The National Library of Georgia მთავარი - ბიბლიოთეკის შესახებ - ელ.რესურსები

სოლომონ დოდაშვილის ლექსიკონი


სოლომონ დოდაშვილის ლექსიკონი





სოლომონ დოდაშვილის ლექსიკონი

აქ ახსნილია ისეთი სიტყვები, რომლებიც ცნობილ ლექსიკონებში, ჩვეულებრივ, არაა, ავტორის ტექსტებში დადასტურებული მნიშვნელობით უცნობია ანდა საერთოდ იშვიათი ხმარებისაა. ტექსტებში ნახმარი საერთაშორისო (უცხო) სიტყვები, ახსნას საჭიროდ არ იქნა მიჩნეული. „სალიტერატურო მემკვიდრეობის“ (გვ. 191-243) სიტყვათა განმარტება ეკუთვნის მაქსიმე ბერძნიშვილს. ტექსტის ერთზე მეტი გვერდი მითითებულია იმ შემთხვევაში, თუ სიტყვას სხვადასხვა მნიშვნელობა აქვს.

1 აგარა

▲ზევით დაბრუნება


აგარა
სახნავ-სათესი ადგილი.

2 ავთრათი

▲ზევით დაბრუნება


ავთრათი
წერილი, ბარათი.

3 ავქსონი

▲ზევით დაბრუნება


ავქსონი
ავტორი.

4 აზმნობ-ს

▲ზევით დაბრუნება


აზმნობ-ს
ფიქრობს, ჰგონია; აპირებს.

5 ამოვნება

▲ზევით დაბრუნება


ამოვნება
სიამოვნება.

6 ანუ

▲ზევით დაბრუნება


ანუ
ან, ანდა.

7 აპიიტიკებს

▲ზევით დაბრუნება


აპიიტიკებს
პოეტურად გამოთქვამს, გალექსავს.

8 არზა

▲ზევით დაბრუნება


არზა
თხოვნა, საჩივარი.

9 არიხმეტიკა

▲ზევით დაბრუნება


არიხმეტიკა
არითმეტიკა.

10 აქარე

▲ზევით დაბრუნება


აქარე
აი აქ, აქვე.

11 აღვირ-სხმა

▲ზევით დაბრუნება


აღვირ-სხმა
ალაგმვა, შეკავება.

12 აღმკობილება

▲ზევით დაბრუნება


აღმკობილება
შემკულობა, სილამაზე.

13 აღმკობილი

▲ზევით დაბრუნება


აღმკობილი
სიტყვაკაზმული; მშვენიერი.

14 აღმოპყვრა.

▲ზევით დაბრუნება


აღმოპყვრა.
აღმოფხვრა (?)

15 აღტრფობილი

▲ზევით დაბრუნება


აღტრფობილი
სიყვარულით აღტაცებული.

16 აღტყინებული

▲ზევით დაბრუნება


აღტყინებული
აღგზნებული, დიდი განცდებით და გრძნობებით მოცული.

17 აღყვანებითი

▲ზევით დაბრუნება


აღყვანებითი
გრამ. თანადამოკიდებული წინადადების სახეობა.

18 აღძრვა

▲ზევით დაბრუნება


აღძრვა
ბიძგის მიცემა, დაწყებინება, შეგულიანება, წაქეზება.

19 აღძრცვილი

▲ზევით დაბრუნება


აღძრცვილი
გაშიშვლებული, გამოვლენილი, გამომზეურებული.

20 ბარძიმი

▲ზევით დაბრუნება


ბარძიმი
ფეხიანი ჭურჭელი ლითონისა (იხმარებოდა მღვდელთმსახურებაში).

21 ბასრებითი

▲ზევით დაბრუნება


ბასრებითი
საკიცხავი, საგინებელი.

22 ბიწი

▲ზევით დაბრუნება


ბიწი
უწმინდურება, მანკიერება, ჭუჭყი.

23 ბოროტშემთხვეული

▲ზევით დაბრუნება


ბოროტშემთხვეული
გაუბედურებული, ბედშავი.

24 ბრალეული

▲ზევით დაბრუნება


ბრალეული
ბრალდებული, დამნაშავე.

25 ბრიჩკა

▲ზევით დაბრუნება


ბრიჩკა
ეტლი.

26 ბრუკი

▲ზევით დაბრუნება


ბრუკი
შარვალი.

27 ბუნებითი

▲ზევით დაბრუნება


ბუნებითი
მშობლიური.

28 გამოღება

▲ზევით დაბრუნება


გამოღება
გამოთქმა, გამოხატვა, გადმოცემა.

29 გამოცანა

▲ზევით დაბრუნება


გამოცანა
მინახვედრი.

30 განგებულება

▲ზევით დაბრუნება


განგებულება
განგება.

31 განზრახვა

▲ზევით დაბრუნება


განზრახვა
ფიქრი, აზრი.

32 განივლტის

▲ზევით დაბრუნება


განივლტის
გარბის, უკუიქცევა.

33 განკარგვა

▲ზევით დაბრუნება


განკარგვა
წესრიგზე მოყვანა, დალაგება.

34 განლიგებული

▲ზევით დაბრუნება


განლიგებული
გაოცებული, გაშტერებული.

35 განმათვისებელი

▲ზევით დაბრუნება


განმათვისებელი
გრამატიკულ ურთიერთობაში მყოფძ, განმსაზღვრელი, ამხსნელი.

36 განმარტებითი

▲ზევით დაბრუნება


განმარტებითი
გრამ. მაიგივებელი (კავშ.)

37 განმაღვიძებელი

▲ზევით დაბრუნება


განმაღვიძებელი
აღმძვრელი, მაიძულებელი.

38 განმრჩობლება

▲ზევით დაბრუნება


განმრჩობლება
გაორკეცება, გაორმაგება.

39 განმსჯელობა

▲ზევით დაბრუნება


განმსჯელობა
გონება.

40 განმხედრება

▲ზევით დაბრუნება


განმხედრება
გალაშქრება.

41 განმხოლოება

▲ზევით დაბრუნება


განმხოლოება
განმარტოება.

42 განრთხმული

▲ზევით დაბრუნება


განრთხმული
გაშლით გაწოლილი, დაცმული.

43 განსაზღვრა

▲ზევით დაბრუნება


განსაზღვრა
შეზღუდვა, შემოფარგვლა.

44 განსაზღვრება

▲ზევით დაბრუნება


განსაზღვრება
განსაზღვრა, განმარტება.

45 განსვენება

▲ზევით დაბრუნება


განსვენება
მოსვენება, დამშვიდება, აუღელვებლობა.

46 განუსჯელი

▲ზევით დაბრუნება


განუსჯელი
უგუნური, მოუფიქრებელი.

47 განყოფითი

▲ზევით დაბრუნება


განყოფითი
გრამ. მაცალკევებელი (კავშ.

48 განჩინება

▲ზევით დაბრუნება


განჩინება
განაჩენი, გადაწყვეტილება.

49 განცადება

▲ზევით დაბრუნება


განცადება
განცდა.

50 განძვინებული

▲ზევით დაბრუნება


განძვინებული
გამძვინვარებული, გააფთრებული.

51 განძრახვა

▲ზევით დაბრუნება


განძრახვა
ფიქრი.

52 განწილვა

▲ზევით დაბრუნება


განწილვა
გაყოფა, განაწილება, ნაწილ-ნაწილ ქცევა.

53 განწრფელებული

▲ზევით დაბრუნება


განწრფელებული
გასწორებული, დაზვეწილი, გასადავებული.

54 განხდომა

▲ზევით დაბრუნება


განხდომა
ხმის გავარდნა, გავრცელება.

55 განხვნა

▲ზევით დაბრუნება


განხვნა
გახსნა, გაღება.

56 განხმული

▲ზევით დაბრუნება


განხმული
გაღებული, ღია, გაშლილი.

57 გარდამოთხევა

▲ზევით დაბრუნება


გარდამოთხევა
გადმოღვრა, გადმოფრქვევა.

58 გარდამხდომელი (ნებისა)

▲ზევით დაბრუნება


გარდამხდომელი (ნებისა)
ურჩი, ნების დამარღვეველი.

59 გარდატვიფრვა

▲ზევით დაბრუნება


გარდატვიფრვა
გადაღება, გადაბეჭდვა, დაჩნევა.

60 გარდახდომა

▲ზევით დაბრუნება


გარდახდომა
გადასვლა; შემთხვევა.

61 გარდახდომილება

▲ზევით დაბრუნება


გარდახდომილება
თავგადასავალი, შემთხვევა.

62 გარეგანი

▲ზევით დაბრუნება


გარეგანი
გარეწარი; გარეშე.

63 გარნა

▲ზევით დაბრუნება


გარნა
მაგრამ.

64 გეგმი

▲ზევით დაბრუნება


გეგმი
გეგმა.

65 გვამი

▲ზევით დაბრუნება


გვამი
პიროვნება, პირი, ადამიანი.

66 გინა

▲ზევით დაბრუნება


გინა
გინდ, ან.

67 გიობა

▲ზევით დაბრუნება


გიობა
გმობა, კიცხეა, ავად ხსენება.

68 გლარზი

▲ზევით დაბრუნება


გლარზი
თამბაქო.

69 გლარძი

▲ზევით დაბრუნება


გლარძი
გლარჯა, თამბაქო.

70 გოდება

▲ზევით დაბრუნება


გოდება
ხმამაღლა ტირილი.

71 გოლი

▲ზევით დაბრუნება


გოლი
ფიჭიანი თაფლი.

72 გონებგანმხილველი

▲ზევით დაბრუნება


გონებგანმხილველი
დაკვირვებული.

73 გორგოლა-

▲ზევით დაბრუნება


გორგოლა-
ბორბალი, თვალი (ურმისა, ეტლისა).

74 გორიაცა

▲ზევით დაბრუნება


გორიაცა
„გორიაცის ყვავილთა“ (?).

75 გრილგული

▲ზევით დაბრუნება


გრილგული
გულგრილი.

76 გულის-სიტყვა

▲ზევით დაბრუნება


გულის-სიტყვა
ფიქრი.

77 გუნი

▲ზევით დაბრუნება


გუნი
ჰუნი (ჰუნები - ძვ . თურქული მოდგმის ტომი),

78 დაათრთოლებ-ს

▲ზევით დაბრუნება


დაათრთოლებ-ს
შეათრთოლებს, ააცახცახებს.

79 დაგდება

▲ზევით დაბრუნება


დაგდება
დატოვება.

80 დადგრომილება

▲ზევით დაბრუნება


დადგრომილება
სიმტკიცე, ურყეობა.

81 დაერწმუნება

▲ზევით დაბრუნება


დაერწმუნება
დარწმუნება.

82 დათხევა

▲ზევით დაბრუნება


დათხევა
დაღვრა, დაქცევა.

83 დამარხვა

▲ზევით დაბრუნება


დამარხვა
შენახვა, დახსომება.

84 დანარღვევი

▲ზევით დაბრუნება


დანარღვევი
ნანგრევი.

85 დანთხეული

▲ზევით დაბრუნება


დანთხეული
ფიგურ. მიმოფრქვეული, მორწყული.

86 დანიად

▲ზევით დაბრუნება


დანიად
ადრე.

87 დანღვიძებული

▲ზევით დაბრუნება


დანღვიძებული
დაღვიძებული, გამოფხიზლებული.

88 დასტა

▲ზევით დაბრუნება


დასტა
რაზმი.

89 დატევება

▲ზევით დაბრუნება


დატევება
დატოვება, მიტოვება.

90 დაფარვა

▲ზევით დაბრუნება


დაფარვა
გადარჩენა, გამოხსნა; დაცვა.

91 დაწინდვა

▲ზევით დაბრუნება


დაწინდვა
ქალის დანიშვნა საცოლედ.

92 დაწყნარებული

▲ზევით დაბრუნება


დაწყნარებული
შეფერხებული, შეყოვნებული.

93 დიაჩოქი

▲ზევით დაბრუნება


დიაჩოქი
ეკლ. მედავითნე.

94 დროშკა

▲ზევით დაბრუნება


დროშკა
მსუბუქი ეტლი (дрожки).

95 დრტვინვა

▲ზევით დაბრუნება


დრტვინვა
ჩივილი, უკმაყოფილება.

96 დუბე

▲ზევით დაბრუნება


დუბე
დაბალი ადგილი ვაკე; დაბა; ქვეყანა.

97 ეგზემენია

▲ზევით დაბრუნება


ეგზემენია
გამოცდა.

98 ეკვეთების

▲ზევით დაბრუნება


ეკვეთების
ესწრაფის, უერთდება.

99 ელი

▲ზევით დაბრუნება


ელი
მომთაბარე ტომი ან ხალხი.

100 ელლინური

▲ზევით დაბრუნება


ელლინური
ძველბერძნული.

101 ეპოხა

▲ზევით დაბრუნება


ეპოხა
ეპოქა, პერიოდი.

102 ერთბამად

▲ზევით დაბრუნება


ერთბამად
ერთპირად, ერთსულოვნად.

103 ეტიმოლოღია

▲ზევით დაბრუნება


ეტიმოლოღია
გრამ. ძვ. მორფოლოგია.

104 ეშესაბამება

▲ზევით დაბრუნება


ეშესაბამება
შეესაბამება, შეესატყვისება.

105 ვასხება

▲ზევით დაბრუნება


ვასხება
სესხება.

106 ვექსილი

▲ზევით დაბრუნება


ვექსილი
ვადაზე ვალის გადახდის ხელწერილი, ვალდებულება.

107 ვინა

▲ზევით დაბრუნება


ვინა
ვინაიდან, რადგან.

108 ვნებული

▲ზევით დაბრუნება


ვნებული
ტანჯული, ნაწამები.

109 ზამბურაკი

▲ზევით დაბრუნება


ზამბურაკი
მცირეყალიბიანი ზაობაზანი,

110 ზედმიწევნილებ

▲ზევით დაბრუნება


ზედმიწევნილებ
ზედმიწევნით.

111 ზედშესრული

▲ზევით დაბრუნება


ზედშესრული
გრამ. ზედსართავი.

112 ზრახვ

▲ზევით დაბრუნება


ზრახვ
განზრახვა, ფიქრი.

113 ზრდა

▲ზევით დაბრუნება


ზრდა
კვება, საზრდოობა.

114 თაბრუ

▲ზევით დაბრუნება


თაბრუ
თავბრუ.

115 თამასუქი

▲ზევით დაბრუნება


თამასუქი
საბუთი სესხის გარკვეულ დროზე განაღდების შესახებ.

116 თანა-აძ-ს

▲ზევით დაბრუნება


თანა-აძ-ს
ევალება, ჰმართებს.

117 თანად

▲ზევით დაბრუნება


თანად
ამასთანავე, ამასთან ერთად, თანაც.

118 თანამდები

▲ზევით დაბრუნება


თანამდები
მოვალე, ვალდებული.

119 თანამეშრომე

▲ზევით დაბრუნება


თანამეშრომე
თანამშრომელი.

120 თანდებითი

▲ზევით დაბრუნება


თანდებითი
თანმყოფი, მახლობელი.

121 თერმონია

▲ზევით დაბრუნება


თერმონია
„თბილი შაქარ-წყალი“ (საბა), ჩაი.

122 თვინიერ

▲ზევით დაბრუნება


თვინიერ
გარდა, გარეშე,

123 თუ სადამე

▲ზევით დაბრუნება


თუ სადამე
თუ, უკეთუ.

124 თხრობა

▲ზევით დაბრუნება


თხრობა
წინადადება.

125 იდია

▲ზევით დაბრუნება


იდია
იდეა.

126 იპოტეტიკა

▲ზევით დაბრუნება


იპოტეტიკა
გრამ. პირობითი კილო.

127 იხმევის-ს

▲ზევით დაბრუნება


იხმევის-ს
იხმარება, გამოიყენება; - იხმია ძალი ძალ-ღონე მოიკრიბა,

128 კადნიერი

▲ზევით დაბრუნება


კადნიერი
გამბედავი.

129 კალასკა

▲ზევით დაბრუნება


კალასკა
ეტლი (коляска)

130 კანიკული

▲ზევით დაბრუნება


კანიკული
არდადეგები (каникулы).

131 კანკლედობა

▲ზევით დაბრუნება


კანკლედობა
გრამ. ბრუნება.

132 კანონი

▲ზევით დაბრუნება


კანონი
უფლება.

133 კარტეზიანი

▲ზევით დაბრუნება


კარტეზიანი
კარტეზიანელი, XVII ს. ფრანგი ფილოსოფოს-რაციონალისტ რენე დეკარტეს მოძღვრების მიმდევარი.

134 კატეხიზისი

▲ზევით დაბრუნება


კატეხიზისი
იგივეა, რაც კატეხიზმო.

135 კეთილგანუგმობელი

▲ზევით დაბრუნება


კეთილგანუგმობელი
კეთილის, სიკეთის შეუბღალველი წუნუდებელი.

