინერი მშენებელი, თბილისი.

ვაჟი - ოლეგი, მფრინავ-გამომცდელი, 31 საავიაციო ქარხანა, დაიღუპა 23.12.1994 წელს, ЯK 58 თვითმფრინავის გამოცდის დროს.

ქალიშვილი შორენა - შუა ხა ლა წანი, ახმეტის რაიონი;

მეუღლე ნათელა ბორჩაშვილი - პედაგოგი, შუა ხალაწანი.

ეს არის ჩემი ბიოგრაფია ამ ნახევარი საუკუნის განმავლობაში ექიმის ფიცის, ოპტიმიზმის, პატიოსნების ცნების ზეგავლენით შრომისა და შესაძლებლობების დაუზოგავად განვლილი ცხოვრებისა. ბევრჯერ საკუთარ სიცოცხლეს საფრთხეში ვაგდებდი, თუმცა ღმერთის ძალით ვაღწევდი ყველა წარმატებას.

განვლილი პერიოდი, ნახევარი საუკუნე, ყოველი წელი, თვე და დღე იყო აღსავსე წარმატებითა და წარუმატებლობით, შექმნილი სიძნელეების გადალახვით. ასევე იყო ასეულ ათას ადამიანთან ურთიერთობის, სხვადასხვა პროფსიის, ერისა და ეროვნების წარმომადგენლებთან მჭიდრო კავშირის. ამ პერიოდში ვიყავი მრავალჯერ წახალისებული სახელმწიფო ჯილდოებით, სამხედრო სარდლობის საპატიო სიგელებითა და მადლობებით. 2000 წელს საქართველოს პრეზიდენტმა დამაჯილდოვა ღირსების ორდენით“, - წერს ალი ცათიაშვილი თავისი ბიოგრაფიის დასასრულს.

ალექსი (ალი) ცათიაშვილი იყო ქისტი ხალხის საამაყო და ღირსეული შვილი, რომელიც სარგებლობდა დიდი ავორიტეტითა და სიყვარულით ყველგან, სადაც მას მუშაობამ მოუწია.

იყო დიდი პატრიოტი თავისი ხალხისა და იცხოვრა გამორჩეული პატიოსანი ცხოვრებით. ერთხელ მას მეგობარმა იუმორით უთხრა - ჯიბეში ფულს რომ ჩაგიდებენ, ხანდახან შეგიძლია დაიტოვოო. ბავშვივით გაოცებულმა ალიმ აღელვებით უპასუხა:

- რას ამბობ, ეგ ფული ჯიბეში რომ დამრჩეს, ისეთი შეგრძნება მექნებოდა, თითქოს გველი მეჯდეს ჯიბეშიო.

გარდაიცვალა 2019 წლის 8 აგვისტოს, დაკრძალულია მშობლიური სოფლის სასაფლაოზე.

ალექსი მახამას ძე ბორჩაშვილი დაიბადა 1929 წლის 26 ოქტომბერს პანკისის ხეობის სოფ. ჯოყოლოში, უაღრესად განათლებულ და კულტურულ ოჯახში.

ძმები ალექსი (მარცხნივ) და თენგიზ ბორჩაშვილები

ალექსის მამა მახამა იდეის ძე ბორჩაშვილი იყო იმ დროისთვის უცვლელი საბჭოს მდივანი, ხოლო პაპა იდეი (იდა) ნეედირას ძე ბორჩაშვილი იყო ცნობილი პიროვნება მთელი კახეთის მასშტაბით, იყო ერთ-ერთი საუკეთესო მცოდნე და მარეგულირებელი მამა-პაპათა ადათ-წესებისა და ტრადიციებისა. მას თელავის მაზრიდან ხშირად მიმართავდნენ წერილობით: „ბატონო და მეუფეო იდავ ნადირას ძეო, გთხოვთ, დაგვეხმაროთ ამა და ამ საქმის მოგვარებაში“.

დაამთავრა ჯერ ჯოყოლოს 8 წლიანი სკოლა, შემდეგ დუისის საშუალო სკოლა და 1947 წელს ჩაირიცხა ქ. თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტის ფარმაცევტულ ფაკულტეტზე, რომელიც 1951 წელს წარმატებით დაამთავრა.

სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ ის განაწილებით მოხვდა მაღალმთიან თუშეთში, სოფ. ომალოში, ორი წლის მერე გადმოიყვანეს თელავის რაიონის, სოფ. იყალთოს აფთიაქის გამგედ, ბოლოს კი გაამწესეს მშობლიური სოფლის ჯოყოლოს აფთიაქის გამგედ, სადაც მოღვაწეობდა 30 წლის განმავლობაში.

თენგიზ მახამას ძე ბორჩაშვილი დაიბადა 1935 წლის 15 აგვისტოს მრავალშვილიან ოჯახში. დედა ჰყავდა იმერელი, სათნო ქალბატონი - ცხადაძე ნატო. მამა ქისტი, მახამა ბორჩაშვილი, სოფლის საბჭოს მდივანი. თენგიზი სკოლაში გამორჩეული მოსწავლეიყო, დუისის საშუალო სკოლა წარჩინებით დაამთავრა და 1953 წელს ჩააბარა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტში, ფარმაციის ფაკულტეტზე.

1957 წელს გაიარა სავალდებულო სამხედრო სამსახური.

1958 წელს წარმატებით დაამთავრა უნივერსიტეტი და მიენიჭა პროვიზორის კვალიფიკაცია. უნივერსიტეტის დამთავრებისთანავე, ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს პროგრამის ფარგლებში, ყაზახეთში წავიდა სამუშაოდ.

1962 წელს დაბრუნდა საქართველოში და მუშაობა დაიწყო იყალთოში აფთიაქის გამგედ.

1966 წელს თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტში გაირა დახელოვნების ციკლი აფთიაქის მმართველის პოზიციაზე.

1968 წლის ბოლოს დაინიშნა ახმეტის რაიონული საავადმყოფოს მთავარ პროვიზორად. იყო მედიცინის მუშაკთა პროფკავშირების წევრი და შემდეგ თავმჯდომარე. იყო საქართველოს სსრ საზოგადოების „ცოდნა“ წევრი.

1973 და 1975 წელს დამსახურებული მუშაობისთვის და ფარმაციის დარგში მიღწეული წარმატებებისათვის მიენიჭა შრომის ორდენი და წოდება „სოციალისტური შრომის გმირი“.

1987-2000 წლებში მუშაობდა ახმეტის ცენტრალური აფთიაქის მმართველად. იყო პანკისის უხუცესთა საბჭოს წევრი, გვარის უფროსი, საზოგადოების აქტიური წევრი.

თენგიზ ბორჩაშვილი

თენგიზ ბორჩაშვილს საქართელოს პრეზიდენტმა შევარდნაძემ მიანიჭა საქართველოს საპატიო მოქალაქის წოდება.

1965 წელს თენგიზ ბორჩაშვილმა შექმნა ოჯახი ლეილა დაქიშვილთან ერთად, ორივენი მედიცინის სფეროში მოღვაწეობდნენ. შეეძინათ ოთხი შვილი.

2000 წელს თენგიზი დაუბრუნდა მშობლიურ ჯოყოლოს და გახსნა აფთიაქი. სოფლის თვის ეს დიდი შეღავათი იყო, წამლისთვის ხალხს რაიონში ჩასვლა აღარ უხდებოდა. ხშირად გაჭირვებული ავადმყოფი რომ მიადგებოდა, წამლებს უსასყიდლოდ ატანდა, გაჭირვებულს მარტო არ დატოვებდა. მიუხედავად იმისა, რომ უმეტესად ზარალით ასრულებდა თვეს, სოფელს აფთიაქი სიცოცხლის ბოლომდე შეუნარჩუნა. ერთგულად ემსახურა თავის პროფესიას და ძვირფას ხალხს.

თენგიზ ბორჩაშვილი ბუნებით გამორჩეული პიროვნება იყო, კარგი მეოჯახე, მშვიდი და გაწონასწორებული, კეთილშობილი, მართალი სიტყვის კაცი. პატრიოტი საკუთარი ქვეყნისა და პანკისის დიდი გულშემატკივარი. უაღრესად ტოლერანტი ბუნების ადამიანი, ქართველისა და ქისტის დღეგრძელობას ერთად იტყოდა და არასდროს განასხვავებდა. უყვარდა ადამიანებთან უშუალო ურთიერთობა, ამიტომაც არის, რომ ყველა სიყვარულით და სითბოთი მოიხსენიებს.

2009 წლის პირველ აგვისტოს უეცარი სიკვდილით გარდაიცვალა. მთელმა ხეობამ გულით დაიტირა საყვარელი შვილი. დაკრძალულია მშობლიური სოფლის ჯოყოლოს სასაფლაოზე.

ძმები ალექსი და თენგიზ ბორჩაშვილები, ფარმაციის პირველი მამამთავრები პანკისის ხეობაში, ხალხთა მეხსიერებაში დარჩებიან, როგორც ალალმართალი, პატიოსანი, თავის ხალხსა და სამშობლოზე უზომოდ შეყვარებული ადამიანები. მათი სახელები სამარდჟამოდ დარჩება არა მხოლოდ პანკისის ისტორიაში.

ლამარა აბდულას ასული ბორჩაშვილი დაიბადა 1936 წლის 3 მარტს ახმეტის რაიონის სოფ. ჯოყოლოში.

წარჩინებით დაამთავრა დუისის საშუალო სკოლა.

ჩაირიცხა ზოოვეტერინარულ ინსტიტუტში, რადგან ავადმყოფობის გამო ვერ მოასწრო საბუთების შეტანა სამედიცინო ინსტიტუტში. თუმცა, რადგანაც მისი და მამამისის დიდი სურვილი იყო, ექიმი გამხდარიყო, სამედიცინო ინსტიტუტში გადავიდა და გახდა პირველი ქისტი ქალი ექიმი პანკისის ისტორიაში.

მისი საექიმო კარიერა დაიწყო ჯოყოლოს საუბნო საავადმყოფოს მთავარი ექიმის პოზიციით. თუმცა სტუდენტობის ბოლო წლებში მუშაობდა სასწრაფო სამედიცინო დახმარების ექიმის თანაშემწედ.

1969 წელს იგი იწყებს მუშაობას ახმეტის რაიონულ საავადმყოფოში მეან-გინეკოლოგად.

1970 წელს საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს მიერ მივლინებულ იქნა ლენინგრადში მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის მეანობა-გინეკოლოგიის ინსტიტუტში 6 თვიან სასწავლო კურსზე თეორიული და პრაქტიკული ცოდნის გაღრმავების მიზნით.

ლამარა ბორჩაშვილი

მშობლიურ რაიონში დაბრუნების შემდეგ მრავალი ათეული წელი ემსახურა ქალთა ჯანმრთელობას. ბევრი გადარჩენილი სიცოცხლის, და უღალავი შრომის, პროფესიონალიზმის გამო დაიმსახურა ხალხის პატივისცემა და მადლიერება, როგორც ყველაზე სანუკვარი ჯილდო. მინიჭებული აქვს დამსახურებული ექიმის წოდება.

გარადაიცვალა 2017 წლის 10 აგვისტოს. დაკრძალულია სოფელ დუისში.

ქირურგი

ანზორ ალხანაშვილი დაიბადა1939 წლის 28 აგვისტოს, პანკისის ხეობის სოფელ ომალოში.

ანზორ ალხანაშვილი

ანზორის მამა ექა ალხანაშვილი მოქმედ არმიაში გაიწვიეს, მაშინ მისი მეუღლე თოაი ფეხმძიმედ იყო ანზორიზე. ექა ფრონტიდან არ დაბრუნებულა და დედამ მარტოხელამ გაზარდა გაჩენამდე დაობლებული შვილი.

ანზორმა წარჩინებით დაამთავრა სოფელ დუმასტურის საშუალო სკოლა.

1960 წელს ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტში, სამკურნალო ფაკულტეტზე.

1966 წელს, სწავლის დამთავრებისთანავე, ქვემო ალვანში დაიწყო მუშაობა ქირურგად.

1968 წელს მუშაობა განაგრძო ქ. ახმეტის რაიონულ საავადმყოფოში.

1975-1977 წლებში გაიარა სპეციალური ორდინატურა თბილისში.

თბილისიდან დაბრუნების შემდეგ, 2012 წლამდე მუშაობდა ახმეტის ჰოსპიტალში.

2012 წელს მედიცინის სფეროში გაწეული ღვაწ ლისათვის იგი დაჯილდოვდა „ბრწყინვალების ორდენით“. ჰყავს მეუღლე და 3 შვილი.

მთელი ცხოვრება დაუღალავად და უანგაროდ ემსახურა თავის ხალხს. ანზორი ექიმის სახელი სამუდამოდ დარჩება პანკისელი ქისტებისა და არა მხოლოდ ქისტების გულში. მისი თავმდაბლობა, ჰუმანურობა, გაჭირვებულის გვერდში დგომა, ავადმყოფისათვის დახმარების აღმოსაჩენად მზადყოფნა ნამდვილად დასაფასებელი და საარაკოა.

გარდაიცვალა 79 წლის ასაკში, 2019 წლის 7 იანვარს.

მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, უროლოგი

გივი იმედაშვილი დაიბადა 1942 წლის 25 ივლისს ახმეტის რაიონის სოფ. ომალოში (პან კისის ხეობა). 7 წლის რომ გახდა, მისი ოჯახი გა დასახლდა სოფ. ზემო ალვანში საცხოვრებლად.

1961 წელს ზემო ალვნის საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ ჩაირიცხა ქ. დონის როსტოვის სამედიცინო უნივერსიტეტში, სამკურნალო ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა უროლოგიის სპეციალობით.

ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ (1967 წ.), განაწილებით სამუშაოდ გააგზავნეს ჩეჩენ-ინგუშეთში, სოფ. ურუს-მართანის რაიონულ საავდმყოფოში ექიმ-ქირურგად.

გივი იმედაშვილი ვაჟიშვილებთან ერთად

1969 წელს სწავლა გააგრძელა ქ. მოსკოვის II სამედიცინო ინსტიტუტის უროლოგიის კათედრაზე, პარალელურად 2 წლის განმავლობაში ეწეოდა მეცნიერულ მუშაობას.

1971 წელს დაბრუნდა ქ. გროზნოში უროლოგიური განყოფილების ექიმ-რეანიმატოლოგად. 1973 წლიდან მუშაობა დაიწყო ქ. თბილისის უროლოგიისა და ნეფროლოგიის ინსტიტუტში მორიგე ექიმად.

1982 წელს ქ. ტაშკენტში დაიცვა დისერტაცია და მიენიჭა მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორის წოდება.

1980 წლიდან დღემდე მუშაობს ქ. თბილისის III უროლოგიური განყოფილების გამგედ.

ჰყავს 4 შვილი და 9 შვილიშვილი.

არის საუკეთესო უროლოგი და თავისი ხალხის დიდი პატრიოტი.

ფლობს ქართულ, ჩეჩნურ და რუსულ ენებს.

ზოგადი ქირურგი

ვისერგი (შერიფ) დუბაის ძე მარგოშვილი დაიბადა 1944 წლის 23 თებერვალს ახმეტის რაიონის სოფ. დუისში. მის მშობლებს 5 ქალიშვილი ჰყავდათ და მამამ მეორე ცოლი მოიყვანა იმ მიზეზით, რომ ვაჟი არ ჰყავდათ. და აი, სასწაული, მათ ვაჟი შეეძინათ (დე და მასზე ფეხმძიმე აღმოჩნდა გაყრისას). დედის დაუღალავი შრომის საფასურია, რომ უფროსი ქალიშვილის სოობურას გარდა, ყველამ უმაღლესი განათლება მიიღო: ოლია, ძარეი, თინა და ისმი ოთხივე ხეობის საამაყო პედაგოგები გახდნენ. შერიფ მარგოშვილის სამედიცინო განათლებაში უდიდესი წვლილი ოლია მარგოშვილს მიუძღვის.

ვისერგი მარგოშვილი

1950 წელს ვისერგი შევიდა დუისის საშუალო სკოლაში, რომელიც წარჩინებით დაამთავრა 1961 წელს. იმავე წელს ჩაირიცხა ქ. თბილისში საქართველოს სახელმწიფო ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო სასწავლო-სამეცნიერო ინსტიტუტში. ორი კურსის დახურვის შემდეგ გადავიდა სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტში, ქირურგიულ ფაკულტეტზე.

ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ მუშაობა დაიწყო ახმეტის რაისაავადმყოფოს ქირურგად.

1972 წელს დაქორწინდა და იმავე წელს ჩადის ჩეჩნეთ-ინგუშეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში და იწყებს მუშაობას ნადტერეჩნი რაიონის საავადმყოფოში მთავარ ქირურგად.

1973 წელს ქ. ორჯონიკიძეში გაიარა ორდინატურა და მას შესთავაზეს ქ. გროზნოს ცენტარალურ საავადმყოფოში მთავარი ექიმის ადგილი, ის უკვე წარმატებული და ცნობილი ექიმი იყო და სახელიც დაიმკვიდრა, მას შეეძლო კარიერული სიმაღლეების დაპყრობა, მაგრამ საქართველოში დაბრუნება არჩია, ჯერ იმიტომ, რომ დედამისმა უარი თქვა ჩეჩნეთში ჩასვლაზე და მეორეც, ძალიან უყვრდა საქართველო, მშობლიური პანკისი და თავისი ხალხი.

საქართველოში დაბრუნების შემდეგ დაიწყო მუშაობა დუისის საავადმყოფოში მთავარ ექიმად. შემდეგ გადავიდა ახმეტის რაისაავადმყოფოში და რიგით ქირურგად დაიწყო მუშაობა.

საბჭოთა წყობილების დროს ექიმებს მიზერული ხელფასი ჰქონდათ, ამიტომ დიდზე დიდი უმეტესობა პაციენტებისაგან ფულს (ე.ი. ქრთამს) იღებდა. ვისერგი ამ მხრივ იყო გამონაკლისი, რადგან მას არასოდეს არავისგან არ აუღია ფული, ის პატიოსნად ასრულებდა ჰიპოკრატეს ფიცს, რამაც უდიდესი ავტორიტეტი შესძინა მოსახლეობაში. იყო საოცრად კაცთმოყვარე, უაღრესად ზრდილობიანი, მამა-პაპათა ტრადიციებისა და ეთიკის ზედმიწევნით დამცველი. არასოდეს დაიზარებდა გაჭირვებულის დახმარებას, მეგობრებში მოქეიფე, მაშინვე ტოვებდა სუფრას და ავადმყოფთან მიდიოდა. კარგად ესმოდა ექიმის საპასუხისმგებლო პროფესიისა და მეგობრებს ეუბნებოდა, შვილებს არ ურჩიოთ სამედიცინოზე ჩაბარებაო: „მართალია, ექიმობა უაღრესად კეთილშობილური და მადლიანი საქმეა, მაგრამ ურთულესი და ძალზედ საპასუხიმგებლო, ხომ ხედავთ, როგორ ნაადრევად გავჭაღარავდი, ადამიანის სიცოცხლის სადარაჯოზე დგომა მძიმედ მოქმედებს ექიმზე“, - ამბობდა ვისერგი.

ბოლო წლებში მძიმე ავადმყოფი შეიქნა: ჯერ გულის ოპერაცია ჩაუტარდა, შემდეგ მალევე ფილტვის სიმსივნე აღმოაჩნდა და ამ საშინელმა სენმა შეიწირა კიდეც მისი სიცოცხლე, რომელიც ასე სჭირდებოდა მის ხეობასა და იქ მცხოვრებ ხალხს.

ვისერგი (შერიფ) მარგოშვილი გარდაიცვალა 2012 წელს. მისი სპეტაკი სახელი სამუდამოდ დარჩება ქისტი ხალხის ისტორიაში.

ზოგადი თერაპევტი, გინეკოლოგი

ლეილა დაქიშვილი დაიბადა 1946 წლის 26 თებერვალს სოფელ ჯოყოლოში. მამა აბდულა დაქიშვილი, პროფესიით ზოოტექნიკოსი, დარბაისელი ბუნების, კეთილშობილი კაცი იყო. დედა ნაზო დაქიშვილი პედაგოგი და კოლმეურნეობის ბუღალტერი. განათლებული, სათნო ქალი.

ლეილა დაქიშვილი

ლეილას ბედნიერი ბავშვობა ჰქონდა, ექვს შვილიან ოჯახში პირველი შვილი იყო, ორ ძმასთან და სამ დასთან ერთად იზრდებოდა. შვიდი კლასი ჯოყოლოს საშუალო სკოლში დაამთავრა. თორმეტი წლის იყო, როცა ბიძაშვილმა, ჟენია დაქიშვილმა, სასწავლებლად გროზნოში ჩაიყვანა. იმ დროს ლეილამ რუსული არ იცოდა, მაგრამ ბეჯითად მეცადინეობდა და პირველივე წელი უმაღლესი შეფასებით დაასრულა.

ლეილას კარგად ახსოვდა მის მშობლიურ სოფელში, როცა ადამიანს ექიმი დასჭირდებოდა, მრავალი კილომეტრი უნდა გაევლო დახმარების მისაღებად. ამიტომ ბავშვობიდანვე ოცნე ბობდა ექიმი გამხდარიყო და თავის სო ფელში დაბრუნებულიყო ადამიანების სამკურნა ლოდ. თუმცა, ექიმობისკენ მიმავალი გზა საკმაოდ გრძელი და რთული აღმოჩნდა.

სკოლის დამთავრების შემდეგ მან წარმატებით ჩააბარა ორჯონიკიძის სამედიცინო სახელმწიფო ინსტიტუტში. უკვე მესამე კურსელი, მშობლიურ ჯოყოლოში არდადეგებზე ჩამოვიდა და ბედი დაუკავშირა პანკისის გამორჩეულ ახალგაზრდას - თენგიზ ბორჩაშვილს. ისინი დაოჯახდნენ და ლეილა მშობლიურ მხარეში დაბრუნდა საცხოვრებლად.

