
სერგეი მესხი, ჩვენი ბანკების საქმე, გაზ. „დროება“, 1872, 8 დეკემბერი,
№ 48, გვ. 1-2. გაზ. „ივერია“, 1889, 5 დეკემბერი, № 259, გვ. 1-2; ი. ჭავჭავაძე, თსკ
ოც ტომად, ტ. 11, თბილისი, 2007, გვ. 403. გ. ლეონიძის სახ. ქართული ლიტერატურის სახელმწიფო მუზეუმი, ი. ჭავჭავაძის პირადი
საარქივო ფონდი, ავტოგრაფი № 17 607; ი. ჭავჭავაძე, წერილები (ი. ბოცვაძის რედ.),
სოხუმი, 1949, გვ. 94; ი. ჭავჭავაძე, თსკ ოც ტომად, ტ. 17, 2012, გვ. 146, 438. პირთა ანოტაციები: ხიზანიშვილი ნიკოლოზ თადეოზის ძე (1851-1906) იურისტი, ისტორიკოსი, ეთნოგრაფი, პუბლიცისტი, ლიტერატურის კრიტიკოსი.
განათლება მიიღო ნოვოროსიის უნივერსიტეტში, მუშაობდა საქართველოს სხვადასხვა
მაზრებში. ბოლოს იყო თბილისის მომრიგებელი მოსამართლის მოადგილე, თანამშრომლობდა
სხვადასხვა ჟურნალ-გაზეთებთან. გაზ. „ივერია“, 1895, 5/XII ,№ 263, გვ. 1-2; ი. ჭავჭავაძე, თსკ ოც
ტომად, ტ. 13, თბილისი, 2007, გვ. 141. კ. კეკელიძის სახ. ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი, ავტოგრაფი, ილია
ჭავჭავაძის ფონდი 426; ი. ჭავჭავაძე, თსკ ოც ტომად, ტ. 17, 2012, გვ. 205,
466; პირთა იდენტიფიკაცია: მოურავის გვარი ვერ დადგინდა გაზ. „ივერია“, 1901, № 263. პირთა ანოტაციები: სარაჯიშვილი ალექსანდრე ივანეს ძე (1851-1914) მწერალი, კრიტიკოსი, პუბლიცისტი, საზოგადო მოღვაწე, საქართველოს
საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგაოების ერთ-ერთო ფუძემდებელი, 1902-03
წლებში იყო „ივერიის“ რედაქტორ-გამომცემელი. გაზ. „ივერია“, 1904, № 279, გვ. 2.
1872
5 დეკემბერი
თავადაზნაურობის საგანგებო კრება იხილავს ილია ჭავჭავაძის ხელმძღვანელობით
შედგენილ თსს ბანკის წესდების ახალ პროექტს და ერთხმად იწონებს მას.
წყარო:
1889
5 დეკემბერი
გაზეთ „ივერიაში“ უსათაუროდ და ხელმოუწერლად აქვეყნებს მოწინავეს თარიღით
„ტფილისი, 4 დეკემბერი“ („აი რა მოუწერია აღმოსავლეთის ენების
ფაკულტეტს...“). მწერლის თხზულებათა ოცტომეულში დაიბეჭდა სათაურით „პასუხი
კავკასიის საგეოგრაფიო საზოგადოებას პეტერბურგიდან “.
წყარო:
1891-დან
5 დეკემბერი
ბარათს უგზავნის ნიკო ხიზანიშვილს და სთხოვს მასთან მისვლას.
წყარო:
1895
5 დეკემბერი
გაზეთ „ივერიაში“ უსათაუროდ და ხელმოუწერლად აქვეყნებს მოწინავეს თარიღით „ტფილისი,
5 დეკემბერი“ („ყოველ მხრიდამ სწორედ შესაძრწუნებელი ამბები მოდის...“). მწერლის
თხზულებათა ოცტომეულში დაიბეჭდა სათაურით „წყალდიდობა საქართველოში“.
წყარო:
1899
5 დეკემბერი
მოურავ მერაბს უგზავნის წერილს და აძლევს სამეურნეო ხასიათის დარიგებებს.
წყარო:
1901
.
5 დეკემბერი
ილია ჭავჭავაძის რედაქტორობით გამოდის გაზეთ „ივერიის“ უკანასკნელი ნომერი. სულ,
1886 წლიდან ამ დღემდე გამოვიდა გაზეთის 3151 ნომერი. 6 დეკემბრიდან ილია ჭავჭავაძე
კვლავ რჩება ამ გაზეთის გამომცემლად, მაგრამ დროებითი რედაქტორი ხდება ალექსანდრე
სარაჯიშვილი.
წყარო:
1904
5 დეკემბერი
გაზეთ „ივერიაში“ რუბრიკით „ქართული სიბრძნე“ იბეჭდება ფრაზა ილია ჭავჭავაძის
პოემიდან „ქართვლის დედა“: „თავისუფლების შოვნაი / სჯობს საშოვნელსა ყველასა“.
წყარო: