The National Library of Georgia მთავარი - ბიბლიოთეკის შესახებ - ელ.რესურსები

ლექსიკონი ჩვენი საუნჯე (ტ.2)


ლექსიკონი ჩვენი საუნჯე (ტ.2)



ლექსიკონი ჩვენი საუნჯე (ტ.2)

შეადგინეს მ. საბაშვილმა და მ. ჭაბაშვილმა

1 ლექსიკონი ჩვენი საუნჯე (ტ.2) - რ

▲ზევით დაბრუნება


1.1 ლექსიკონი ჩვენი საუნჯე (ტ.2) - რა

▲ზევით დაბრუნება


რა: - რებისა - რაებისა.

1.2 ლექსიკონი ჩვენი საუნჯე (ტ.2) - რაკა

▲ზევით დაბრუნება


რაკა - “რტყმა, განწონა” (მ. ჯანაშვილი). შეიძლება ამ სიტყვას რაიმე კავშირი ჰქონდეს ოთხთავის ”რაკა”-სთან, რაც არამეულად სულელს ნიშნავს: ”რომელმან ჰრქვას ძმასა თვისსა: რაკა, რომელ არს საძაგელ, თანმდებ არს იგი კრებულისაგან განსლვად”.(მათე, 5,22).

1.3 ლექსიკონი ჩვენი საუნჯე (ტ.2) - რამლი

▲ზევით დაბრუნება


რამლი ქვიშა: რამლს ჰკრვენ - ქვიშაზე მკითხაობენ (მარჩიელობენ).

1.4 ლექსიკონი ჩვენი საუნჯე (ტ.2) - რაჴსი

▲ზევით დაბრუნება


რაჴსი - შავ-მოწითალო (წაბლისფერი) ცხენი; რაში: რაჴსოსანი - ცხენოსანი.

1.5 ლექსიკონი ჩვენი საუნჯე (ტ.2) - რება

▲ზევით დაბრუნება


რება: არე წყალი - გადაავლე წყალი; ვაარებ - ვატარებ; მაარე - მატარე; გზისა უმეცარი მარო - გზის უცოდინარი მატარა; რებული - მოარული, ნასიარულევი.

1.6 ლექსიკონი ჩვენი საუნჯე (ტ.2) - რევა

▲ზევით დაბრუნება


რევა: საც ერია - სადაც (რომელიმე ბრძოლაში) ერია (გარეული იყო); მეხებრ ერია - მეხსავით სწრაფად დაერია.

1.7 ლექსიკონი ჩვენი საუნჯე (ტ.2) - რეცა

▲ზევით დაბრუნება


რეცა - ვითომ, თითქოს.

1.8 ლექსიკონი ჩვენი საუნჯე (ტ.2) - რთმევა

▲ზევით დაბრუნება


რთმევა - წართმევა: საულს მეფობა ართო - საულს მეფობა წაართვა; სიტურფე ართო - სილამაზე, სიმშვენიერე წაართვა.

1.9 ლექსიკონი ჩვენი საუნჯე (ტ.2) - რიალი

▲ზევით დაბრუნება


რიალი - „ბოროტი მთქმელობა” (საბა), ბოროტი განზრახვით აურზაურის შექმნა.

1.10 ლექსიკონი ჩვენი საუნჯე (ტ.2) - რიდე

▲ზევით დაბრუნება


რიდე - ქალის თავსაბურავი. შენ შუქნი ელვა-ეთერთა მზისა მწვერვალთა არიდენ - შენ, - მიმართავს ჩახრუხაძე თამარს, - ელვა-ეთერთა შუქი (ე. ი. შენი სილამაზის სხივოსნობა) მზის მწვერვალებს რიდესავით მოახვიეო.

1.11 ლექსიკონი ჩვენი საუნჯე (ტ.2) - რიდება

▲ზევით დაბრუნება


რიდება - მორიდება, არიდება (თვალის, ყურის): არიდენ.

1.12 ლექსიკონი ჩვენი საუნჯე (ტ.2) - რინდო

▲ზევით დაბრუნება


რინდო - მთვრალი.

1.13 ლექსიკონი ჩვენი საუნჯე (ტ.2) - რომ

▲ზევით დაბრუნება


რომ: - ახალო რომო, შენთვის თქვეს, რომო... - ახალო რომო (იგულისხმება ქ. რომი), შენთვის თქვეს, რომ (ყოველ არსებულზე უფრო დიდი იყოსო). იოანე შავთელი გელათს, რომელიც თამარის დროს ერთ-ერთ ძლიერ კულტურულ კერას წარმოადგენდა, უწოდებს ”ახალ რომს”.

1.14 ლექსიკონი ჩვენი საუნჯე (ტ.2) - როჭიკი

▲ზევით დაბრუნება


როჭიკი - დაქირავებული პირისადმი, ან სახელმწიფო სამსახურში მყოფი მოხელისათვის განკუთვნილი ულუფა, გასამრჯელო ”სამეუფოთა გამოსაზრდელო, შჯულიერი მთავრობისა ნიჭი” (საბა).

1.15 ლექსიკონი ჩვენი საუნჯე (ტ.2) - რუსხა

▲ზევით დაბრუნება


რუსხა - სინათლე.

1.16 ლექსიკონი ჩვენი საუნჯე (ტ.2) - რქმა

▲ზევით დაბრუნება


რქმა: ერქვას - ეხუროს.

1.17 ლექსიკონი ჩვენი საუნჯე (ტ.2) - რღვნობა

▲ზევით დაბრუნება


რღვნობა - წყლით დაფარვა, წყალდიდობა, „წყლით მოცვა” (საბა).

1.18 ლექსიკონი ჩვენი საუნჯე (ტ.2) - რცხვა

▲ზევით დაბრუნება


რცხვა - რეცხვა, გარეცხვა: გულსა სისხლითა ვრცხიდი - გულს სისხლითა ვრეცხავდი.