136 კეთილგანხმული

▲ზევით დაბრუნება


კეთილგანხმული
კეთილგანზავებული, საამო.

137 კეთილმდგომარეობა

▲ზევით დაბრუნება


კეთილმდგომარეობა
კეთილდღეობა.

138 კეთილმზრახველი

▲ზევით დაბრუნება


კეთილმზრახველი
საღად მოაზროვნე.

139 კეთილმიდრეკილებითი

▲ზევით დაბრუნება


კეთილმიდრეკილებითი
თანაგრძნობით განწყობილი.

140 კეთილსაამური

▲ზევით დაბრუნება


კეთილსაამური
მარჯვე დრო.

141 კეთილსულობა

▲ზევით დაბრუნება


კეთილსულობა
გულკეთილობა.

142 კერძო

▲ზევით დაბრუნება


კერძო
მხარე, კუთხე, ქვეყნის ნაწილი; ჩემ კერძო; ჩემი მხრით; ერთკერძ ერთი მხრივ, ნაწილობრივ.

143 კვეთება

▲ზევით დაბრუნება


კვეთება
ლტოლვა, მისწრაფება; - შეჯახება, შეხლა.

144 კვირიაკე

▲ზევით დაბრუნება


კვირიაკე
კვირა (დღე).

145 კვლავ-მოღებითი

▲ზევით დაბრუნება


კვლავ-მოღებითი
გრამ. მიმართებითი (ნაცვალსახ.).

146 კიდურდგმოება

▲ზევით დაბრუნება


კიდურდგმოება
დასრულება; გრამ. დასკენის გამომხატველი ჩართული სიტყვ.

147 კმა-ჲ

▲ზევით დაბრუნება


კმა-ჲ
საკმარისი.

148 კნინღა

▲ზევით დაბრუნება


კნინღა
თითქმის, კინაღამ.

149 კონდაკი

▲ზევით დაბრუნება


კონდაკი
საეკლესიო საგალობლების შემცველი წიგნი.

150 ლექსთთხზულება

▲ზევით დაბრუნება


ლექსთთხზულება
გრამ. სინტაქსი,

151 ლექსთწარმოება

▲ზევით დაბრუნება


ლექსთწარმოება
გრამ. მორფოლოგია.

152 ლექსი

▲ზევით დაბრუნება


ლექსი
სიტყვა.

153 ლიზღი

▲ზევით დაბრუნება


ლიზღი
ცბიერი, ლაქუცა; ლაზღანდარა.

154 ლიტონი

▲ზევით დაბრუნება


ლიტონი
მარტივი, სადა, უცერემონიო.

155 ლტოლვა

▲ზევით დაბრუნება


ლტოლვა
მორიდება, განშორება, გაქცევა.

156 მატერიალი

▲ზევით დაბრუნება


მატერიალი
მატერიალური, ნივთიერი.

157 მაღისტრი

▲ზევით დაბრუნება


მაღისტრი
მაგისტრი.

158 მაშა

▲ზევით დაბრუნება


მაშა
მაშინ; მაშასადამე.

159 მაშინც

▲ზევით დაბრუნება


მაშინც
ჰაინც.

160 მდგომარეობ-ს

▲ზევით დაბრუნება


მდგომარეობ-ს
შედგება, შედგენილია.

161 მდგომარეობა

▲ზევით დაბრუნება


მდგომარეობა
წოდება, მოსახლეობის სოციალური კატეგორია.

162 მდებარეობა

▲ზევით დაბრუნება


მდებარეობა
მდგომარეობა, ვითარება.

163 მედროე

▲ზევით დაბრუნება


მედროე
თანამედროვე.

164 მეინახე

▲ზევით დაბრუნება


მეინახე
მსხდომი, შეკრებილი, დამსწრე.

165 მემამულე

▲ზევით დაბრუნება


მემამულე
თანამემამულე, ერთი მიწა-წყლის შვილი.

166 მემცხედრე

▲ზევით დაბრუნება


მემცხედრე
მეუღლე.

167 მეოტი

▲ზევით დაბრუნება


მეოტი
ლტოლვილი, გაქცეული.

168 მექვეყნე

▲ზევით დაბრუნება


მექვეყნე
ქვეყნიერი, ამ ქვეყნად მყოფი.

169 მეხსიერი

▲ზევით დაბრუნება


მეხსიერი
გულისყურიანი, ნიჭიერი.

170 მთიერი

▲ზევით დაბრუნება


მთიერი
მთიული.

171 მთიური

▲ზევით დაბრუნება


მთიური
მთის ხალხი (იგულისხმება ლეკები).

172 მიდრეკა

▲ზევით დაბრუნება


მიდრეკა
მიდრეკილება, მისწრაფება.

173 მიემთხვევა

▲ზევით დაბრუნება


მიემთხვევა
ეხება, ხვდება, საქმე აქვს.

174 მითანხმება

▲ზევით დაბრუნება


მითანხმება
მიწვევა, მიპატიჟება.

175 მიმართობა

▲ზევით დაბრუნება


მიმართობა
ურთიერთობა, კავშირი.

176 მიმთხვევა

▲ზევით დაბრუნება


მიმთხვევა
მიგნება, მიხვედრა.

177 მინარეტი

▲ზევით დაბრუნება


მინარეტი
მინარეთი.

178 მიუღებელი

▲ზევით დაბრუნება


მიუღებელი
წაურთმეველი, ხელუხლებელი.

179 მიუწთომელი

▲ზევით დაბრუნება


მიუწთომელი
მიუწვდომელი, მიუღწეველი.

180 მიქცევა (მიაქცევს)

▲ზევით დაბრუნება


მიქცევა (მიაქცევს)
მიბრუნება (მიაბრუნებს).

181 მიშვებითი

▲ზევით დაბრუნება


მიშვებითი
გრამ. დათმობითი.

182 მიცდომა

▲ზევით დაბრუნება


მიცდომა
მიწვდომა, მიღწევა...

183 მკვეთებელი

▲ზევით დაბრუნება


მკვეთებელი
რაც მიისწრაფვის, მიილტვის.

184 მკვირცხლმოსწრაფება

▲ზევით დაბრუნება


მკვირცხლმოსწრაფება
241 მახვილგონიერება, საზრიანობა, მიხვედრილობა.

185 მოგებითი

▲ზევით დაბრუნება


მოგებითი
გრამ. კუთვნილებითი (ნაცვალსახ.).

186 მოვაჭრება

▲ზევით დაბრუნება


მოვაჭრება
ყიდვა, შეძენა.

187 მოზღუდვა

▲ზევით დაბრუნება


მოზღუდვა
შემოზღუდვა, შემოფარგვლა.

188 მოისთულებ-ს

▲ზევით დაბრუნება


მოისთულებ-ს
მოიწევს, მოიკრეფს, მიიღებს.

189 მოკიდებულება

▲ზევით დაბრუნება


მოკიდებულება
დამოკიდებულება, ურთიერთობა; ერთგულება,

190 მოკიდებული

▲ზევით დაბრუნება


მოკიდებული
დამოკიდებული, ხელდებული,

191 მომსრველი

▲ზევით დაბრუნება


მომსრველი
მომსპობი (ჭირი).

192 მომყმარი

▲ზევით დაბრუნება


მომყმარი
დამშეული, მშიერი.

193 მორთვა

▲ზევით დაბრუნება


მორთვა
(მოერთვის)- შემოერთება (შემოუერთდება).

194 მოქალაქებრი

▲ზევით დაბრუნება


მოქალაქებრი
პოლიტიკური.

195 მოქალაქოობა

▲ზევით დაბრუნება


მოქალაქოობა
საზოგადოება; სახელმწიფო.

196 მოქცევა

▲ზევით დაბრუნება


მოქცევა
გრამატიკული კონსტრუქცია; მობრუნება, უკან მოსვლა.

197 მოშთობა

▲ზევით დაბრუნება


მოშთობა
დახრჩობა,

198 მოშურნეობა

▲ზევით დაბრუნება


მოშურნეობა
შურიანობა.

199 მოძნელება

▲ზევით დაბრუნება


მოძნელება
გაძნელება, გართულება.

200 მოძღვარი

▲ზევით დაბრუნება


მოძღვარი
მასწავლებელი, ოსტატი.

201 მოწყლული

▲ზევით დაბრუნება


მოწყლული
გულდაკოდილი.

202 მრჩობლი

▲ზევით დაბრუნება


მრჩობლი
ორმაგი, ორკეცი.

203 მსთვად

▲ზევით დაბრუნება


მსთვად
ადრე.

204 მსწრაფლ

▲ზევით დაბრუნება


მსწრაფლ
საჩქაროდ.

205 მუნ

▲ზევით დაბრუნება


მუნ
იქ.

206 მუსკულა

▲ზევით დაბრუნება


მუსკულა
კუნთი.

207 მქისე

▲ზევით დაბრუნება


მქისე
-უხეში, უშვერი.

208 მღვიძარება

▲ზევით დაბრუნება


მღვიძარება
სიფხიზლე. გადატ. სიმხნე, გულის გამაგრება

209 მყის

▲ზევით დაბრუნება


მყის
ხელად, უცებ.

210 მყრობილობა

▲ზევით დაბრუნება


მყრობილობა
სიმტკიცე, მყარობა.

211 მცონარება

▲ზევით დაბრუნება


მცონარება
სიზარმაცე. ,

212 მწბიერი

▲ზევით დაბრუნება


მწბიერი
სწორი, გულწრფელი.

213 მჭევრ-მეთქვეობა

▲ზევით დაბრუნება


მჭევრ-მეთქვეობა
მჭერმეტყველება.

214 მჭერსიტყვაობა

▲ზევით დაბრუნება


მჭერსიტყვაობა
183 მჭერმეტყველება.

215 ნათესავი

▲ზევით დაბრუნება


ნათესავი
გრამ. სქესი.

216 ნათია

▲ზევით დაბრუნება


ნათია
ფიგურ. მანათობელი, ლამპარი.

217 ნაკვეთი

▲ზევით დაბრუნება


ნაკვეთი
გრამ. ფუძის აღნაგობა.

218 ნამყო უსრულესი

▲ზევით დაბრუნება


ნამყო უსრულესი
გრამ. პირველი თურმეობითი.

219 ნამყო უუსრულესი

▲ზევით დაბრუნება


ნამყო უუსრულესი
გრამ. მეორე თურმეობითი.

220 ნებითი

▲ზევით დაბრუნება


ნებითი
ნებისმიერი, განზრახვითი.

221 ნიჭებული

▲ზევით დაბრუნება


ნიჭებული
მიცემული, ნაბოძები, დაჯილდოებული.

222 ნიჭი

▲ზევით დაბრუნება


ნიჭი
ბუნებრივი სიმდიდრე, წიაღისეული.

223 ნუ უკუე

▲ზევით დაბრუნება


ნუ უკუე
იქნებ. ეგების, ალბათ; ნუთუ.

224 ოდა

▲ზევით დაბრუნება


ოდა
ქება, შესხმა.

225 პალატი

▲ზევით დაბრუნება


პალატი
დარბაზი; სასახლე.

226 პატრიკი

▲ზევით დაბრუნება


პატრიკი
პატრიკიოსი ანუ პატრიცი (საკარისკაცო პატივი ბიზანტიაში).

227 პიიტიკა

▲ზევით დაბრუნება


პიიტიკა
პოეტიკა

228 პირითი

▲ზევით დაბრუნება


პირითი
გრამ. პიროვნული.