სწავლა გააგრძელა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტში სამკურნალო მიმართულებით რუსულ სექტორზე. პანკისიდან თბილისში ყოველ კვირას უწევდა ჩასვლა და ორი მცირეწლივანი შვილის სახლში დატოვება. სტუდენტობა თავისი სირთულეებით იყო დატვირთული, თუმცა 1969 წელს წარმატებით დაამთავრა ინსტიტუტი და ბავშვობის ოცნება აიხდინა. მშობლიურ სოფელში ექიმად დაბ რუნდა და სოფელ ჯოყოლოს ამბულატორიაში თერაპევტად დაიწყო მუშაობა.

განსაკუთრებული ზრუნვითა და სიყვარულით ემსახურებოდა პაციენტებს. ის არა მხოლოდ ექიმის მოვალეობას ასრულებდა მშობლიურ მხარეში, არამედ ცდილობდა, ყოფილიყო მხარდამჭერი, მესაიდუმლე და იმედის მიმცემი პაციენტებისთვის. მოგვიანებით ლეილა სოფელ დუისის საავადმყოფოში გადაიყვანეს, სადაც თხუთმეტი წელი მეან-გინეკოლოგად იმუშავა. ამ პერიოდის პანკისში ქალების უმრავლესობა ბინაზე მშობიარობდა. შესაბამისად, მაღალი იყო ქალთა ავადობა და ჩვილის ლეტალობა. ქალებს ნაკლებად ჰქონდათ ინფორმაცია ექიმთან კონსულტაციისა და სამედიცინო კონტროლის მნიშვნელობაზე. ლეილა ექიმი ფეხით შემოივლიდა ხოლმე სოფელს. თავის ექთანთან, თინა ნარუსლაშვილთან ერთად თი თო ეულ პაციენტს სახლში აკითხავდა, უხსნიდა ექიმთან კონსულტაციის საჭიროებას და არწმუნებდა საავადმყოფოში მისულიყვნენ. ყველა შესაძლო ღონეს ხმარობდა ქალების ექიმამდე მისაყვანად. სწორედ ამ პერიოდიდან იწყება მისი განსაკუთრებული ზრუნვა პანკისელ ქალებზე. მაშინ, როცა 1985-იან წლებში დაიხურა დუისის საავადმყოფო, ქისტ ქალებს ახლა უფრო გრძელი გზის გავლა უწევდათ ექიმთან მოსახვედრად. ლეილა ექიმიც ახმეტის გინეკოლოგიურ კლინიკაში გადავიდა გამგედ, შემდეგ ახმეტის საავადმყოფოში მეან გინეკოლოგად. ხშირად სავადმყოფოდან დაბრუნებული სახლში აგრძელებდა უსასყიდლოდ პაციენტების მიღებას. როცა ავადმყოფი და გაჭირვებული საავადმყოფომდე ვერ მიდიოდა, მათი მთავარი იმედი ადგილობრივი, პანკისელი ექიმები იყვნენ. ლეილა ექიმთან ყველას ადვილად მიესვლებოდა, რადგან მუდამ მზად იყო პაციენტის მისაღებად. ის ითავსებდა გინეკოლოგის, პედიატრის, თერაპევტის ფუნქციებს. ოჯახში იღებდა და ბინაზე აკითხავდა ავადმყოფებს. როგორც თვითონ იხსენებს, ხან ფეხით მიდიოდა, ხან სატვირთო მანქანით, ხან ცხენით გადადიოდა ალაზანზე, თავად სიცხიანიც ხშირად მისულა ავადმყოფთან.

ბინაზე იღებდა კრიტიკულ პაციენტებს და სასწრაფო დახმარებას ადგილზე უწევდა. მრავალი სიცოცხლე გადაურჩენია სახლში მოწყობილ უბრალო ტახტზე. წამლებით მეუღლე, თენგიზ ბორჩაშვილი ამარაგებდა, იქვე სოფელში არსებული საკუთარი აფთიაქიდან, საჭირო წამლების მარაგი აფთიაქში ინახებოდა და გადაუდებელი დახმარების აღმოჩენა შესაძლებელი ხდებოდა. გასამრჯელოს აღებაზე ორივე უარს ამბობდა, თუმცა პაციენტებისგან ყველაზე დიდ საჩუქარს, გულწრფელ სიყვარულსა და მადლიერებას იღებდნენ.