229 პლანი

▲ზევით დაბრუნება


პლანი
გეგმა.

230 პრაეკტი

▲ზევით დაბრუნება


პრაეკტი
პროექტი.

231 პსიხოლოღია

▲ზევით დაბრუნება


პსიხოლოღია
ფსიქოლოგია.

232 პუდი

▲ზევით დაბრუნება


პუდი
ფუთი.

233 პყრობა

▲ზევით დაბრუნება


პყრობა
(იპყრობს)- შეცვა (შეიცავს).

234 პყრობილი

▲ზევით დაბრუნება


პყრობილი
შემდგარი, შედგენილი, აგებული.

235 ჟამი

▲ზევით დაბრუნება


ჟამი
საათი (60 წუთი).

236 რაბამ

▲ზევით დაბრუნება


რაბამ
როცა, როგორც, რაკი; რაოდენ, როგორ.

237 რაისამიმართობა

▲ზევით დაბრუნება


რაისამიმართობა
ურთიერთობა,

238 როკვა

▲ზევით დაბრუნება


როკვა
ცეკვა.

239 რომელ

▲ზევით დაბრუნება


რომელ
რომ.

240 როჭიკი

▲ზევით დაბრუნება


როჭიკი
ხელფასი, გასამრჯელო.

241 რწმუნება

▲ზევით დაბრუნება


რწმუნება
დავალება, დასაქმება, მინდობა.

242 საბებ-ს

▲ზევით დაბრუნება


საბებ-ს
ფიქრობს, მიაჩნია.

243 სადაცა

▲ზევით დაბრუნება


სადაცა
როდესაც.

244 საზრდელი

▲ზევით დაბრუნება


საზრდელი
საზრდო, საჭმელ-სასმელი.

245 სათანადოებ-ს

▲ზევით დაბრუნება


სათანადოებ-ს
საჭიროებს, შეეფერება.

246 სათნო

▲ზევით დაბრუნება


სათნო
კეთილი, კარგი, გულკეთილი; სასურველი.

247 სათნო ეყო

▲ზევით დაბრუნება


სათნო ეყო
დაემორჩილა.

248 სათნოება

▲ზევით დაბრუნება


სათნოება
სიკეთე.

249 საკუთარი

▲ზევით დაბრუნება


საკუთარი
განსაკუთრებული, საგანგებოდ მიჩნეული

250 საკუთრად

▲ზევით დაბრუნება


საკუთრად
განსაკუთრებით, მეტადრე; საგანგებოდ, ცალკე.

251 სალმობა

▲ზევით დაბრუნება


სალმობა
ტკივილი; გადატ. წუხილი.

252 საპირო

▲ზევით დაბრუნება


საპირო
სათანადო, შესაფერისი.

253 საპიროება

▲ზევით დაბრუნება


საპიროება
გაჭირვება დაბრკოლება; სიძნელე.

254 საჟამე

▲ზევით დაბრუნება


საჟამე
საათი.

255 სარჩიელი

▲ზევით დაბრუნება


სარჩიელი
სარჩელი, ჩივილი.

256 სასეფურო

▲ზევით დაბრუნება


სასეფურო
საადვილო, იოლი, მსუბუქი.

257 საქმითი

▲ზევით დაბრუნება


საქმითი
საქმიანი, საქმის შესახები.

258 საყდარი

▲ზევით დაბრუნება


საყდარი
სამკვიდრებელი, ტახტი.

259 საშუალ

▲ზევით დაბრუნება


საშუალ
შუა, შორის, -ში.

260 საცვიფრო

▲ზევით დაბრუნება


საცვიფრო
განსაცვიფრებელი.

261 საჭურველი

▲ზევით დაბრუნება


საჭურველი
იარაღი.

262 სახე

▲ზევით დაბრუნება


სახე
გრამ. ზმნის გვარი.

263 სახიერი

▲ზევით დაბრუნება


სახიერი
კეთილი.

264 სეფისკვერი

▲ზევით დაბრუნება


სეფისკვერი
„დიდებულთ კვერი“ (საბა).

265 სეფურობა

▲ზევით დაბრუნება


სეფურობა
სიმსუბუქე, სიადვილე; სიხალისე.

266 სიმხოლოე

▲ზევით დაბრუნება


სიმხოლოე
სიცხადე, სიმარტივე, სისადავე.

267 სიფიცხე

▲ზევით დაბრუნება


სიფიცხე
სიმკაცრე, სისასტიკე.

268 სიცბილი

▲ზევით დაბრუნება


სიცბილი
სიყალბე, სიცრუე, ცილისწამება.

269 სიწრფოება

▲ზევით დაბრუნება


სიწრფოება
სისწორე, სიმართლე.

270 სპეკლი

▲ზევით დაბრუნება


სპეკლი
ძვირფასი თვალი (ქვა).

271 სრბოლა

▲ზევით დაბრუნება


სრბოლა
რბენა, ჭენება.

272 სტატია (მრ. სტატივები)

▲ზევით დაბრუნება


სტატია (მრ. სტატივები)
სტატია, მუხლი.

273 სტიცი

▲ზევით დაბრუნება


სტიცი
ლექსი.

274 სტიხთქმა

▲ზევით დაბრუნება


სტიხთქმა
პოეზია.

275 სქე

▲ზევით დაბრუნება


სქე
დიდი.

276 სქესი

▲ზევით დაბრუნება


სქესი
გრამ. კილო (ზმნისა).

277 სხმით-გარდასვლითი

▲ზევით დაბრუნება


სხმით-გარდასვლითი
გრამ. შუალობითი კონტაქტი.

278 სხოვლა, სხოლა

▲ზევით დაბრუნება


სხოვლა, სხოლა
სკოლა.