პანკისის ხეობაში როცა 1999-იან წლებში ჩეჩენი ლტოლვილები გადმოვიდნენ, საჭირო გახდა დამატებითი სამედიცინო მომსახურების ცენტრის გახსნა. ცენტრი პროფესიონალი ექიმებით დაკომპლექტდა. ლეილა ექიმი მთავარ გინეკოლოგად მუშაობდა. პაციენტები იყვნენ ადამიანები, რომელთაც თავი დააღწიეს სასტიკ ომს, მძიმე ტრაგედიებითა და მოგონებებით დამძიმებულნი გადმოვიდნენ სამშვიდობოს. ჩეჩენ ლტოლვილებთან მუშაობა მეტ ძალისხმევას, გულისხმიერებასა და პასუხიგებლობას საჭიროებდა. ლეილა ექიმი აქ სამი წელი ყოველდღიურად მუშაობდა, სანამ ცენტრი ფუნქციონირებდა. შემდეგ კი, ჩვეულებისამებრ, სახლში აგრძელებდა მათ მიღებასა და კონსულტაციებს.

პარალელურად მრავალი წელი ჯოყოლოს ამბულატორიაში გამოძახებაზე დადიოდა და პაციენტებს ასევე უსასყიდლოდ იღებდა. ქვეყანაში რთული პერიოდი იდგა, ხელფასები გაყინული იყო, თუმცა ექიმი ყველას სჭირდებოდა. ლეილა ექიმიც თავისი პაციენტების სამსახურში იდგა და მათ მიღებაზე უარი არასდროს უთქვამს.

ლეილა დაქიშვილი პანკისელი ექიმების პირველი თაობის წარმომადგენელია. ის ემსახურა ყველაზე ჰუმანურ პროფესიას და მისი ცხოვრების მთავარი დევიზი იყო გაჭირვებული ადამიანის სამსახურში ყოფნა. ის ამბობდა - ღმერთმა ერთი სიცოცხლე მომცა და მინდა ეს დრო სიკეთის კეთებას მოვახმაროო. არაერთხელ ჰქონდა შესაძლებლობა სხვა ადგილზე გადასვლისა და კარიერის გაუმჯობესებისა, თუმცა არასდროს უფიქრია ამის გაკეთება, რადგან გრძნობდა, თუ რამდენად სჭირდებოდა მის ხალხს და პაციენტებს.

ლეილა ექიმი 48 წელი ღირსეულად ემსახურა თავის პროფესიას. 2015 წელს დაასრულა პროფესიული მოღვაწეობა და, ცხოვრებაში პირველად, მთელი თავისი დრო ოჯახს მიუძღვნა. ჰყავს ოთხი შვილი და თორმეტი შვილიშვილი. ცხოვრობს მშობლიურ ჯოყო ლო ში.

სამხედრო ექიმი, კარდიოლოგი

ელდარი ესქის ძე დუიშვილი დაიბადა 1946 წლის 11 მაისს, ახმეტის რაიონის სოფელ დუისში.

ელდარ დუიშვილი

1953-1964 წწ. - დაამთავრა დუისის საშუალო სკოლა ოქროს მედალზე.

1964-1970 წწ. - წარჩინებით დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სა მედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.

1970-1972 წწ. - მსახურობდა სამ ხედ რო ექიმად.

1972-1974 წწ. - დაამთავრა თბილისის კლინიკური კარდიოლოგიის ინსტიტუტის ორდინატურა.

1974 წლიდან დღემდე მუშაობს რუსთავში კ. მარდალეიშვილის სახელობის სამედიცინო ცენტრში თერაპიული განყოფილების გამგედ.

1982 წლიდან მინიჭებული აქვს უმაღლესი კატეგორიის ექიმის წოდება. 30 წლის მანძილზე ეწეოდა პედაგოგიურ მუშაობას რუსთავის სამედიცინო ინსტიტუტისა და კოლეჯების სტუდენტებთან.

არის ქისტი ხალხის დიდი პატრიოტი და გულშემატკივარი. მთელი ცხოვრება პანკისსა თუ რუსთავში უანგაროდ ემსახურება გაჭირვებულსა და ხელმოკლე ადამიანებს.

ჰყავს მეუღლე, 4 შვილი და 7 შვილიშვილი.

თერაპევტი

ლამარა (ჟენია) ქავთარაშვილი (დიდიგოვა) დაიბადა 1946 წლის 1 მაისს ახმეტის რაიონის სოფ. დუისში გავლენიანი და ავტორიტეტის მქონე პანკისელი ქისტის იუსუფ მადას ძე ქავთარაშვილის ოჯახში.

1952-1962 წწ. დაამთავრა დუისის საშუალო სკოლა.

1956-1962 წწ. საშუალო მუსიკალური სკო ლა, ქ. თელავი, საქ. სსრ (ფორტეპიანოს კლასი).

1962-1968 წწ. დაამთავრა თბილისის სახელ მწ იფო სამედიცინო ინსტიტუტი.

1968-1969 წწ. მუშაობდა დუისის სასოფლო პოლიკლინიკაში (საუბნო თერაპევტი).

ლამარა ქავთარაშვილი

1969-1975 წწ. მუშაობდა დუისის სასოფლო კლინიკური საავადმყოფოში მთავარი ექიმად.

1975 წელს დაოჯახდა და სამუდამოდ საცხოვრებლად გადავიდა ქ. გროზნოში, ჩეჩნეთ-ინგუშეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში.

1975-1976 წწ. მუშაობდა ქ. გროზნოს, №7 პოლიკლინიკაში, საუბნო თერაპევტად.

1976-1990 წწ. იყო ქ. გროზნოს №3 პოლიკლინიკის თერაპევტი.

1985-1990 წწ. დაამთავრა მოსკოვის მარქსიზმისა და ლენინიზმის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (ფაკულტეტი: სსრკ-ს კომუნისტური პარტიის მართვის სისტემა), ქ. მოსკოვი.

1990-2010 წწ. მუშაობდა ქ. გროზნოს, №3 პოლიკლინიკაში, მთავარი ექიმად.

1995-1996 წწ. არჩეული იქნა პარლამენტის დეპუტატად, ჩეჩნეთის რესპუბლიკის სახალხო კრების საკანონმდებლო პალატის წევრად (კულტურის, ჯანდაცვისა და განათლების საპარლამენტო კომიტეტის თავმჯდომარე).

1995-1996 წწ. - დაინიშნა ჩეჩნეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტის მრჩევლად მედიცინისა და ჯანდაცვის საკითხებში.

სხვადასხვა დროს იყო:

2010-2011 წწ. - ქ. გროზნოს ჯანდაცვის დეპარტამენტის ხელმძღვანელის მოადგილე (ქ. გროზნოს მთავარი თერაპევტი);

2011-2017 წწ. - მთავარი ექიმის პირველი მოადგილე სამკურნალო ნაწილში ქ. გროზნოს №5 საქალაქო კლინიკურ საავადმყოფოში;

2017-2018 წწ. - სამედიცინო კლინიკა „ოჯახის ექიმის“ მთავარი ექიმი ქ. გროზნოში.

2000 წლიდან მუშაობდა ჩეჩნეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, სამედიცინო ფაკულტეტზე (ექსტრემალური მედიცინა), შემდგომ ჩეჩნეთის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტში 2010 წლის ჩათვლით.

2019 წლიდან პერსონალური პენსიონერია.

ლამარა ქავთარაშვილის სახელმწიფო ჯილდოები და დამსახურებები:

1. რუსეთის ფედერაციის ჯანდაცვის წარჩინებული ექიმი;

2. ჩეჩნეთის რესპუბლიკის დამსახურებული ექიმი;

3. 1994 წლიდან აქვს ექიმ-თერაპევტისა და ჯანდაცვის ორგანიზატორის უმაღლესი კატეგორია (უმაღლესი 1-ელი კატეგორიის ექიმი);

4. დაჯილდოებულია ჩეჩნეთის პრეზიდენტის საპატიო სიგელით;

5. მიღებული აქვს რუსეთის ფედერაციის ჯანდაცვის მინისტრის მადლობის წერილი (დიდი მიღწევებისთვის);

6. დაჯილდოებულია ჩეჩნეთის რესპუბლიკის ჯანდაცვის საპატიო სიგელით;

7. დაჯილდოებულია ჩეჩნეთის რესპუბლიკის პარლამენტის საპატიო სიგელით სამედიცინო მომსახურებისა და ჯანდაცვის სფეროში მაღალი მაჩვენებლებისთვის;

8. ქ. გროზნოს მერიის საპატიო სიგელი (ქ. გროზნოს საუკეთესო მთავარი ექიმი 2008 წ.);

9. რუსეთის ფედერაციის სამედიცინო სამსახურის ვიცე-პოლკოვნიკი თადარიგში;