279 სჯა

▲ზევით დაბრუნება


სჯა
აზრი, შეხედულება, მსჯელობა.

280 სჯული

▲ზევით დაბრუნება


სჯული
სამართალი, კანონი.

281 სჯულიერი

▲ზევით დაბრუნება


სჯულიერი
კანონიერი.

282 ტალანტი

▲ზევით დაბრუნება


ტალანტი
ნიჭი.

283 უაგვისტოესი

▲ზევით დაბრუნება


უაგვისტოესი
სახელოვანი, სახელგანთქმული (ხელმწიფისა და მისი ოჯახის წევტების ტიტული).

284 უაღრესობა

▲ზევით დაბრუნება


უაღრესობა
უპირატესობა, აღმატებულება.

285 უეზდი

▲ზევით დაბრუნება


უეზდი
მაზრა.

286 უკუთქმა

▲ზევით დაბრუნება


უკუთქმა
უარყოფა, დარღვევა.

287 უკუჭცევით

▲ზევით დაბრუნება


უკუჭცევით
შებრუნებით, პირიქით.

288 უმეშვეობითი

▲ზევით დაბრუნება


უმეშვეობითი
უშუალო.

289 უფალი

▲ზევით დაბრუნება


უფალი
გრამ. ქვემდებარე, მთავარი წევრი; ბატონი, უფროსი.

290 უშვერი

▲ზევით დაბრუნება


უშვერი
შეუფერებელი, უმსგავსო, ულამაზო.

291 ფიცხელი

▲ზევით დაბრუნება


ფიცხელი
მკაცრი, მრისხანე, „ულმობელი, უხეში,

292 ფიცხელობა

▲ზევით დაბრუნება


ფიცხელობა
სიმკაცრე, სისასტიკე.

293 ფრასი

▲ზევით დაბრუნება


ფრასი
ფრაზა.

294 ფრისტავი

▲ზევით დაბრუნება


ფრისტავი
ბოქაული.

295 ფშვი-ს

▲ზევით დაბრუნება


ფშვი-ს
სასიამოვნო სუნს გამოსცემს.

296 ქარტა

▲ზევით დაბრუნება


ქარტა
ქაღალდი.

297 ქევხა

▲ზევით დაბრუნება


ქევხა
მამასახლისი.

298 ქვედაცემა

▲ზევით დაბრუნება


ქვედაცემა
დაქვეითება, დაცემა.

299 ქილიკი

▲ზევით დაბრუნება


ქილიკი
ხუმარა.

300 ღარემი

▲ზევით დაბრუნება


ღარემი
ქალთა ოთახი (ჰარამხანა).

301 ღოთი

▲ზევით დაბრუნება


ღოთი
გუთი (გუთები - ძვე გერმანელების ტომი).

302 ღორიზონტი

▲ზევით დაბრუნება


ღორიზონტი
ჰორიზონტი.

303 ყოვლადი

▲ზევით დაბრუნება


ყოვლადი
ზოგადი.

304 შედგომა

▲ზევით დაბრუნება


შედგომა
მიყოლა, ადეენება.

305 შედგომილება

▲ზევით დაბრუნება


შედგომილება
შედეგი; თანამიმდევრობა.

306 შეემთხვევა

▲ზევით დაბრუნება


შეემთხვევა
მოუხდება, მოუვა, მოუწევს.

307 შეერთებითი

▲ზევით დაბრუნება


შეერთებითი
გრამ. მაერთებელი (კავშ.).

308 შეთანასწორება

▲ზევით დაბრუნება


შეთანასწორება
შედარება, შეჯერება.

309 შეთანასწორებითი

▲ზევით დაბრუნება


შეთანასწორებითი
გრამ. შედარებითი.

310 შეთქმითი

▲ზევით დაბრუნება


შეთქმითი
გრამ. პირობითი.

311 შემდგომობითი

▲ზევით დაბრუნება


შემდგომობითი
გრამ. შედეგობითი.

312 შემდეგი

▲ზევით დაბრუნება


შემდეგი
შემდგომი, მიმდევარი.

313 შემთხვეულება

▲ზევით დაბრუნება


შემთხვეულება
შემთხვევა.

314 შემკრებლობითი

▲ზევით დაბრუნება


შემკრებლობითი
გრამ. კრებითი.

315 შემრჩობლებითი

▲ზევით დაბრუნება


შემრჩობლებითი
გაორკეცებითი, გაორმაგებითი, წყეილობითი.

316 შემსგავსებითი

▲ზევით დაბრუნება


შემსგავსებითი
შედარებითი.

317 შემუსრვილი

▲ზევით დაბრუნება


შემუსრვილი
გატეხილი, დამტვრეული.

318 შეპყრობა

▲ზევით დაბრუნება


შეპყრობა
შეცვა (შეიცავს), შედგენა, აღნაგობა.

319 შესალტოლველი

▲ზევით დაბრუნება


შესალტოლველი
თავშესაფარი.

320 შესაყარი

▲ზევით დაბრუნება


შესაყარი
გადამდები (სენი).

321 შესხმა

▲ზევით დაბრუნება


შესხმა
ქება, ოდა.

322 შეფრფინვა

▲ზევით დაბრუნება


შეფრფინვა
„გუნებით შეხარილი“ (საბა).

323 შეჭირვებული

▲ზევით დაბრუნება


შეჭირვებული
გაჭირვებული.

324 შეჭმუნვილი

▲ზევით დაბრუნება


შეჭმუნვილი
დაღვრემილი, შეწუხებული.

325 შეხამ-ს

▲ზევით დაბრუნება


შეხამ-ს
ესაჭიროება, ჰმართებს.

326 შთამოება

▲ზევით დაბრუნება


შთამოება
შთამომავლობა.

327 შპანსკი მუშკი, მუხა

▲ზევით დაბრუნება


შპანსკი მუშკი, მუხა
„ესპანური ბუზი“, ხოჭოს ერთ-ერთი სახეობა, რომლისგანაც მედიცინაში ამზადებენ სამკურნალო ფხვნილსა და მალამოს.

328 შტილი

▲ზევით დაბრუნება


შტილი
სტილი.

329 ჩიგრიკი, ჩიკრიკი

▲ზევით დაბრუნება


ჩიგრიკი, ჩიკრიკი
შიკრიკი, ფოსტის მსახური.

330 ცთომილი

▲ზევით დაბრუნება


ცთომილი
შემცთარი.

331 ცხოველი

▲ზევით დაბრუნება


ცხოველი
ცოცხალი არსება სულიერი, სულდგმული.

332 ძალ-ედვა

▲ზევით დაბრუნება


ძალ-ედვა
შეეძლო.

333 ძალ-უძს

▲ზევით დაბრუნება


ძალ-უძს
შეუძლია.

334 ძალისხმევა

▲ზევით დაბრუნება


ძალისხმევა
ღონისძიება, ძალ-ღონის მოკრება.

335 ძიება

▲ზევით დაბრუნება


ძიება
გრამ. დამატება, ობიექტი.

336 ძლით-ღა

▲ზევით დაბრუნება


ძლით-ღა
ძლივს, ძლივსღა.

337 წარბღალვა

▲ზევით დაბრუნება


წარბღალვა
წაშლა, მოსპობა, წარხოცვა.

338 წარბყვილვა

▲ზევით დაბრუნება


წარბყვილვა
წაბილწვა, შელახვა, შერცხვენა, ჩირქის მოცხება.

339 წარგება

▲ზევით დაბრუნება


წარგება
(წარაგებს)- დახარჯვა (დახარჯავს).

340 წარმოდგენა

▲ზევით დაბრუნება


წარმოდგენა
შეთხზვა, წარმოქმნა.

341 წარმოება

▲ზევით დაბრუნება


წარმოება
ჩამომავლობა; გაჩენა, წარმოშობა; არსებობა, მოხდენა, ქნა.

342 წარსაგებელი

▲ზევით დაბრუნება


წარსაგებელი
ხარჯი.

343 წარტყვენა

▲ზევით დაბრუნება


წარტყვენა
დატყვევება. ფიგურ. მოხიბლვა.

344 წარწყმედა

▲ზევით დაბრუნება


წარწყმედა
დაკარგვა, მოსპობა,

345 წარხდომა

▲ზევით დაბრუნება


წარხდომა
წასვლა; აცილება, მოშორება.

346 წესებითი

▲ზევით დაბრუნება


წესებითი
გრამ. რიგობითი.

347 წინააღმდგომდადებითი

▲ზევით დაბრუნება


წინააღმდგომდადებითი
გრამ. მაპირისპირებელი (კავშ.)

348 წინადადება

▲ზევით დაბრუნება


წინადადება
შეთავაზება, წანადადების მიცემა.

349 წინამიღება

▲ზევით დაბრუნება


წინამიღება
წამოწყება (საქმისა).

350 წინდი

▲ზევით დაბრუნება


წინდი
საწინდარი; - მძევალი.

351 ჭეშმარიტებით

▲ზევით დაბრუნება


ჭეშმარიტებით
სიტყვა-სიტყვით, პირდაპირი გაგებით.

352 ჭურჭელი

▲ზევით დაბრუნება


ჭურჭელი
საგანძური.

353 ხალიერება, ცალიერობა

▲ზევით დაბრუნება


ხალიერება, ცალიერობა
სიცალიერე, არარაობა.

354 ხამუთი

▲ზევით დაბრუნება


ხამუთი
ცხენის ცალუღელი.

355 ხარაკტერი

▲ზევით დაბრუნება


ხარაკტერი
ხასიათი, თვისება, ბუნება.

356 ხატი

▲ზევით დაბრუნება


ხატი
სახე; სურათი.

357 ხატმოქმედებითი

▲ზევით დაბრუნება


ხატმოქმედებითი
გრამ. მოქმედებითი გვარის ზმნა,

358 ხელყოფა

▲ზევით დაბრუნება


ხელყოფა
დაწყება.

359 ხვასტაგი

▲ზევით დაბრუნება


ხვასტაგი
საქონელი, პირუტყვი; ქონება.

360 ხმა-ყო

▲ზევით დაბრუნება


ხმა-ყო
დაიძახა, დაიყვირა.

361 ხმევა

▲ზევით დაბრუნება


ხმევა
ხმარება იხმია ძალი ძალ-ღონე მოიკრიბა.

362 ხრია

▲ზევით დაბრუნება


ხრია
სიტყვათა ხმარების წესი რიტორიკაში სწავლობს მდიდარი შინაარსის მქონე გამონათქვამის შედგენას, ზერთული წინადადების ფორმულისებური სახით ჩამოყალიბებას.

363 ხსოვა

▲ზევით დაბრუნება


ხსოვა
ხსოვნა.

364 ჯერ-ჩინება

▲ზევით დაბრუნება


ჯერ-ჩინება
სათანადოდ მიჩნევა საჭიროდ, ჯეროვნად ჩათვლა.

365 ჯინში

▲ზევით დაბრუნება


ჯინში
ჯიში, მოდგმა.

366 ჰ-სასოებ-ს

▲ზევით დაბრუნება


ჰ-სასოებ-ს
იმედოვნებს.

367 ჰ-სთნდა

▲ზევით დაბრუნება


ჰ-სთნდა
მოეწონა.

368 ჰ-სწავლითი

▲ზევით დაბრუნება


ჰ-სწავლითი
მეცნიერული.

369 ჰაზრი

▲ზევით დაბრუნება


ჰაზრი
აზრი.